Chiến tranh lùi xa 4 thập kỷ nhưng vẫn còn những lặng thầm đớn đau trong nhiều gia đình và xã hội. Bởi vẫn còn những liệt sĩ chưa được về yên nghỉ với người thân, nơi mình sinh ra. Nhiều gia đình, tổ chức xã hội và đồng đội của họ đang lặng thầm ngày đêm đi tìm những liệt sĩ hữu danh và vô danh.

Họ đang nằm ở đâu trên những mảnh đất đã từng có chiến tranh, bom đạn vẫn luôn là câu hỏi canh cánh trong lòng người thân và cả đồng đội của họ, để thúc giục bước chân ai đó đi tìm mộ liệt sĩ. Sau chiến tranh, chúng ta đã tìm và đón được nhiều liệt sĩ về chốn yên nghỉ vĩnh hằng trong sự an lòng, thỏa nguyện của mọi người. Còn đó, những thương, bệnh binh - người ở cùng gia đình, người gắn cả đời với trại dưỡng thương. Còn đó hàng nghìn phụ nữ từng là thanh niên xung phong gặp muôn vàn khó khăn trong cuộc sống riêng tư- họ bị thiệt thòi trong cuộc đời, không chồng không con; bị phơi nhiễm chất độc da cam, chưa được hưởng chế độ chính sách tương xứng, kinh tế vô cùng eo hẹp… Thậm chí, có cả những anh hùng liệt sĩ hy sinh từ năm 1988 tại Gạc Ma, mà phải đến hơn hai chục năm sau họ mới được lập đàn cầu siêu, thắp nén nhang tưởng niệm. Sự thiệt thòi không sánh nổi với bất cứ sự bù đắp nào.

Chiến tranh càng lùi xa, cuộc sống thời hội nhập bộn bề những lo toan. Lịch sử dân tộc cũng đang có những nhìn nhận chưa theo được thời cuộc. Bởi vậy, sự hy sinh của những liệt sĩ cũng đã dần bị phai nhòa trong những lớp người đi sau, nên đã có một số người trẻ sẵn sàng chụp ảnh “tự sướng” với những mộ liệt sĩ để “khoe” với bạn bè… mà chưa có sự tôn trọng cần thiết với những cống hiến của thế hệ trước. Thậm chí, họ cũng khá thờ ơ với thời cuộc, xa lạ với trách nhiệm cống hiến cho cộng đồng, xã hội, triết lý mình vì mọi người.

Tuy nhiên, trong dòng chảy cuộc sống ào ạt, lấp loáng đục vẫn lấp lánh hành động chia sẻ, giúp đỡ đầy trách nhiệm của các tập thể và cá nhân trong xã hội quan tâm đến các gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng được động viên, an lòng vượt lên khó khăn đời thường. Công tác tìm kiếm hài cốt, quy tập mộ liệt sĩ cũng đang được tích cực triển khai thường xuyên… làm vợi đi phần nào nỗi đau của chiến tranh. Nhưng vẫn còn đó những hệ lụy, di chứng của chiến tranh khó nói bằng lời, hiện diện trên cơ thể những thương, bệnh binh và con cháu họ. Mỗi ngày, trên truyền thông xuất hiện những thông tin về ai đó còn phải chịu thiệt thòi, gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, những số phận éo le làm chúng ta phải nghĩ suy, áy náy, phiền lòng vì mắc nợ. Chiến tranh dù đã lùi xa, rất xa nhưng hậu quả và những tổn thương mà nó mang lại vẫn còn đeo đẳng chúng ta nhiều năm nữa.

Xin thôi không nhắc lại những thành tích như các bản tổng kết về kết quả chăm sóc người có công, thương binh, gia đình liệt sĩ. Chúng ta không bù đắp nổi những mất mát hy sinh của nhiều thế hệ đã cống hiến tuổi trẻ cho các cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Hàng năm, mỗi khi đến ngày này, sự tri ân, tôn vinh thiết thực tuy vẫn chưa thực sự khiến các vong linh anh hùng đã khuất lẫn những người còn sống thấy hài lòng, yên tâm, song cũng vẫn mong góp được một phần nào như một nén nhang thơm tưởng nhớ vong linh các liệt sĩ ngã xuống vì tổ quốc.

Xem thêm:

Cần có một con đường mang tên: Đảo Gạc Ma Khúc bi tráng của vòng tròn bất tử Gạc Ma Sống mãi Gạc Ma