Từ lâu, máy bay không người lái được quân đội NATO, Israel và một số nước khác sử dụng rất thành công trong tác chiến. Chẳng hạn, có thể sử dụng nó trong vai trò trinh sát, do thám, hay tấn công chính xác vào một số vị trí của đối phương. Tuy thế, không hiếm khi NATO và Mỹ dùng máy bay không người lái để tiêu diệt bọn khủng bố lại giết nhầm cả thường dân. Để tránh những lỗi lầm lý ra không được phép có này, một số nhà sản xuất đã "dạy" những chiếc máy bay không người lái có thể thay đổi các nhiệm vụ trong khi tác chiến. Ví dụ, nếu trong lúc do thám mà phát hiện kẻ thù thì ngay lập tức có thể chuyển sang nhiệm vụ bắn giết.

Từ lâu, máy bay không người lái được quân đội NATO, Israel và một số nước khác sử dụng rất thành công trong tác chiến. Chẳng hạn, có thể sử dụng nó trong vai trò trinh sát, do thám, hay tấn công chính xác vào một số vị trí của đối phương. Tuy thế, không hiếm khi NATO và Mỹ dùng máy bay không người lái để tiêu diệt bọn khủng bố lại giết nhầm cả thường dân. Để tránh những lỗi lầm lý ra không được phép có này, một số nhà sản xuất đã "dạy" những chiếc máy bay không người lái có thể thay đổi các nhiệm vụ trong khi tác chiến. Ví dụ, nếu trong lúc do thám mà phát hiện kẻ thù thì ngay lập tức có thể chuyển sang nhiệm vụ bắn giết.

Vào cuối tháng 8.2011, quân đội Mỹ đã ký với hãng Aero Vironment một hợp đồng trị giá 5 triệu USD để mua máy bay không người lái loại mới có tính năng ưu việt. Theo lời ông Tom Herring, Phó chủ tịch Aero Vironment, chiếc máy bay không người lái này có tên là Switchblade. Nó không chỉ làm nhiệm vụ trinh sát phục vụ bộ binh, mà còn có thể là phương tiện bảo vệ hữu hiệu trong điều kiện chiến tranh.

Về bản chất, Switchblade (có nghĩa là dao bấm tự động) là loại máy bay dạng "cảm tử quân". Nó có thể dò tìm, phát hiện và tự tiến công "liều chết" với kẻ thù. Do tính năng như vậy nên Switchblade có kích thước nhỏ để binh sĩ có thể đeo chúng trên lưng. Switchblade không cần đường băng để cất cánh mà binh lính có thể phóng nó từ một ống nhỏ trong khi khởi động động cơ điện cho nó. Sau đó Switchblade sẽ tự động bay. Nhờ camera trên phi cơ, người điều khiển có thể xác định mục tiêu trên màn hình trước khi ra lệnh cho nó lao vào mục tiêu với tốc độ cao.

Switchblade có hai chế độ bay - điều khiển từ xa hoặc tự động hoàn toàn. Nó có kết cấu 3 phần: thân máy bay, phần vũ khí (thuốc nổ) và phần mô-đun máy tính. Phần mô-đun máy tính sẽ chuyển tải thông tin về trạm kiểm soát (trong trường hợp này là người lính điều khiển từ xa) bằng các tín hiệu video với thời gian hiện hữu. Sau khi nhận hình ảnh, người lính có thể bấm nút ra lệnh cho Switchblade lao xuống, tự nổ và tiêu diệt mục tiêu.

Switchblade - Ảnh: Aviationweek

Với chế độ bay tự động hoàn toàn, sát thủ Switchblade cũng có thể thực hiện các nhiệm vụ tương tự như khi có người điều khiển. Đáng nói là khi lao xuống tiêu diệt mục tiêu, chiếc máy bay không người lái này có thể sử dụng động cơ điện (nhà sản xuất khẳng định, động cơ điện này hầu như không phát ra tiếng ồn khi hoạt động), hoặc nó có thể tắt động cơ điện và lao xuống như một chiếc tàu lượn. Tựu trung, Switchblade hoàn toàn không gây ra tiếng ồn khi tấn công tiêu diệt mục tiêu và điều này sẽ tạo nên yếu tố bất ngờ với đối phương.

