GD&TĐ - Hàng trăm trường học bị đốt phá, hàng nghìn giáo viên và học sinh bị giết hại trong 2 năm qua – khu vực Đông Bắc Nigeria giống như một vùng đất chết với giáo dục…

Tham canh giao duc tai Dong Bac Nigeria - Anh 1

Trường học – những đống hoang tàn

Hơn 2 năm sau khi bị Boko Haram – tổ chức phiến quân Hồi giáo vũ trang - tấn công, Trường Cao đẳng Federal Government tại Buni Yadi vẫn là đống sắt thép đổ nát, những mảnh máy tính vương vãi chung với vỏ đạn trên sàn nhà. Khu trường học tại bang Yobe, Đông Bắc Nigeria, giờ đây chìm trong khung cảnh thinh lặng chết chóc, cỏ dại mọc um tùm khắp mọi nơi. Những tay súng Boko Haram tấn công vào trường nội trú này ngày 25/2/2014, bắn chết 43 sinh viên khi còn đang chìm trong giấc ngủ, phá hủy các lớp học, văn phòng, phòng thí nghiệm và khu nội trú.

5 tháng trước đó, 40 sinh viên bị bắn chết cũng trên giường ngủ tại Trường Nông nghiệp Gujba, cách Trường Cao đẳng Federal Government 23 km.

Sau 2 vụ tấn công thảm khốc trên, chính quyền Yobe đã đóng cửa toàn bộ trường học. Cư dân tại đây cho biết các lớp học vẫn chưa được mở lại cho dù sự yên bình tương đối đã được lập lại tại bang này.

“Những phụ huynh có điều kiện gửi con đi học ở đâu đó còn duy trì trường học” – phụ huynh tên Husseini Idi trò chuyện bên ngoài ngôi nhà rách nát – “Hầu hết chúng tôi nghèo và không thể cho con đi học xa”.

Tình cảnh tại Buni Yadi phổ biến tại phía Đông Bắc Nigeria và phản ánh thách thức to lớn trong việc tái thiết khu vực bị tàn phá này.

Tương lai mờ mịt

Sự trỗi dậy của phiến quân Boko Haram đã làm trầm trọng hơn hiện trạng giáo dục tại một khu vực vốn nằm ở mức đáy về giáo dục tại Nigeria. Theo nghiên cứu của Cơ quan Thông tin Phát triển Y tế, Con người và Xã hội châu Phi, khoảng 52,4% nam giới từ 6 tuổi trở lên và 61,1% phụ nữ và bé gái tại khu vực Đông Bắc Nigeria thất học. Tại Yobe, có tới 83,3% trong số 1,4 triệu nam giới thất học.

Tại Yobe, Boko Haram đã giết hại 128 học sinh, sinh viên tại 5 trường công lập, đốt cháy hàng trăm lớp học. Tại bang Borno (tiếp giáp với Yobe), ít nhất 350 giáo viên bị giết hại và 512 trường học bị phá hủy, bao gồm cả ngôi trường ở Chibok, nơi hơn 200 nữ sinh bị bắt cóc tháng 4/2014.

Ít nhất 18.000 trong số 130.000 người đã bỏ nhà cửa tháo chạy khi Boko Haram tấn công lại Buni Yadi hồi tháng 7 năm ngoái – đã trở về nhà. Tuy nhiên con cái họ chưa đi học trở lại và điều này khiến phụ huynh lo lắng.

Chỉ có 1 trường được mở lại là Trường Government Comprehensive Secondary tại trung tâm thương mại của Yobe, Potiskum, nơi một kẻ đánh bom liều chết giả dạng học sinh – sát hại 58 người ngày 10/11/2014. Tuy nhiên, ngôi trường trên là điểm sáng hiếm hoi bởi nó nằm ở khu vực thị trấn, nơi Boko Haram khó phát động tấn công. Còn các trường nằm ở khu vực nông thôn khó có thể bảo đảm an ninh.

Tại huyện Buni Yadi, cư dân nói rằng tình trạng an ninh vẫn quá nguy hiểm để trường học mở cửa trở lại. Một quan chức chính quyền huyện này cũng thừa nhận chưa an toàn để mở lại trường học mặc dù “chúng tôi không muốn tước đi cơ hội giáo dục của trẻ em”.

Vị phụ huynh tên Husseini Idi cho biết, gia đình ông cũng chưa thể thu hoạch xoài trồng ở trang trại cách nhà vài kilomet bởi vùng nông thôn vẫn đầy lính Boko Haram. Hàng ngày, xe chở binh sĩ và an ninh dân sự vẫn tuần tra liên tục trên những con đường bụi bẩn của Buni Yadi. Cảm giác bất an vẫn bao trùm và niềm vui tới trường không biết bao giờ mới trở lại với trẻ em ở Đông Bắc Nigeria.

Hơn 1 triệu trẻ em Nigeria không được tới trường bởi bạo lực kể từ khi bùng phát năm 2009, theo số liệu Liên Hiệp Quốc công bố tháng 12/2015.