(ĐVO) Nói về khối đá rồng mà không kể về chùa Bình An thì sẽ là một thiếu xót. Chùa Bình An hay còn gọi là chùa Bình Văn nay thuộc thôn Khương Tự, xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tình Bắc Ninh.

Tổ đình Phật giáo Việt Nam

Chùa Bình An nằm trong quần thể di tích tổ đình Phật giáo Việt Nam. Phía đông là chùa Dâu, chùa Tổ, phía tây là chùa Dàn, phía bắc có chùa Tướng, phía nam có chùa Đậu. Tương truyền 5 chùa trên nằm ở đầu năm con rồng và các con rồng ấy đều quy tụ về chùa Bình An, nơi có viên ngọc tụ linh khí đế vương. Người dân vùng tin rằng, chùa linh thiêng đặc biệt về học hành. Vậy nên mỗi mùa thi cử, người dân tấp nập đến đây cầu xin.

5 người trong dòng họ của sư thầy Thích Đàm Huệ Tỉnh đã trụ trì chùa Bình An. Bà tin rằng đó là duyên Phật ban cho dòng họ mình.

Trước kia, chùa Bình An nằm trong cấm thành Luy Lâu, chỉ các bậc đế vương mới được vào và phía trước chùa là sông Thiên Đức tấp nập thuyền bè đi lại. Nhưng hiện nay, ngôi chùa đã rơi vào tình trạng… tang thương. Dòng sông Thiên Đức xưa nay chỉ còn là một cái mương nhỏ. Một cái chợ làng che lấp hết đường vào chùa. Muốn vào chùa, phật tử phải len lách qua những người bán hàng, đi trên một con đường gập ghềnh đầy rác thải của chợ. Ngôi tam bảo của chùa cũng bị xuống cấp nghiêm trọng với mái bị sụp, tường nghiêng và cột nhà đã bị mục ruỗng. Theo những gì mà bia đá ghi lại thì lần trùng tu gần nhất của chùa Bình An cũng cách đây hơn 1,5 thể kỷ, đó là năm Thiệu Trị thứ 3 (năm 1844).

Hiện vật giá trị nhất của Chùa là một chiếc chuông đồng mà theo ông Lê Thanh Nghị, nó được làm vào năm Cảnh Thịnh thứ nhất (năm 1793) và 6 bia đá được làm vào những lần trùng tu. Các tượng phật trong chùa đều được làm từ thời Nguyễn. Theo nhà nghiên cứu mỹ thuật Phạm Quốc Trung, nếu xác định đúng thì chiếc chuông đồng của chùa thuộc vào hàng quý hiếm. Bởi hiện nay, những chiếc chuông thời Tây Sơn hầu như vậy không còn ở Việt Nam.

Di sản kêu cứu

Một trong 5 vị sư tổ trong dòng họ của sư thầy Thích Đàm Huệ Tỉnh đã trụ trì chùa Bình An.

Trụ trì hiện nay của chùa là sư thầy Thích Đàm Huệ Tỉnh. Sư thầy là người thứ năm của dòng họ liên tiếp trụ trì chùa Bình An. Cụ tổ của sư thầy, người đầu tiên trụ trì ở đây cũng cách hơn 100 năm trước. Sư thầy tự hào và tin rằng đó là duyên Phật ban cho dòng họ của mình. Sư thầy là một người phụ nữ trên 50 tuổi, có dáng người thanh mảnh và ánh mắt sáng. Bà tin rằng chùa Bình An nằm trên khối đá rồng.

Chùa còn một sư bác và đây cũng là một minh chứng thú vị cho chữ duyên nơi cửa Phật. Bất cứ ai gặp sư bác lần đầu sẽ sững sờ ngạc nhiên bởi khuông mặt xinh đẹp, đôi mắt to với rèm mi rợp và vẻ thánh thiện toát ra từ mỗi cử chỉ. Câu chuyện đến với cửa thiền của sư bác cũng rất đặc biệt. Khoảng 10 năm trước, sư bác khi ấy là một thiếu nữ xinh đẹp ở trong làng cạnh chùa. Đúng vào đêm người ta mang lễ tới ăn hỏi, sư bác đã chạy vào chùa xin đi tu. Lúc đó, chùa Bình An cũng đã đổ nát và nằm trơ trọi giữa cánh đồng hoang vắng, cô tịch. Sư thầy Thích Đàm Huệ Tỉnh đã cho trú chân vài ngày rồi khuyên thiếu nữ nên đến chùa khác có điều kiện vật chất tốt hơn mà tu, nhưng thiếu nữ một mực xin được tu ở đây. Thấm thoát đã 10 năm qua và hai thầy trò họ vẫn bên nhau ngày ngày tụng kinh niệm Phật trong ngôi chùa xiêu vẹo.

Ngôi nhà mà sư thầy Thích Đàm Huệ Tỉnh và sư bác đang ở (bên phải) cũng sắp đổ đến nơi. Ảnh: Trường Giang

Vì sợ ngôi Tam Bảo sẽ sụp đổ bất cứ khi nào nên nửa tháng trước, nhà chùa đã khởi công xây lại và theo tính toán của sư thầy phải… ba năm sau mới xong. “Nhà chùa vừa xây vừa đi quyên góp”, sư thầy Thích Đàm Huệ Tỉnh cho biết. Khi được hỏi vì sao không đợi đủ tiền hãy xây, sư thầy chia sẻ: “không thể đợi được nữa vì mái tam bảo bị sụp, cột nhà bị mối mọt mục ruỗng hết. Để thêm nữa, tôi sợ chùa đổ xuống tượng Phật thì chúng tôi mang tội”. “Nhà chùa rất mong được sự giúp đỡ của các Phật tử hảo tâm giúp xây dựng lại chùa cho khang trang hơn”, sư thầy nói tiếp.

Hiện nay, sư thầy và sư bác một gian nhà với mái ngói lụp xụp, cột nhà xiêu vẹo mà có lẽ cũng sắp bị đổ đến nơi.