(InfoTV) - Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng, hành lang pháp lý, mô hình tổ chức, các phương tiện và dịch vụ thanh toán.

>>Banking Vietnam 2010: Phát triển công nghệ và thúc đẩy hiện đại hóa >>Tại sao ngân hàng phải thay đổi nhận diện thương hiệu? Cho đến nay, NHNN đã thiết lập được hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, kết nối 63 chi nhánh tỉnh, thành phố với hiệu năng xử lý và quy trình nghiệp vụ thanh toán hiện đại theo thông lệ quốc tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán với dung lượng ngày càng cao của nền kinh tế. Dường như đã có một cuộc chạy đua ngầm nhưng rất quyết liệt giữa các ngân hàng thương mại trong việc thiết lập hệ thống ngân hàng lõi (core banking), hệ thống thanh toán nội bộ với kỹ thuật… Tại Hội thảo – Triển lãm về ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin – truyền thông trong hoạt động ngân hàng năm 2010 tại Hà Nội – Banking Vietnam 2010, Hanoi – diễn ra từ 26-28/05/2010, ông Bùi Quang Tiến, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết tính đến nay cả nước đã có trên 10.000 máy rút tiền tự động (ATM), hơn 36.000 thiết bị chấp nhận thẻ (POS) được lắp đặt và hơn 22 triệu thẻ ngân hàng được phát hành. Đặc biệt, mới đây ngành ngân hàng đón nhận tin vui là đã hoàn tất kết nối giao dịch thẻ giữa các ngân hàng thành viên như Banknetvn, Smartlink. Một số phương tiện và dịch vụ thanh toán mới dựa trên nền tảng ứng dụng CNTT như: Thẻ ngân hàng, Mobile Banking, Ví điện tử… đã xuất hiện và đang dần trở nên phổ biến hơn. Phát triển chưa tương xứng Mặc dù được “hậu thuẫn” từ nhiều phía như vậy, nhưng ông Bùi Quang Tiến vẫn thừa nhận thực tế hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt ở Việt Nam còn một số tồn tại, hạn chế chưa được khắc phục. “Hiện nay phần lớn các giao dịch thanh toán của khu dân cư vẫn bằng tiền mặt. Nói cách khác, sự phát triển của thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam vẫn chưa tương xứng với cơ sở hạ tầng sẵn có và yêu cầu của thực tiễn”. Lý giải nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, ông Bùi Quang Tiến cho rằng các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt chưa thật đồng bộ và cũng chưa đủ mạnh. Ngoài ra, còn một số yếu tố khác như: văn minh thương mại, tâm lý ngại tiếp cận cái mới, ngại công khai hóa thu nhập, sử dụng tiền mặt với những giao dịch không minh bạch… Nhằm đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, ông Tiến cho rằng trước hết cần phải biến chiếc thẻ ATM trở nên đa năng hơn với nhiều tiện ích thanh toán khác như: sử dụng dịch vụ tại các điểm chấp nhận thẻ, thanh toán đối với các khoản chi định kỳ hoặc thanh toán các dịch vụ công cộng… Đẩy nhanh tiến độ kết nối các hệ thống POS cũng như khuyến khích về phí, thuế để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lắp đặt và sử dụng thanh toán qua POS. Hệ thống các máy ATM cũng cần phải thường xuyên bảo trì và không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ. Các NHTM và các tổ chức cung cấp dịch vụ thanh toán cũng cần được khuyến khích, hỗ trợ nghiên cứu, phát triển cung ứng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt trên cơ sở hạ tầng công nghệ viễn thông. Đây được xem là yếu tố quan trọng để thanh toán không dùng tiền mặt có thể phổ biến ở khu vực nông thôn, với những đối tượng chưa có tài khoản ngân hàng. Ngoài việc tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng, một yếu tố quan trọng khác, theo ông Bùi Quang Tiến, là cần phải hoàn thiện và đồng bộ hóa môi trường pháp lý cho hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt. Internet Banking gây rủi ro cho khách hàng? “Khung pháp lý rõ ràng, minh bạch đảm bảo vai trò giám sát của NHNN và tạo sự linh hoạt cho thị trường cũng là một yếu tố quan trọng trong việc tăng cường niềm tin của người sử dụng vào một xu hướng mới này”. Liên quan đến khả năng quản trị của Internet Banking, ông Phạm Anh Tuấn, Phó TGĐ VietinBank cho rằng việc các ngân hàng đang chạy đua triển khai Internet Banking đang tiềm ẩn một rủi ro. “Hiện nay có một rủi ro tiềm ẩn về Internet Banking đó là Việt Nam chưa có một hành lang, pháp lý bắt buộc các NH phải tuân thủ khi cung cấp dịch vụ internet banking cho khách hàng.” – ông Tuấn cho biết. Tại các nước phát triển như Singapore, có nhiều quy định liên quan đến NH điện tử, một trong những quy định đó là khi một NH triển khai dịch vụ Internet Banking thì phải áp dụng các biện pháp chứng thực 2 factors. Đây là một trong những quy định bắt buộc của NHTW Singapore mà các NH phải tuân thủ thì mới được đưa sản phẩm đó ra thị trường. Tuy nhiên ở Việt Nam, ông Tuấn cho rằng chưa có quy định cụ thể về việc các NH khi cung cấp dịch vụ Internet Banking phải tuân theo các quy chế chứng thực do các cơ quan có thẩm quyền quy định. Điều này có thể dẫn đến việc những ngân hàng chưa quan tâm đầu tư đến bảo mật sẽ gây ra rủi ro cho khách hàng. InfoTV Nguyễn Tuân