Hơn 5.000 người có công ở tỉnh Hà Tĩnh thuộc diện được hưởng các ưu đãi của Nhà nước theo QĐ 22/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, theo đó họ đều được ngân sách hỗ trợ tiền để sửa chữa, xây nhà mới.

Tuy nhiên, do thiếu nguồn để triển khai, hơn nữa một số người có công đã chủ động làm nhà trước theo kiểu “đi tắt đón đầu” khiến họ tự biến mình thành “con nợ”, cá biệt có người “ôm” nợ xuống mồ.

Xã Tùng Lộc là một trong những địa phương có nhiều đối tượng thuộc diện được hỗ trợ tiền làm mới, sửa sang nhà ở nhất của huyện Can Lộc. Đa số các hộ đều có hoàn cảnh khó khăn, phải vay mượn khắp nơi mới đủ tiền làm nhà mới hoặc sửa sang lại nhà cũ. Thế nhưng, nhà xây xong đã lâu mà vẫn chưa nhận đủ tiền hỗ trợ từ Nhà nước khiến họ lâm vào cảnh nợ nần.

Bà Nguyễn Thị Phúc (xóm Tây Vinh) là thương binh 4/4, thuộc diện được hỗ trợ 40 triệu đồng để xây mới nhà ở. Năm 2013, bà Phúc vay mượn anh em để xây nhà với số tiền 60 triệu đồng. Khi nhà xây xong, xã Tùng Lộc đã thực hiện việc nghiệm thu công trình và làm biên bản công nhận với gia đình. Tuy nhiên, sau hơn ba năm gia đình bà Phúc chỉ mới nhận được 28 triệu đồng từ 2 đợt cấp. Số tiền còn lại 12 triệu chưa biết khi nào bà mới nhận được.

Thay gi tu viec ho tro tien xay, sua nha cho nguoi co cong, nhin tu Ha Tinh? - Anh 1

Gia đình bà Nguyễn Thị Phúc lo lắng không trả hết nợ trước khi qua đời

“Sau khi xây nhà xong, tôi và nhiều hộ gia đình khác chưa nhận đủ tiền hỗ trợ từ Nhà nước nên đã khó khăn lại càng khó khăn hơn. Để đủ tiền xây nhà, tôi phải vay mượn anh em để mua vật liệu, còn tiền công của thợ vẫn phải ghi nợ đến khi nào có tiền hỗ trợ thì thanh toán sau. Giờ con cái đều ra ở riêng cả rồi, bản thân tôi bị liệt một chân đi lại còn khó biết lấy tiền đâu mà trả nợ”, bà Phúc chua chát.

Là hộ thuộc diện đặc biệt khó khăn, gia đình ông Lương Hữu Sảnh (thôn Phú Thọ) nằm trong nhóm đối tượng được xã xét cho nhận tiền hỗ trợ đợt 1. Tiếng là vậy, nhưng số tiền được nhận cũng “nhỏ giọt” nên đến khi ông Sảnh khuất núi mà tiền vẫn chưa nhận hết để trả nợ.

Bà Nguyễn Thị Mười (vợ ông Sảnh) buồn rầu: “Khi có chủ trương hỗ trợ xây nhà cho người có công, gia đình tôi rất phấn khởi. Tuy chưa có tiền hỗ trợ nhưng do nhà đã bị xuống cấp nghiêm trọng, vợ chồng tôi đành vay mượn tạm anh em, họ hàng xây ngôi nhà trú mưa, trú nắng, khi có tiền hỗ trợ sẽ trả. Nhà vừa xây xong thì chồng tôi ốm nặng qua đời, nửa tháng sau tôi lại nhận hung tin con trai tử vong do tai nạn lao động. Nỗi đau mất chồng, mất con lại là hai trụ cột trong gia đình kèm theo khoản nợ làm nhà đã khiến tôi ngã quỵ. Giờ tôi không biết lấy đâu ra tiền mà trả nợ, tiền tuất của con chỉ đủ mua thuốc thang hằng ngày”.

