Quản lý, sử dụng tài sản công lỏng lẻo gây ra thất thoát, lãng phí… các cơ quan quản lý Nhà nước nói đã nhiều, chuyên gia chỉ ra cũng không ít, dẫu chế tài quản lý tài sản công cũng đã được ban hành từ khá lâu.

Và để quản lý tài sản công một cách hiệu quả hơn, cơ quan chức năng đang tiến hành hoàn thiện Dự án Luật Quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước (sửa đổi) dự kiến trình Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV tới.

Tài sản Nhà nước hiện lên tới 220 nghìn tỉ đồng

Tại một cuộc Hội thảo góp ý kiến cho Dự án Luật Quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước (sửa đổi) ông Trần Đức Thắng Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho biết hiện tài sản là nhà, đất, ôtô và các loại tài sản khác được giao cho cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị - xã hội quản lý đã lên tới 1.040.452 tỉ đồng. Trong đó, khu vực sự nghiệp công lập nắm giữ khối tài trị giá hơn 718.562 tỉ đồng (tính theo đơn giá đất của địa phương).

Từ 1.1.2009 đến đầu tháng 8.2016, Nhà nước đã đầu tư thêm 94.285 tài sản Nhà nước để giao cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức kể trên với tổng trị giá gần 220.775 tỉ đồng. Đây là khối tài sản vô cùng lớn mà theo ông Thắng, nếu các cơ quan chỉ cần tăng sử dụng có hiệu quả khối sản này 1 - 2% thì hằng năm ngân sách Nhà nước sẽ tiết kiệm 10.000 - 20.000 tỉ đồng.

Tai san cong: Bao gio quan ly duoc nhu tai san tu? - Anh 1

Không ít nơi vẫn sử dụng ôtô công không đúng quy định. ảnh minh họa.

Tài sản công lớn như vậy, song mấu chốt đặt ra ai là cơ quan quản lý tài sản công thì chưa rõ ràng. Bộ Tài chính cũng quản lý tài sản công, UBNDTP tỉnh, thành phố, rồi các tập đoàn kinh tế, đơn vị hành chính sự nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội cũng có trách nhiệm quản lý tài sản công do mình sử dụng, dẫn đến tình trạng cơ quan nào cũng có quyền quản lý, thế là hòa cả làng. Tài sản công cứ ngày một rơi rụng. Thậm chí, xét trên góc độ luật pháp, quản lý tài sản Nhà nước cũng được điều tiết bởi rất nhiều luật, cụ thể ngoài Luật Quản lý sử dung tài sản Nhà nước còn có Luật Ngân sách Nhà nước; Luật Thực hành, tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp... Luật thì nhiều, song theo các chuyên gia, chính vì nhiều quá nên không biết quản lý ra sao. Vì vậy, điều cần và đủ là cần có một đạo luật tiên tiến để quản lý nguồn tài sản Nhà nước hiện nay. Và quan trọng hơn phải giao về cho một đầu mối thống nhất quản lý.

Quản lý bằng cách nào?

Cùng chung nhận định này, chuyên gia kinh tế - TS Nguyễn Minh Phong nói, quyền sử dụng, quản lý tài sản công đang “năm cha, ba mẹ” với nhiều chủ thể quản lý khác nhau. Đây là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng thất thoát, lãng phí, tham nhũng tài sản công, thái độ dửng dưng với tình trạng tài sản công bị phá hủy. Thậm chí, một chuyên gia kinh tế còn đưa ra ví dụ khá sinh động, đó là trước đây khi ông còn làm việc cho một cơ quan Nhà nước, việc sử dụng xe công tràn lan, thậm chí người lái xe cũng chẳng cần quan tâm đến việc gìn giữ chiếc xe mình đang lái ra sao. Song, khi ông bước chân vào làm cho một tập đoàn tư nhân thì việc quản lý tài sản của họ cũng rất khác. Đơn cử như việc sử dụng xe ôtô của cơ quan, người lái xe phải có trách nhiệm gìn giữ nó. “Rõ ràng đây thuộc về ý thức trong việc sử dụng tài sản công - tư. Và muốn triệt tiêu được vấn đề này, điều có tính chất quyết định là phải nâng cao chế tài xử phạt những hành vi sử dụng, gìn giữ tài sản công thiếu trách nhiệm ”- vị chuyên gia nói.

Vấn đề được các chuyên gia đặt ra và cũng là nội dung đáng lưu tâm đó là cùng những loại tài sản như nhau, song tại sao tại các đơn vị, doanh nghiệp tư nhân họ lại quản lý rất tốt, trong khi tại các cơ quan, đơn vị Nhà nước lại quản lý lỏng lẻo. Mua sắm, sử dụng xe ô tô là ví dụ điển hình.

Vậy vấn đề đặt ra, dự thảo Luật lần này sẽ khắc phục được những bất cập gì từ Luật Quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước năm 2008? Ban soạn thảo cho hay, Dự án Luật Quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước (sửa đổi) quy định, sẽ giao việc quản lý, điều chuyển trụ sở cho Bộ Tài chính (với các trụ sở cơ quan Trung ương) và Sở Tài chính (ở địa phương). Ngoài ra, dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về các hình thức mua sắm, đầu tư xây dựng, sử dụng, xử lý tài sản công mới như: Mua sắm tập trung; đầu tư xây dựng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp theo hình thức PPP (hợp tác công - tư); khoán kinh phí sử dụng tài sản công; huy động vốn để xây dựng, mua sắm tài sản tại đơn vị công lập…

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vẫn còn một số điểm cần chỉnh sửa cho phù hợp hơn với thực tiễn như: Phải quy định rõ ràng và những chế tài chặt chẽ trong việc quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước đang đầu tư ở các doanh nghiệp, các đơn vị sự nghiệp công lập; đồng thời thống nhất quan điểm trong quản lý, sử dụng tài sản của hệ hệ thống chính trị.

Anh Tùng