Thế giới những năm gần đây đang chứng kiến sự hiện diện ngày càng rõ ràng của một tội ác chiến tranh mới: hàng loạt tổ chức khủng bố đã đua nhau biến những trẻ em vô tội thành những chiến binh nhí máu lạnh. Phía sau tội ác chiến tranh này là những sự thật đau lòng, nhức nhối tất cả những người có lương tri.

Trẻ em- nhân vật chính của những vụ đánh bom kinh hoàng

Mấy năm trở lại đây, việc các tổ chức khủng bố sử dụng trẻ em cho các kế hoạch đánh bom liều chết đang lan rộng từ châu Phi đến châu Á. Các lực lượng phiến quân liên tục chiêu mộ và huấn luyện đội quân cảm tử nhỏ tuổi. Chuyện những đứa trẻ đánh bom liều chết đã không còn là chuyện xa lạ, nếu không muốn nói là xảy ra với mật độ ngày càng nhiều. Vụ đánh bom tại Gaziantep hồi tháng 8/2016 vừa qua không chỉ là vụ tấn công đẫm máu nhất trong năm tại Thổ Nhĩ Kỳ mà còn khiến dư luận “lạnh người” bởi một trong những chiến binh đánh bom liều chết là trẻ em. Vụ đánh bom liều chết xảy ra chiều 22/6/2015 tại thành phố Maiduguri, phía Đông Bắc Nigeria một lần nữa đã gióng lên hồi chuông cảnh báo mới về sự tàn bạo của các nhóm khủng bố cực đoan khi sử dụng trẻ em vào mục đích của mình. Quả bom được giấu trong người một bé gái tầm 14 tuổi và được kích nổ bằng một chiếc điện thoại di động.

Kinh hoàng hơn là sau khi quả bom này phát nổ tại một khu vực gần nhà thờ, nơi có đông tín đồ cầu nguyện trong tháng lễ ăn chay Ramadan, những kẻ khủng bố lại tiếp tục kích hoạt từ xa quả bom được gắn vào một bé gái thứ hai đứng gần đó mặc dù em đang hoảng loạn chạy trốn. “Đây là một hành động man rợ, tàn bạo không thể chấp nhận được”, đại diện chính phủ Nigeria đã khẳng định như vậy trong cuộc họp báo sau vụ đánh bom. Đồng thời, ông này cũng cho biết, chỉ trong vòng 20 ngày của tháng 6/2015, Boko Haram đã thực hiện 4 vụ đánh bom liều chết như vậy mà vụ nào cũng sử dụng bé gái để gài bom. Năm 2012, một trẻ 14 tuổi đã mang bom lao vào căn cứ của NATO ở Kabul, khiến 6 người chết. Hai năm sau đó, một đứa trẻ khác cũng “liều chết” tại một trung tâm văn hóa Pháp ở thủ đô Afghanistan.

Su that dau long tu mot toi ac chien tranh - Anh 1

Trong một báo cáo hồi tháng 4, UNICEF nói số vụ tấn công liên quan đến trẻ em mang bom cảm tử từ năm 2014 đến thời điểm đó đã tăng lên gấp 4 lần tại miền đông bắc Nigeria, căn cứ địa của phiến quân Boko Haram, cũng như ở những nước lân cận gồm Cameroon, Niger và Chad. Theo báo cáo nói trên, gần 2/3 trong số trẻ em đó là nữ. Ngoài ra, UNICEF cũng cho biết, chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2016, họ đã ghi nhận 38 trường hợp trẻ em đánh bom liều chết ở khu vực Tây Phi.

Trong số các vụ gây chết chóc nhiều nhất phải kể tới màn đánh bom ở một trận đấu bóng của thanh thiếu niên tại một sân vận động ở Baghdad trong ngày 25/3, khiến 29 người thiệt mạng, 60 người bị thương. Sau đó, IS đã nhận gây ra vụ việc, đồng thời công bố bức ảnh của kẻ đánh bom, cho thấy đối tượng này chưa đầy 16 tuổi.

Bắt cóc và “Tẩy não” bằng mọi giá

Tất nhiên, không dễ để các tổ chức khủng bố biến những đứa trẻ vô tội thành công cụ giết người cho mình. Không mấy ai muốn mình trở thành kẻ giết người, nhất là những đứa trẻ ngây thơ. Các tổ chức khủng bố mưu đồ biến trẻ em thành chiến binh nhí chỉ còn một cách là “ép” bằng được các em. Trong đó, “thủ thuật” phổ biến nhất là bắt cóc và đe dọa. Liên Hợp Quốc trong một báo cáo hồi đầu năm 2016 cho biết chỉ riêng tổ chức phiến quân Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã bắt cóc hơn 800 trẻ em tại Iraq, sau đó đào tạo các em thành “chiến binh nhí”.

Sau bắt cóc là quy trình “tẩy não” công phu. Một trong những “chiến thuật” “thịnh hành” nhất của chúng là “tẩy não” các em. Tại những vùng Nhà nước Hồi giáo (IS) kiểm soát ở Iraq và Syria, trẻ em dù còn rất nhỏ đã bị tổ chức khủng bố này tẩy não và huấn luyện thành những chiến binh sẵn sàng tấn công liều chết nhằm vào kẻ thù. Chuyên gia của viện nghiên cứu về chủ nghĩa khủng bố Quilliam nhận định, phiến quân IS đang sử dụng chiến thuật tuyển mộ tân binh của Đức Quốc xã trước đây nhằm biến các bé trai trở thành “thế hệ sát thủ thánh chiến” kế cận, “đầu độc” bọn trẻ bằng hệ tư tưởng cực đoan ngay từ khi chúng mới chào đời.

