Hội nghị cấp cao Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) vừa qua ở St.Petersburg (Nga) dường như chỉ tập trung vào chủ đề hợp tác và liên kết nội khối và gạt mọi chủ đề khác vốn vẫn không thể thiếu trên chương trình nghị sự của những lần cấp cao trước sang bên. Hợp tác kinh tế, đầu tư và thương mại nội khối được coi trọng và nhấn mạnh như động lực mới cho sự phát triển chung của tổ chức này.

Vẫn có được sự tham gia đầy đủ ở cấp cao của tất cả các thành viên chính thức, các đối tác thuộc đủ loại quy chế khác nhau và khách mời, nhưng chuyện mở rộng thành viên mới không được đề cập đến đầu đến đũa, chủ đề an ninh khu vực thì đã được bàn thảo ở hội nghị về an ninh khu vực tổ chức ngay trước đó ở Moscow, khủng hoảng tài chính của EU gần như không có trên chương trình nghị sự, các vấn đề chính trị an ninh thời sự khác của thế giới hiện tại cũng chỉ ẩn hiện mờ nhạt. Hội nghị này được các thành viên của SCO tổ chức như thể một diễn đàn kinh tế là chính. SCO nhìn nhận ở việc thực hiện những dự án lớn về phát triển cơ sở hạ tầng cho cả khu vực Trung Á, đặc biệt về năng lượng và giao thông, là khâu mấu chốt nhất, hiện còn yếu kém nhất và vì thế cũng cần thiết và cấp thiết nhất. Cách tiếp cận ở đây rõ ràng là gây dựng lợi ích chung thể hiện trong các dự án hợp tác ràng buộc và liên kết lẫn nhau. Khó khăn của EU trong thời gian vừa qua còn là cơ hội để SCO gây dựng vai trò mới.

Tuy không nói ra, nhưng các thành viên của SCO đều theo đuổi mục tiêu phát triển SCO thành tổ chức có vai trò và ảnh hưởng cả về chính trị lẫn an ninh vượt quá khuôn khổ lãnh thổ các thành viên. Muốn thế, SCO trước hết phải mạnh và được coi trọng về kinh tế và thương mại. Tạo động lực mới ở hội nghị này là sự chuẩn bị cho việc tìm kiếm vai trò mới trong tương lai.

Thảo Nguyên