Tại Hội nghị thượng đỉnh của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) diễn ra tại Vientiane (Lào), Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nói với các nhà lãnh đạo châu Á rằng Tokyo đặc biệt lo ngại về những tuyên bố ngày càng quyết đoán của Trung Quốc trên Biển Đông. Đồng thời, ông cho rằng những động thái của Bắc Kinh trong thời gian gần đây sẽ khiến mối quan hệ giữa các nước càng trở nên căng thẳng.

Trong một tuyên bố trước các nhà lãnh đạo châu Á có mặt tại Hội nghị thượng đỉnh của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nhấn mạnh rằng Nhật Bản “lo ngại nghiêm trọng” khi những tranh chấp lãnh thổ tại Biển Đông ngày càng căng thẳng. Đặc biệt là trong thời điểm Trung Quốc đẩy mạnh các hoạt động quân sự và có những tuyên bố ngày một quyết đoán trong tranh chấp với các nước.

“Tôi đặc biệt lo ngại khi Trung Quốc vẫn đang đơn phương thay đổi hiện trạng các đảo ở Biển Đông, thông qua việc thúc đẩy quá trình xây dựng các đảo nhân tạo trong vùng biển tranh chấp với các nước.

Tôi hy vọng cả hai bên tranh chấp ở Biển Đông sẽ tuân theo phán quyết của Tòa Trọng tài quốc tế trong vụ kiện giữa Trung Quốc với Philippines, từ đó tìm ra giải pháp hòa bình cho những mâu thuẫn”, Thủ tướng Abe phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh của ASEAN lần thứ 28 - 29 tại Vientiane, Lào.

Trung Quốc trước đó tuyên bố nước này có chủ quyền gần như toàn bộ Biển Đông và tranh chấp với các nước bao gồm Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và vùng lãnh thổ Đài Loan về những quần đảo trong khu vực. Bắc Kinh cũng có tranh chấp với Nhật Bản xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư tại biển Hoa Đông.

Trong năm 2013, Philippines đã đệ đơn lên tòa án quốc tế chống lại những tuyên bố vô lý của Bắc Kinh tại Biển Đông. Tòa Trọng tài quốc tế sau đó tuyên bố những yêu sách chủ quyền của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý và việc xây dựng các đảo nhân tạo của nước này tại Biển Đông là bất hợp pháp. Đây là một thắng lợi cho Philippines nhằm khẳng định chủ quyền của mình, đồng thời giúp Manila tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế trong những tranh chấp với Trung Quốc

Trung Quốc đã bác bỏ phán quyết và khẳng định sẽ mạnh tay xử phạt hoạt động đánh bắt cá “bất hợp pháp” của ngư dân các nước trong khu vực. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng tuyên bố sẽ tiếp tục các cải tạo và xây dựng các đảo nhân tạo trên Biển Đông, bất chấp phán quyết từ tòa án quốc tế.

Hàn Giang