Việc “tẩy não” các em được thực hiện một cách bí mật tại những ngôi trường kì lạ mang tên “Học viện Hồi giáo” nhưng chính xác là trại huấn luyện các phần tử thánh chiến. Kể từ đầu năm 2012, theo trang tin Mỹ The Long War Journal, Mỹ xác minh được tổng cộng 51 trại huấn luyện đang hoạt động. 38 trại nằm trên lãnh thổ Syria và 13 ở Iraq trong đó riêng IS điều hành tới 27 trại (15 ở Syria và 12 tại Iraq). Trên đất châu Âu, IS cũng đã bí mật thành lập một trại huấn luyện cho trẻ em dưới 10 tuổi ở Anh.

Su that dau long tu mot toi ac chien tranh - Anh 2

Ở những ngôi trường kì lạ ấy, với “thầy giáo” là những tên khủng bố bịt mặt, các em sẽ không được học chữ mà bị bắt phải học cách… cầm vũ khí, học cách… chặt đầu người khác, đánh bom liều chết và trên hết là coi bạo lực như một yếu tố không thể thiếu của cuộc sống.

Tuy nhiên, nguy hiểm nhất là các em “bị” “tẩy não” sao cho trở thành những con người lạnh lùng, vô cảm và máu chiến nhất có thể. Theo một nhà quay phim của kênh Vice News, người đã cải trang và xâm nhập vào một trong những trại huấn luyện của IS tại Raqqa, ở đó các cậu bé đều được “cấy” vào não tư tưởng: “Hãy trở thành thánh chiến, hãy chiến đấu để xây dựng nhà nước Hồi giáo và vì Chúa trời, hãy giết những kẻ vô đạo, những kẻ từ bỏ đạo Hồi vì chúng đã giết những người Hồi giáo”. Một tài liệu dày 24 trang do IS biên soạn và được phóng viên nhật báo Anh The Guardian thu thập cho thấy hoạt động giáo dục tại các trại huấn luyện của IS bao gồm “những bài học về Thánh luật Sharia, về học thuyết, sự thống trị bên trong xã hội Hồi giáo”. Bên cạnh đó là các bài tập mang vác và sử dụng các loại vũ khí bao gồm AK-47. Một ngày bên trong “Học viện IS” bắt đầu từ 4h sáng với việc cầu nguyện, sau đó học tập từ 9h đến 12h. Dù vậy, phần lớn thời gian học tập được dành hết cho đào tạo quân sự, biến những trẻ em trở thành “chiến binh nhí”.

Tội ác chiến tranh

LHQ khẳng định, việc dùng trẻ em làm chiến binh thật sự là một tội ác chiến tranh. Theo báo cáo của các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm đấu tranh chống khủng bố, Học viện West Point, Mỹ, đã có khoảng gần 100 chiến binh IS nhí thiệt mạng trong các vụ đánh bom tự sát và trên chiến trường kể từ giữa tháng 1/2015. Chiến binh nhí thường ở độ tuổi từ 12-16. Tổ chức Cứu trợ trẻ em thế giới (Save the children) trong một báo cáo cũng nhấn mạnh, trẻ em trong tay các tổ chức khủng bố cực đoan như IS không chỉ bị biến thành công cụ trên chiến trường, con tốt thí trong các cuộc đánh bom liều chết mà còn là lá chắn sống hay bình máu di động, sẵn sàng phục vụ chúng khi cần. Điều đáng ghê tởm hơn là không giống như các nhóm khủng bố khác, bao gồm cả Boko Haram có xu hướng che giấu việc sử dụng trẻ em trong những cuộc tấn công tự sát bởi vì họ cho rằng đó là chiến thuật đáng “khinh bỉ”, IS không hề che giấu việc này và thường xuyên đăng tải hình ảnh chiến binh nhí thực hiện nhiệm vụ trên các trang mạng xã hội.

Nhưng trên cả những con số, những video nhức nhối lương tri kia, còn là những nỗi đau không dễ xóa nhòa, là những vết thương tinh thần không thể liền da. Các chuyên gia nhận định những đứa trẻ từng bị IS hành hạ và tẩy não cần được chăm sóc về mặt tâm lý để có cơ hội phục hồi. Hầu hết các em luôn trong tình trạng hồi hộp, lo âu. Việc liên tục phải chứng kiến các hành động phi đạo đức, dã man, dễ khiến các em quên đi khái niệm về mất mát hay thương cảm. Số ít những đứa trẻ tránh được các ảnh hưởng về sức khỏe lại hình thành một thứ cảm giác thích thú đối với bạo lực. Dường như chúng đã học cách để cảm thấy thỏa mãn trước cảnh giết chóc. Việc hòa nhập với cuộc sống cũ với các chiến binh nhí, vì thế cũng không hề dễ dàng.

Đau đớn hơn nữa là hiện nay dường như chưa thể có một giải pháp khả dĩ cho vấn nạn “chiến binh nhí”. Thậm chí, vấn nạn này còn có chiều hướng gia tăng. Theo như lời người phát ngôn của Chính phủ Mỹ John Kirby, do ngày càng nhiều phần tử Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã đào tẩu khỏi tổ chức này, đồng thời đang gặp khó khăn trong việc tuyển mộ các thành viên mới nên buộc IS phải tăng cường sử dụng “lính trẻ em” vào chiến đấu cùng với các phần tử lớn tuổi khác trên chiến trường. Không phải là sự lo ngại nữa, mà là sự thật: Một thế hệ khủng bố khác đang sẵn sàng chiến đấu, chết vì đạo!

Hà Anh