Chị Nguyễn Thị Xuân, cán bộ chính sách xã Tùng Lộc cho biết: “Sau 3 lần rà soát, xã Tùng Lộc có 32 hộ nằm trong diện người có công được hỗ trợ về nhà ở. Tuy nhiên, đến nay mới có 22 hộ được nhận tiền, 10 hộ còn lại vẫn đang chờ. Xét thấy các hộ người có công đều có hoàn cảnh khó khăn, phải vay mượn tiền xây nhà nên UBND xã đã họp 32 hộ dân lại để lấy ý kiến. Sau đó, các hộ đồng ý chia đều số tiền nhận được cho 32 hộ gia đình. Đến thời điểm này, bình quân mỗi hộ còn thiếu 13,8 triệu đồng”.

Cũng theo chị Xuân thì các đối tượng thuộc diện hỗ trợ chủ yếu đều tuổi đã cao, sức khỏe yếu, ốm đau thường xuyên. Những đồng trợ cấp đều dành vào việc thuốc thang, ăn uống hằng ngày. Việc chưa nhận đủ tiền hỗ trợ khiến họ càng khó khăn trong việc trả nợ. “Năm nào xã cũng đề xuất lên huyện nhưng huyện thông báo chưa có nguồn. Người dân lên hỏi xã, chúng tôi cũng không biết trả lời dân thế nào. Đã ra một chủ trương, nhất là chủ trương đối với người có công thì nhà nước nên bố trí nguồn chứ để lâu như thế sẽ làm khó cơ sở”, chị Xuân chia sẻ.

Giải thích về sự chậm trễ trên, ông Phan Lê Hùng, Trưởng phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng cho biết: “Tổng số hộ người có công được hỗ trợ về nhà ở năm 2013 – 2014 trên địa bàn Hà Tĩnh là 5.118 hộ, trong đó xây mới nhà ở là 2.564 hộ, sửa chữa 2.554 hộ. Nhằm sớm triển khai, năm 2014 UBND tỉnh đã trích tạm ứng nguồn kinh phí từ ngân sách tỉnh 122,94 tỷ đồng cấp cho các huyện triển khai. Năm 2015, nguồn kinh phí của Trung ương cấp về gần 42 tỷ đồng cho 1.105 đối tượng (chiếm 27%). Tính đến ngày 31/12/2016, tỉnh đã giải ngân được 121,76 tỷ đồng hỗ trợ cho 4.202 hộ xây dựng mới, sửa chữa nhà ở”.

Như vậy, đến thời điểm này, toàn tỉnh Hà Tĩnh có 4.202/5.118 hộ đã nhận được tiền hỗ trợ. Đối với 916 hộ còn lại, UBND tỉnh đã ban hành QĐ 1314 về việc giao chi tiết đầu tư trung hạn vốn ngân sách Trung ương (giai đoạn 2016-2020), trong đó dành ra 93,6 tỷ đồng để hỗ trợ làm nhà ở cho người có công. Trong trường hợp 93,6 tỷ đồng này nếu dùng để hoàn trả vốn tạm ứng của tỉnh đã bỏ ra trước đó thì điều đó có nghĩa là các đối tượng người có công ở Hà Tĩnh vẫn còn phải tiếp tục… chờ.

Theo Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định: Hỗ trợ 40 triệu đồng/hộ đối với xây mới nhà ở và phải bảo đảm tiêu chuẩn 3 cứng (cứng nền, khung - tường cứng và mái cứng), có diện tích sử dụng tối thiểu 30m², có tuổi thọ từ 10 năm trở lên; hỗ trợ 20 triệu đồng/hộ đối với trường hợp nhà ở bị hư hỏng, dột nát cần phải sửa chữa phần khung - tường và thay mới mái nhà.

TÂM ĐAN