Bao nhiêu hồ hởi, hồi hộp bởi niềm vui ngày đầu tiên đặt chân vào giảng đường ĐH, thì nhiều tân sinh viên đã phải “choáng váng” bấy nhiêu khi nhìn vào bảng học phí và các khoản thu “phụ phí” của trường.

Trong khi nhiều trường chỉ yêu cầu tân sinh viên khi nhập học đóng học phí và bảo hiểm thì không ít trường, kể cả các trường công lập, lại buộc sinh viên phải đóng thêm hàng loạt loại phí khác. Với số tiền thu từ vài chục ngàn đến vài trăm nghìn đồng mỗi sinh viên thì số tiền mà các trường hưởng lợi từ phụ phí không phải là nhỏ.

Tại trường ĐH Y Hà Nội, ngoài tiền tiếp đón và làm thủ tục nhập học, sinh viên trúng tuyển khi nhập học cũng phải đóng thêm một số khoản phí khác như: phí hỗ trợ dạy học trực tuyến, phí phục vụ thư viện ngoài giờ. Thậm chí, trường này còn thu luôn cả phí gửi chuyển phát nhanh giấy báo nhập học cho thí sinh.

Tan sinh vien choang vang vi cac khoan phi nhap hoc - Anh 1

Không ít tân sinh viên lo lắng với những khoản đóng “trên trời” khi nhập học. Ảnh: N. Khuê

Bên cạnh khúc mắc về việc đóng các khoản tiền, tăng phí, thì tân sinh viên còn thắc mắc những khoản thu khó hiểu. Một tân sinh viên cho biết thêm: “Tại thông báo nhập học gửi qua mạng, trường thông báo số tiền học phí phải đóng cho một kỳ là: 3,7 triệu đồng nhưng khi làm thủ tục nhập học, em mang đủ giấy tờ nhập học trong đó có cả giấy tờ chứng nhận hộ cận nghèo vẫn phải đóng 4,3 triệu đồng?

Cùng với niềm vui đỗ ĐH, nhiều tân sinh viên quê ở xa đang thực sự lo lắng và lên kế hoạch tiết kiệm chi tiêu vì những khoản phụ phí phải nộp ở trường ĐH. Một sinh viên trường ĐH Công nghiệp và dệt may Hà Nội than thở, ngoài tiền học phí, tân sinh viên còn phải nộp thêm tiền: Sổ tay và thẻ sinh viên 50.000 đồng, vệ sinh công cộng 100.000 đồng, nước uống 100.000 đồng, lệ phí nhập học 30.000 đồng, sổ liên lạc điện tử 180.000 đồng. Tổng cộng, mỗi tân sinh viên phải đóng thêm 460.000 đồng tiền phụ phí một năm.

Trường CĐ Sư phạm Trung ương (Hà Nội) cũng thu nhiều loại phí như thẻ sinh viên, thẻ thư viện, hồ sơ sinh viên, an ninh xung kích... với mức thu 290.000 đồng/sinh viên/khóa. Không chỉ nộp tiền học phí, tiền bảo hiểm, tân sinh viên khi bước chân vào các trường ĐH đều phải đóng thêm các khoản phí. Có khoản phí do các trường tự nghĩ ra như: Phí chuyển phát nhanh giấy báo nhập học cho thí sinh hay như phí đón tiếp và làm thủ tục nhập học… (các khoản phí này là nhà trường phải lo). Chỉ cần làm phép tính đơn giản, hầu hết các trường đều có đến hàng ngàn chỉ tiêu, nếu tuyển sinh đủ số lượng này thì các khoản thu từ phụ phí này sẽ là bao nhiêu?

Về việc tăng học phí của trường, cán bộ của một trường ĐH cho hay: “Việc tăng phí cũng là phù hợp với tình hình hiện tại. Trong khi mỗi năm nhà trường đều phải tăng thù lao để giữ chân giảng viên, tiền điện, tiền nước cũng tăng, mức chi trả cho người viết giáo trình... Trường ngoài công lập không có khoản phí nào bù vào nên phải thu thêm của sinh viên để bù vào những khoản ấy”.
Quy chế về công khai do Bộ GD&ĐT ban hành năm 2009 cũng yêu cầu các trường ĐH phải công khai mức thu học phí và các khoản thu khác cho từng năm học và dự kiến cả khóa học không chỉ trên trang điện tử của mình mà còn thể hiện đầy đủ trên các tài liệu in sẵn để sẵn sàng phục vụ những người quan tâm. Các tài liệu này phải được phổ biến tới người học, trước thời điểm tuyển sinh, trước thời điểm sinh viên nhập học. Không để xảy ra trường hợp “bắt bí” nhau, sinh viên vào trường rồi mới biết.

Theo quy định, các trường phải công bố mức học phí mới để thí sinh tham khảo trước khi dự thi nhưng rất nhiều trường vẫn không công khai mức học phí vào quyển Những điều cần biết về tuyển sinh ĐH, CĐ. Hoặc khi công bố, các trường lại dùng “thủ thuật” in mức học phí thấp nhất. Vì vậy, khi trúng tuyển, nhiều tân sinh viên phải “bóp bụng” vì mức học phí và các khoản thu đầu năm. Một chuyên viên tuyển sinh của Bộ GD&ĐT cho biết: Đầu năm học, sinh viên phải gánh nhiều khoản phí chứ không riêng học phí, việc các trường tự “sáng tạo” ra nhiều khoản lệ phí là làm nặng gánh thêm cho người học. Lệ phí chỉ vài trăm nghìn mỗi em nhưng với vài nghìn tân SV nhập học mỗi năm cũng đem đến nguồn thu từ đầu năm học không hề nhỏ cho các trường.

Nguyễn Khuê