Thị trường vượt đỉnh 600 và “lòng tham” chưa có dấu hiệu dừng lại. Sự kỳ vọng cua NĐT vẫn đang được đẩy lên, bất chấp nhưng góc khuất của kinh tế trong và ngoài nước.

Ông Phạm Kinh Luân, Chuyên gia phân tích CTCK Kenanga đánh giá thì nếu đem các yếu tố này ra “cân đong”, sẽ thấy sự lạc quan của NĐT đang thái quá Cơ sở nào để ông khẳng định thị trường đang lạc quan thái quá? Thời gian qua, sự phục hồi của nền kinh tế trong và ngoài nước là điểm tựa giúp TTCK đi lên. Sự phục hồi kinh tế đã được chứng minh và khẳng định, chứ không còn vì tín hiệu. Tuy nhiên, trong sự phục hồi đó không phải tất cả đều tốt, nhưng dường như NĐT ít để ý đến điều này. Quá trình phục hồi của nền kinh tế đặt ra nhiều thách thức, nhất là đối với DN. Đó là nền kinh tế thế giới đang diễn ra quá trình tái cân bằng. Để làm được điều này, các nền kinh tế, điển hình như Mỹ phải tìm cách tăng tiết kiệm, DN tăng xuất khẩu.. Quá trình tái cân bằng nền kinh tế thế giới cũng khiến Trung Quốc hướng vào thị trường nội địa nhiều hơn. Điều này có nghĩa là sẽ làm thay đổi cơ cấu xuất nhập khẩu của nền kinh tế thế giới. Bởi vậy, nếu nền kinh tế Việt Nam không điều chỉnh thích hợp, thì làm sao duy trì được xuất khẩu? Đó là chưa kể trong quá trình thương mại toàn cầu phục hồi, xuất hiện xu hướng nhiều nền kinh tế tìm cách gia tăng các biện pháp bảo hộ thị trường nội địa bằng các hàng rào kỹ thuật. Điều này sẽ là một bất lợi cho Việt Nam, bởi suốt một thời gian dài đà tăng trưởng của nền kinh tế dựa nhiều vào xuất khẩu. Sự biến động này buộc các DN phải thay đổi chiến lược kinh doanh, để đáp ứng nhu cầu mới của thị trường và trong quá trình này, DN phải đối mặt với nhiều rủi ro, chứ không phải mọi thứ đều “đẹp” như kỳ vọng của NĐT. Theo ông, còn những “góc khuất” nào mà NĐT đang ít để ý, nhưng có khả năng gây ra rủi ro cho TTCK? Hiện nhiều nước vẫn duy trì chính sách kích thích kinh tế, nhưng hầu hết các chính phủ đều đang suy nghĩ về lộ trình làm sao thoái lui. Ngay như Mỹ cũng đã đề cập đến lộ trình thoái lui và khi điều này diễn ra, lãi suất sẽ có xu hướng tăng. Chuyện gì xảy ra khi bàn tay hỗ trợ của các chính phủ không còn? Chắc chắn không phải DN nào cũng đứng vững. Điển hình như nền kinh tế Mỹ đang phục hồi, ngành ngân hàng cũng đang làm ăn tốt hơn, nhưng tại sao danh mục các ngân hàng phá sản vẫn tiếp tục dài thêm? Điều đó chứng tỏ kinh tế tốt ngành tốt, nhưng không phải DN nào làm ăn cũng hiệu quả. Hơn nữa, khi kinh tế phục hồi, chắc chắn giá nguyên vật liệu sẽ tăng và điều này làm cho chi phí kinh doanh của DN thêm đắt đỏ. Những điều đáng lo ngại trên đang tỏ ra yếu thế trước kỳ vọng của NĐT rằng, kết quả kinh doanh quý III rất đẹp và thực tế TTCK đang rất hưng phấn, thưa ông? Các NĐT đang tưởng tượng ra một viễn cảnh tăng trưởng đột biến của các DN trong quý III/2009, nên đã đẩy TTCK tăng khá mạnh. Đúng là kết quả kinh doanh quý III rất quan trọng, nhưng nếu soi xét kỹ sẽ thấy sự kỳ vọng của NĐT đang vượt khá xa những kết quả thực tế mà DN đạt được. Hãy nhìn vào cách công bố thông tin của nhiều DN sẽ thấy, toàn là ước vượt kế hoạch năm, thường ở mức hai con số. Những con số này đang rất hấp dẫn NĐT, nên dễ khiến họ quên rằng, kế hoạch năm 2009 của các DN được xây dựng từ năm 2008 với mức chỉ bằng hoặc thấp hơn năm 2007, vì lúc đó nền kinh tế đối mặt với nhiều khó khăn. Thực tế là dù vượt kế hoạch với tỷ lệ khá cao, nhưng hiệu quả kinh doanh thực của DN không mấy đột biến. Rất nhiều NĐT không chú ý hoặc không nghĩ vậy nên mới đẩy giá cổ phiếu tăng như hiện nay. Nếu theo dõi sẽ thấy hàng loạt DN có doanh thu, lợi nhuận quý III kém hơn so với quý II những giá cổ phiếu vẫn tăng mạnh hơn so với quý trước. Điều này được lý giải là do kỳ vọng của NĐT quá lớn. Cổ phiếu tăng giá nhờ kỳ vọng, thì khi báo cáo kết quả kinh doanh quý III được các DN chính thức công bố mà không "ngon", e rằng NĐT muốn rút lui cũng khó kịp. Vừa qua, giá nhiều cổ phiếu tăng còn vì DN tung ra các tin về tăng vốn, định giá lại tài sản theo để gia tăng tính hấp dẫn. Trong khi đó mua cổ phiếu là mua khả năng tạo lợi nhuận trên tài sản của DN, chứ không phải mua tài sản của DN. Khi tài sản tăng mà mọi chỉ tiêu khác không thay đổi, thì tỷ suất sinh lời trên một đồng vốn giảm, làm cho lợi nhuận trên một đồng vốn giảm theo. Thế nhưng, diễn biểu thị trường cho thấy “sóng” lần này vẫn chưa có dấu hiệu cập bờ? Rất khó dự đoán chuyện này. Chỉ có một thực tế là sau khi lên mạnh thị trường sẽ có sự dao động mạnh. Bởi vậy, đây là lúc NĐT liệu mà giữ lấy túi tiền, chứ đừng quá say sưa “đánh đu” với thị trường. NĐT cần thiết lập cho mình kỷ luật đầu tư đừng thấy người khác mua cũng lao vào. Trước khi ra quyết định đầu tư cần phải hiểu kỹ về "món hàng", chứ không phải thấy cái tên đẹp, hay hay là mua vào. Hữu Hòe Theo ĐTCK