Yelena Titova lắc một cái lọ chứa vài con đỉa đang uốn mình bơi trong làn nước đục. Khi thấy một trong những con đỉa chìm xuống đáy và bất động, có vẻ như đã chết, bà không ngại nhúng tay vào lọ để lôi nó ra. Bà cũng chẳng chút rùng mình khi những con còn lại lao tới, cố tìm cách bám vào tay để hút máu. Thậm chí bà còn thích chúng làm thế.

Công việc của Titova là phụ trách quản lý chất lượng tại Trung tâm quốc tế chuyên điều trị y tế bằng đỉa (MLC) nằm tại Udelnaya, gần thủ đô Mátxcơva của Nga, nơi bà đã làm việc suốt 28 năm qua. Về cơ bản, như lời Titova nói, bà là người nuôi đỉa.

Nuôi đỉa cũng cần bản năng làm mẹ

"Tất cả những người nuôi đỉa đều là phụ nữ, bởi bạn chỉ có thể chăm sóc chúng với tình yêu và sự ân cần, nếu bạn có bản năng làm mẹ" - bà nói - "Đàn ông không đảm đương tốt việc này".

Yelena Titova kiểm tra một lọ nuôi đỉa ở MLC

Cơ sở nuôi đỉa của Titova nằm trong thị trấn nhỏ Udelnaya, nhưng cho ra lò tới 3 triệu con đỉa mỗi năm. Số đỉa này sẽ được bán cho các cơ sở y tế ở Nga và một số nước lân cận. Đây được xem là một trong những nơi nuôi đỉa lâu đời và lớn nhất thế giới.

Titova, 52 tuổi, giải thích rằng các công ty khác ở Nga và châu Âu thích thu gom đỉa hoang sống ngoài thiên nhiên và sau đó nuôi chúng tại các vùng nước ngoài trời. Nhưng đó không phải điều bà cùng cộng sự làm. "Hoạt động sản xuất đỉa của chúng tôi đều ở trong nhà, diễn ra quanh năm" - bà nói khi đưa phóng viên LA Times đi thăm trang trại - "Chúng tôi có mọi thứ ở đây: khu cho đỉa giao phối, khu vực chăn nuôi, khu dành cho đỉa làm kén để sinh con".

Bà cho biết trang trại này thậm chí từng cung cấp đỉa cho nhà lãnh đạo Liên Xô Josef Stalin, để ông chữa chứng đau đầu và trầm cảm. Bà nói rằng việc chữa trị thành công cho Stalin đã khiến trang trại có tương lai. Titova không đánh giá cao các kỹ thuật nuôi đỉa hiện đại, sử dụng các bể nuôi lớn và cảm biến do máy tính điều khiển. Theo bà, thiết bị hiện đại không phát hiện được đỉa chết hoặc ốm.

Công cụ điều trị bệnh đặc biệt

Loài đỉa có thể khiến phương Tây kinh hãi. Nhưng ở Nga, chúng lại là thành phần hữu dụng trong một phương thức điều trị bệnh bắt nguồn từ xa xưa, trong đó tận dụng sức mạnh của nước dãi đỉa. Tới nay, dùng đỉa trị bệnh vẫn là hoạt động khá phổ biến ở Nga.

Hàng chục ngàn bệnh nhân mắc các căn bệnh từ vô sinh tới cao huyết áp, đều đã được điều trị bằng loài đỉa chữa bệnh hirudo medicinalis và thứ nước dãi có chứa chất chống đông máu của chúng. Một trong những nguyên nhân để chữa bệnh bằng đỉa vẫn thịnh hành còn bởi chi phí khám chữa bệnh cao và người ta sợ mua phải thuốc giả, vốn bán lan tràn ở Nga.

Yuri Kuranov, 55 tuổi, là một doanh nhân thành công ở Mátxcơva. Ông đã sử dụng đỉa đều đặn trong 7 năm qua để chữa bệnh đái dắt. Ông nằm khá thoải mái trên một chiếc ghế bành tại một bệnh viện tư ở phía Tây Nam Mátxcơva. Đôi mắt ông nhắm nghiền, một nụ cười đọng lại trên môi khi những con đỉa bò lổm ngổm dưới rốn. "Những cú cắn của chúng như muỗi đốt vậy" - Kuranov nói khi 8 con đỉa "hăng say" lao động - "Tôi cảm thấy như có một nguồn sinh lực mới chảy vào huyết quản của mình vậy".

