Khi kiểm soát bóng và pressing không còn là những ưu tiên số một của Barca-Martino, vai trò của Sergio Busquets đang trở thành chìa khóa tối quan trọng mở ra tương lai của đội bóng.

Một nguyên tắc nền tảng trong triết lý lối chơi của Barcelona là duy trì tính ổn định của hệ thống 4-3-3.

Phụ trách tuyến giữa của Barca - trái tim của tiki-taka, luôn là bộ ba tiền vệ trung tâm. Họ có trách nhiệm duy trì quyền kiểm soát bóng, làm chủ khu trung tâm. Suốt 4 năm qua, Barca đã thường xuyên sử dụng bộ ba trưởng thành từ La Masia: Xavi Hernandez, Andres Iniesta và Sergio Busquets.

Trong bộ ba trên, Busquets thường là cái tên bị đánh giá thấp nhất. Đứng cạnh hai ứng cử viên thường trực cho danh hiệu Quả bóng Vàng, Busquets luôn là “người thứ ba”. Trong so sánh tương đối, Iniesta sẽ là Vua, Xavi là Hậu còn Busquets luôn chỉ là quân Mã. Anh như Krist Novoselic so với Kurt Cobain và Dave Grohl, Michelle Williams so với Beyonce Knowles và Kelly Rowland, Michael Collins so với Neil Armstrong và Buzz Aldrin (ám chỉ nhân vật số ba trong cùng một đội ngũ, kém cả tài năng lẫn danh tiếng so với 2 người còn lại).

Busquets quan trọng hơn mọi người vẫn nghĩ rất nhiều - Ảnh: Getty

Collins từng chia sẻ trong cuốn tự truyện của ông: “Sự liên kết này được xây dựng cho 3 người đàn ông. Việc tôi được xem xét như nhân vật số ba là điều cần thiết cho 2 người còn lại (Neil Armstrong và Buzz Aldrin - 2 phi công vũ trụ Mỹ, những người đầu tiên đặt chân lên mặt trăng).”

Collins có thể nói đúng. Ai dám nghi ngờ tài năng của ông? Nhưng sự thật là vẫn sẽ có không ít kẻ muốn hạ thấp vai trò của Collins trên tàu Apollo 11. Trong khi 2 người đồng nghiệp thực hiện những bước chân lịch sử, việc Collins được giao nhiệm vụ ở lại tàu có thể bị xem như một sự đánh giá thấp với tài năng của ông.

Với Busquets, chuyện cũng diễn ra tương tự. Giống Collins, Busquets thường xuyên bị kinh ngạc trước những tuyệt kĩ của Iniesta. Anh từng ca ngợi Xavi là “tiền vệ xuất sắc nhất thế giới, cầu thủ quan trọng nhất đội tuyển Tây Ban Nha”. Chàng trai sinh năm 1988 cho thấy anh hài lòng và thoải mái khi đóng vai bánh xe thứ ba trong cỗ máy ở tuyến giữa của Barca.

Bộ ba này đã đưa Barca tới thời kỳ thành công nhất lịch sử - Ảnh: AP

Nhưng những ông thầy của anh không nghĩ như vậy. Pep Guardiola, người đã trực tiếp phát hiện và đưa Busquets lên đội một, gọi cầu thủ này là tiền vệ phòng ngự hay nhất thế giới. HLV Vicente del Bosque từng nói nếu có thể trở thành một cầu thủ, ông sẽ trở thành số 16 của Barca.

Đồng đội của Busquets ở Barca, một siêu tiền vệ phòng ngự khác là Javier Mascherano, thừa nhận: “Xavi và Iniesta là những cầu thủ sáng tạo hàng đầu thế giới. Nhưng trên tất cả, vẫn còn một Busquets.”

Bạn càng xem Busquets thi đấu, bạn sẽ càng bị anh chinh phục.

Busquets từng chia sẻ: “Những người không thích bóng đá thường không đánh giá cao các trận đấu của tôi. Nhưng tôi thích chúng. Đồng đội của tôi đánh giá cao những công việc tầm thường ấy. Tôi biết chúng rất cần thiết (với đội bóng).”

Nhưng đó là những câu chuyện về một Busquets của ngày xưa. Ở mùa giải này, tiền vệ sinh năm 1988 đang thể hiện phong độ đỉnh cao. Điều ấn tượng hơn là anh đã duy trì và không ngừng nâng cấp phong độ ấy suốt 5 năm qua. Bất kì ai thường xuyên theo dõi Barca thi đấu trong nửa thập kỷ qua đều không thể đánh giá thấp Busquets. Anh đã không còn và không thể bị coi thường. Tất cả cần phải nhìn nhận lại giá trị của chàng trai thông minh này.

Giống như người thầy của mình, Busquets là một người hùng thầm lặng - Ảnh: Getty

Busquets hôm nay là một cầu thủ hoàn toàn khác. Anh là nhân tố chìa khóa trong lối chơi của Barca. Dưới thời Gerardo Martino, Busquets trở nên nguy hiểm hơn, toàn diện hơn. Thay vì chỉ cố định ở vị trí tiền vệ phòng ngự, Busquets bắt đầu dâng cao mỗi khi Barca không thể kiểm soát bóng và cần hỗ trợ. Vị trí của anh cũng đang thay đổi linh hoạt hơn tùy theo các đối thủ. Nếu “số 10” của đối thủ dâng cao để trở thành tiền đạo thứ hai, Busquets cũng sẽ lùi xuống để đóng vai trò trung vệ.

