Mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda với thủ lĩnh Osama bin Laden bị coi là thủ phạm gây ra những vụ tấn công nước Mỹ cách đây 15 năm.

Thu pham xua doi khac - Anh 1

Thủ lĩnh hiện tại của al-Qaeda, Ayman al-Zawahiri dọa sẽ còn các cuộc tấn công khác khủng khiếp hơnGetty

Thời ấy, al-Qaeda gây chấn động cả thế giới đến thế mà hiện tại không còn là tâm điểm của khủng bố và cuộc chiến chống khủng bố. Nó đã bị tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đẩy ra ngoài lề. Nhưng nếu suy xét mối đe dọa về lâu dài thì al-Qaeda có thể còn nguy hiểm và khó đối phó hơn IS nhiều. Lý do ở chỗ thủ phạm của vụ tấn công khi xưa giờ đã thay đổi rất cơ bản và khác biệt IS cũng rất cơ bản.

Sau 15 năm, al-Qaeda suy yếu hơn trước cả về tiềm lực tài chính lẫn tổ chức, nhưng không bị tiêu diệt và tan rã. Nó yếu hơn trước vì bị đánh bật ra khỏi thánh địa Afghanistan và bị mất thủ lĩnh. Nhưng nó đã thích ứng rất nhanh, tìm được cách tồn tại và phương thức hoạt động mới.

Al-Qaeda chuyển biến từ một mạng lưới khủng bố quốc tế được chỉ huy tập trung sang thành một mạng lưới những tổ chức, nhóm, đơn vị độc lập. Mục tiêu khủng bố không thay đổi nhưng cách thức hoạt động và mục tiêu tấn công cụ thể bây giờ do các đơn vị, nhóm... tự quyết định. Từ một al-Qaeda khi xưa nay đã có nhiều al-Qaeda với cùng mục tiêu và ý thức hệ, nhưng tồn tại và hoạt động độc lập, tự chủ trong mọi quyết định.

Al-Qaeda bây giờ lựa chọn đối thủ để đương đầu chứ không gây chiến với cả thế giới như IS. Đấy chính là lý do giải thích cho một thực tế là al-Qaeda lan tỏa ra được nhiều nơi và không bị tập trung đối phó như IS. Thế giới bên ngoài có chiến địa cụ thể để chiến tranh với IS trong khi al-Qaeda có thể ở rải rác nhiều nơi. Thủ phạm xưa vì thế nguy hiểm hơn và khó đối phó hơn.

Thảo Nguyên