Nông trại đỉa ở Udelnaya thường bán những sinh vật hút máu này với giá không rẻ, khoảng 1,50 USD một con. Việc sử dụng bất kỳ con đỉa nào, tối đa là 10 con, đều phải được bác sĩ kê đơn cho phép. Phần lớn những con đỉa được bán khi chúng dài từ 2,5-5cm. Những con lớn hơn được giữ lại để sinh sản.

Chữa bệnh bằng đỉa nhận được sự ưa chuộng từ những người thích "thảo dược thiên nhiên" như ông Yuri Kuranov

Các bác sĩ điều trị cho Kuranov đều sử dụng những con đỉa được nuôi từ các lọ thủy tinh dung tích từ 3-5 lít nằm tại nông trại của Titova. Sau khi chào đời từ những chiếc hộp đặc biệt chứa đầy than bùn, mô phỏng môi trường ẩm ướt ngoài thiên nhiên, những con đỉa con sẽ được bỏ vào trong những chiếc lọ kể trên, với số lượng chừng 1.000 con mỗi lọ. Các lọ này nằm đầy 5 khu sản xuất của nông trại. Khi đỉa lớn lên, chúng sẽ được phân loại. Sau 1 năm, chúng đã sẵn sàng để được tung ra thị trường.

Không còn thời hoàng kim

Titova và 30 người nuôi đỉa luôn kiểm tra các lọ nuôi mỗi ngày. Bà cho biết nước trong lọ phải thay ít nhất 2 lần mỗi tuần. Yếu tố công việc chính ở nông trại hiển nhiên là việc chăm nuôi. Những con đỉa ăn sau mỗi 3-4 tuần. Chúng sẽ hút vào lượng máu gấp 4 lần trọng lượng.

Thực phẩm của chúng là máu gia súc, do các lò mổ ở gần Mátxcơva cung cấp. Nông trại sử dụng lượng máu khoảng 1.100 lít mỗi tuần. Số máu này bằng với việc giết thịt 100 con bò. Máu phải luôn tươi, đôi khi vẫn còn ấm và phải được cung cấp ngay tới cho nông trại trong ngày giết mổ.

Được biết nông trại MLC đã có khởi điểm là nơi chứa mẫu đỉa thu thập trong hoang dã. Nơi đây vẫn tiếp tục thu thập đỉa hoang, nhưng Titova cho biết việc này chỉ để phục vụ hoạt động giao phối, nhằm tránh tình trạng giao phối cận huyết.

Titova chia sẻ, thời gian sau khi Liên Xô tan rã là khó khăn nhất với nông trại, do nhiều cửa hàng thuốc ngừng mua đỉa. Họ thấy rằng đỉa không mang lại lời lớn như thuốc Tây. Tới nay, nhiều trung tâm y tế tư nhân ở Nga vẫn dùng đỉa, nhưng về cơ bản các bệnh viện lớn không còn sử dụng sinh vật này nữa. Theo bác sĩ chuyên khoa nhi Irinia Pankova, sự thay đổi này rất đáng tiếc bởi đỉa vẫn là một công cụ điều trị quan trọng trong lĩnh vực tiết niệu, phụ khoa, huyết áp và đột quỵ. Bà chỉ ra rằng nhiều bác sĩ trẻ giờ đã không cho bệnh nhân dùng đỉa. Nhưng điều đó không ngăn cản chúng vẫn được tìm mua và sử dụng bởi những người Nga ưa chuộng các phương thức điều trị tự nhiên như Kuranov.

“Bí quyết” chăm sóc đỉa

Lyubov Guseva, người đã làm việc ở nông trại MLC hơn 20 năm qua, nói rằng những người chăm nuôi phải yêu quý đỉa để chúng có thể lớn lên bình thường.

"Tôi có cảm giác chúng như con mình khi tôi cho chúng ăn, chăm sóc và cho chúng tình yêu" - Guseva nói nhẹ nhàng khi cô đặt một lọ đỉa xuống và nâng lọ khác lên, khuấy nó một chút để kiểm tra - "Tôi không rõ chúng có biết tình yêu của tôi không, nhưng mỗi khi nắm chúng trong tay, tôi luôn có cảm giác tuyệt vời".

Tường Linh
Thể thao & Văn hóa