Bằng chứng là dưới thời Guardiola, Busquets đã thường xuyên được triển khai trong vai trò trung vệ số ba trước các đội bóng sử dụng hàng công 2 tiền đạo. Vùng trước vòng cấm là của Busquets, nơi anh ngăn chặn và vô hiệu hóa hầu hết các cơ hội của đối thủ. Kĩ năng tắc bóng và cản phá của Busquets đã được nâng cấp so với mùa giải trước. Điều đó không chỉ thể hiện qua số cú tắc bóng mà còn thể hiện qua vị trí truy cản.

Theo thời gian, Busquets đã trưởng thành và vượt xa vai trò của một tiền vệ phòng ngự thuần túy. Anh từng chia sẻ với FourFourTwo hồi năm 2010: “Vị trí của tôi phụ thuộc vào đối thủ. Tôi có thể là tiền vệ phòng ngự duy nhất và cố gắng bẻ gãy lối chơi của đối thủ. Hoặc tôi cũng có thể chơi cao hơn. Bất cứ điều gì HLV cần, tôi đều có thể làm được.”

Phạm vi phòng ngự của Busquets trong mùa này đã lớn hơn - Ảnh: Getty

Barcelona đang trở nên thực dụng hơn dưới thời Martino. Busquets, tiền vệ phòng tốt nhất của đội bóng, sẽ phải thay đổi và nhận nhiều trách nhiệm hơn trong lối chơi ấy. Khi kiểm soát bóng và pressing không còn là những ưu tiên số một, gánh nặng phòng ngự đặt lên Busquets sẽ lớn hơn, Busquets sẽ phải làm việc nhiều hơn vì các đồng đội xung quanh anh đã trở nên “phiêu lưu” hơn. Thay vì phòng ngự từ sân nhà, vành đai phòng ngự của cầu thủ người Tây Ban Nha đã được mở rộng.

Ví dụ đến trong thắng lợi 3-2 của Barca trước Valencia hôm 1/9, Busquets gây áp lực lên cầu thủ cầm bóng của đối phương ở những vị trí rất cao. Anh cướp bóng sau một pha tranh chấp ngoài vòng cấm của đối thủ trước khi chuyền cho Neymar ghi bàn. Pha lập công ấy sau đó không được công nhận do lỗi việt vị.

Chỉ vài phút sau tình huống ấy, Busquets tiếp tục để lại dấu ấn. Anh thực hiện một pha đánh chặn, chuyền bóng cho Cesc Fabregas trước khi bóng được đẩy tới chân Lionel Messi trong tư thế một đối một với thủ môn. Những diễn biến đó cho thấy phạm vi di chuyển của Busquets đã được kéo dài theo chiều dọc, trải từ khung thành Barca tới trước vòng cấm địa đối thủ.

Chính Busquets, chứ không phải Fabregas hay Messi mới là người có công đầu trong bàn thứ 2 của Barca ở trận gặp Valencia

Hãy cùng nhìn lại tình huống ấy. Andreas Guardado nhận bóng trên sân nhà trong thế quay lưng lại với khung thành Barca. Busquets chủ động gây áp lực lên Guardado, buộc cầu thủ này phải lùi lại. Rất nhiều tiền vệ phòng ngự sẽ thỏa mãn với thành quả ấy và quay về vị trí của mình sau khi đã phá vỡ thế công của đối thủ. Nhưng Busquets thì không. Anh tiếp tục gây áp lực mạnh hơn trước khi thực hiện cú tắc bóng loại bỏ quyền kiểm soát của Guardado. Bóng tới chân Fabregas. Phần còn lại là đường chuyền và bàn thắng cho Messi. Khán giả chỉ nhớ tới pha lập công và đường kiến tạo. Những các HLV thì biết ơn người đã thực sự tạo ra cơ hội ấy.

Bàn thắng kế tiếp của anh vào lưới Real Sociedad (24/9) là một cú dứt điểm sấm sét bằng chân trái, được Busquets miêu tả như pha lập công đẹp nhất trong sự nghiệp của mình. Nhưng điều thú vị không nằm ở cú dứt điểm ấy mà thuộc về cách Busquets đoạt bóng trước đó. 7 cầu thủ Barcelona đứng trước anh và có mặt trong vòng cấm của Sociedad. Một mình Busquets ở phía sau. Anh âm thầm chờ đợi, lặng lẽ phán đoán đường chuyền phản công của đối phương cho tiền đạo đang di chuyển lên. Phán đoán cực kì chính xác giúp Busquets cắt được đường chuyền ấy và dứt điểm ghi bàn.

Busquets cướp bóng và trực tiếp ghi bàn trong trận gặp Sociedad

Bạn cài Flash Player để xem được Clip này.

Pha lập công ấy đi ngược lại mọi triết lý của Barca. Đội bóng xứ Catalunya có thói quen từng bước kéo dãn hàng thủ đối phương bằng vô số đường chuyền trước khi tạo ra khoảng trống và ghi bàn. Ở pha lập công này, họ không thực hiện dù chỉ một đường chuyền.

Đấy chỉ là hai ví dụ rất tiêu biểu cho một Barcelona rất khác trong mùa giải này. Sự khác biệt có đóng góp tối quan trọng của Busquets.

Tại Camp Nou, Xavi và Iniesta vẫn sẽ có vai trò quan trọng. Nhưng Busquets mới sắp trở thành “người thứ hai” ở đội bóng (sau Messi). Đừng ngạc nhiên nếu kĩ năng phòng ngự tích cực ấy của Busquets trở thành chìa khóa mở ra thắng lợi trong trận “Kinh điển” cho Barca vào đêm nay.

Một pha cắt bóng và thêm một bàn thắng nữa cho số 16. Xin nhắc lại, đừng ngạc nhiên!

Minh Chiến
Theo ESPN