Điều đáng chú ý ở Giải thưởng Nobel về kinh tế năm nay không đơn thuần ở chỗ lần đầu tiên có người phụ nữ được trao giải mà còn ở ngay trong ý nghĩa chính trị của nó. Giải thưởng Nobel về khoa học kinh tế năm nay được trao cho bà Elinor Ostrom và ông Oliver Williamson. Cả hai đều là đại diện tiêu biểu cho khoa học nghiên cứu liên ngành và sử dụng kết quả nghiên cứu cũng như ý tưởng từ các ngành khoa học xã hội khác cho công tác nghiên cứu của họ trong khoa học kinh tế.

Ông Williamson được coi là một trong những nhà kinh điển của “kinh tế học thể chế” - một lĩnh vực giao thoa giữa kinh tế quốc dân và kinh tế xí nghiệp. Bà Ostrom trên thực tế mà nhà nghiên cứu về khoa học chính trị chuyên nghiên cứu về các giải pháp cho các sản phẩm phục vụ cộng đồng ở các nước đang phát triển. Cả hai nhà khoa học này đều tập trung nghiên cứu về sự thất bại của thị trường tự do. Trong bối cảnh khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới, các kết quả và công trình nghiên cứu của họ vì thế có ý nghĩa đặc biệt và giành được sự quan tâm sâu rộng trên thế giới. Cả hai nghiên cứu và chỉ ra những khiếm khuyết của thị trường nhưng lại không cổ súy cho quan điểm tăng cường vai trò, tác động và sự can dự trực tiếp của nhà nước để khắc phục những khiếm khuyết đó. Cũng chính vì thế mà giải thưởng năm nay bao hàm thông điệp chính trị thời sự rất rõ. Việc trao giải thưởng cho bà Ostrom và ông Williamson cho thấy các ngành khoa học xã hội và xã hội học đóng vai trò rất quan trọng không chỉ đối với lý thuyết kinh tế học mà cả đối với quyết định trao giải thưởng. Nó cũng đồng thời là tín hiệu cho thấy các thể chế đóng vai trò ngày càng quan trọng hơn trong khoa học kinh tế. Và qua đó cũng còn có thể thấy quyết định trao giải năm nay còn được tận dụng để cảnh báo về khủng hoảng tài chính và kinh tế cũng như nguy cơ lạm dụng vai trò điều tiết kinh tế và kiểm soát tài chính của nhà nước. Hoàng Mai