Theo thông tin của hãng Aero Vironment, máy bay không người lái Switchblade có thể tấn công mục tiêu từ trên cao với độ chính xác cực cao. Các binh lính có thể sử dụng nó để tiêu diệt một điểm quân sự hay binh lính của đối phương mà không cần đến pháo binh hỗ trợ. Nhờ có tốc độ cao, không gây tiếng ồn và có khối thuốc nổ lớn nên sát thủ Switchblade hoạt động cực kỳ hiệu quả và sẽ là nỗi đe dọa khủng khiếp cho kẻ địch.

Tuy thế, điều quan trọng nhất và đáng lưu tâm nhất của Switchblade là nó có thể nhanh chóng thay đổi nhiệm vụ tác chiến. Theo lời đại diện hãng Aero Vironment, điều này cho phép Switchblade chiếm ưu thế so với nhiều loại máy bay không người lái khác. Thứ nhất, chiếc máy bay sát thủ này chỉ sử dụng một lần và sau khi nó tấn công liều chết thì sẽ không để lại dấu vết nào. Chính vì thế, khi thiết kế, sản xuất Switchblade không đòi hỏi các thiết bị đắt tiền. Thứ hai, với nhiệm vụ tiêu diệt (như phương tiện giao thông của đối phương), nhưng khi có mục tiêu khác quan trọng hơn, người sử dụng vẫn có thể nhanh chóng chuyển nó sang tọa độ khác để thực hiện nhiệm vụ tác chiến khác. Và quan trọng hơn, khi tấn công mục tiêu (là con người) nếu nhầm, Switchblade có thể nhanh chóng hủy bỏ nhiệm vụ để cứu mạng sống cho những thường dân.

Việc không giết nhầm thường dân vô tội là rất quan trọng. Bởi theo The Bureau of Investigative Journalism, từ năm 2004 đến nay, chỉ trên lãnh thổ của Pakistan, máy bay không người lái của Mỹ đã giết 2.292 người. Theo nhiều đánh giá, trong số này có khoảng từ 400 đến 800 thường dân vô tội, kể cả 160 trẻ em. Dù vậy, dường như giữa Mỹ và Pakistan có thỏa thuận ngầm, không cáo buộc Mỹ về những sai lầm mà cường quốc này gây ra cho người vô tội. Và Mỹ cũng đã nỗ lực để giảm thiểu các vụ bắn nhầm và giết nhầm này.

Không chỉ có nhà sản xuất chiếc Switchblade mới nghĩ đến tính mạng của người dân thường. Hiện tại hãng Rheinmetall Defence của Đức và Aerospace Industries của Israel đang phối hợp để thử nghiệm dự án hệ thống bay không người lái "thông minh". Dự án này có tên gọi WABEP (hệ thống tấn công cá nhân và các mục tiêu chính xác). Về bản chất, đây không hẳn là máy bay không người lái mà là sự kết hợp giữa mô-đun do thám và vũ khí. Đó là loại mô-đun không người lái KZO do Rheinmetall Defence sản xuất và mô-đun vũ khí do Aerospace Industries sẽ kết hợp với nhau trên một chiếc máy bay không người lái. Trong lần thử nghiệm gần đây nhất với loại máy bay không người lái OPALE (Optional Piloted Aircraft Long Endurance), các nhiệm vụ thực hiện cũng khá giống với Switchblade khi cũng có chế độ truyền tải thông tin bằng hình ảnh video và có thể thay đổi nhiệm vụ tác chiến. Tuy nhiên, khác với Switchblade, WABEP không chỉ là loại sử dụng một lần mà có thể sử dụng nhiều lần, nhưng cũng chung một mục đích: không giết nhầm dân thường vô tội.

Sử dụng máy bay không người lái trong những năm gần đây đã khiến việc giải quyết các xung đột quân sự chuyển sang tầng nấc mới. Dù sản xuất máy bay không người lái tốn không ít tiền của, công sức, nhưng nó lại rất hữu ích khi tấn công bọn khủng bố trong điều kiện của Afghanistan hay Iraq, Pakistan. Hơn thế nó làm giảm thiểu hay chính xác hơn, giúp Mỹ tránh được sự mất mát quân số. Và cùng với binh lính Mỹ, giờ đây tính mạng của người dân thường bắt đầu được quan tâm.

Ngữ Tử Yên