QĐND - Theo Sputnik, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ A-mét Đa-vu-tốc-lu (Ahmet Davutoglu) ngày 25-11 lên tiếng thừa nhận chính ông đã ra lệnh quân đội nước này bắn hạ chiếc máy bay chiến đấu Su-24 của Nga. Phát biểu tại một cuộc họp, ông A-mét Đa-vu-tốc-lu đã nhận trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo vụ này.

Tại cuộc họp, Thủ tướng Thổ Nhĩ kỳ cho biết: “Sau tất cả những lời cảnh báo, chúng tôi buộc phải tấn công máy bay Nga”. Theo thư của Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ gửi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, quân đội nước này đã nhiều lần cảnh báo máy bay Su-24 của Nga trong suốt 5 phút, yêu cầu máy bay này bay ra khỏi khu vực biên giới.

Tuy nhiên, sau đó, Bộ Quốc phòng Nga đã công bố đoạn video chứng minh chiếc Su-24 chưa từng xâm phạm vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ và bị bắn rơi khi đang bay trên bầu trời Xy-ri. Trong khi đó An-ca-ra vẫn một mực khẳng định máy bay Nga đã xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ trong 17 giây.

Thu tuong Tho Nhi Ky thua nhan ra lenh ban roi may bay Nga - Anh 1

Phi công Công-xtăng-tin Mu-ra-khơ-tin trả lời phỏng vấn báo chí tại căn cứ không quân Khơ-mây-mim ở La-ta-ki-a. Ảnh: Sputnik

Trang mạng ThinkPol của Ca-na-đa dẫn lời ông A-mét Đa-vu-tốc-lu nói thêm rằng: “Chúng tôi không muốn chuyện này xảy ra, nhưng mọi người cần phải tôn trọng quyền bảo vệ lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ và hành động quân sự đó hoàn toàn phù hợp với luật pháp của Thổ Nhĩ Kỳ”. Trước đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tay-íp Ét-đô-gan (Tayyip Erdogan) khẳng định, việc bắn rơi máy bay Nga là “bất khả kháng” nhằm mục đích duy nhất là bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ.

Tuy nhiên, tuyên bố của Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ được cho là tạo thêm hoài nghi về những gì mà giới chức Thổ Nhĩ Kỳ từng tuyên bố rằng đây chỉ là việc “đặng chẳng đừng trong một thời điểm khẩn cấp”. Theo Sputnik, có nhiều ý kiến tỏ ra nghi ngờ về lập luận của Thổ Nhĩ Kỳ. Tại sao sự việc chỉ xảy ra trong một khoảng thời gian vô cùng ngắn (17 giây) mà quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã kịp liên lạc và báo cáo tình hình với Thủ tướng, sau đó nhận lệnh và thực thi mệnh lệnh?

Thủ tướng A-mét Đa-vu-tốc-lu đưa ra tuyên bố trên sau khi Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp (Sergei Lavrov) cho rằng hành động của Thổ Nhĩ Kỳ là “có âm mưu từ trước”.

Những tranh cãi giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang diễn biến phức tạp và vẫn chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng về vụ việc. Trong khi viên phi công Nga sống sót sau vụ máy bay Su-24 bị bắn hạ trước đó trả lời báo chí, tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ không hề cảnh báo trước khi bắn, đồng thời thề sẽ báo thù cho đồng đội. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ ngày 25-11 công bố một đoạn băng ghi âm làm bằng chứng cho thấy quân đội nước này đã đưa ra lời cảnh báo trước khi hành động. Phi công Công-xtăng-tin Mu-ra-khơ-tin (Konstantin Murakhtin) khẳng định, máy bay của anh không xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ và không hề nhận được tín hiệu cảnh báo bằng vô tuyến điện hay hình ảnh thị giác. Tuy nhiên, đoạn băng ghi âm của Thổ Nhĩ Kỳ ghi giọng nói bằng tiếng Anh có nội dung: “Đây là cảnh báo từ không lực Thổ Nhĩ Kỳ. Các bạn đang áp sát không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Yêu cầu các bạn quay hướng Nam ngay lập tức”.

Trong khi đó, Nga tuyên bố vẫn đang trông chờ một lời xin lỗi từ Thổ Nhĩ Kỳ về vụ bắn rơi máy bay chiến đấu Su-24. Sputnik ngày 25-11 dẫn lời Chủ tịch Thượng viện Nga, bà Va-len-ti-na Mát-vi-en-cô (Valentina Matvienko) cho biết, Mát-xcơ-va đang trông chờ một lời xin lỗi từ An-ca-ra, một sự thừa nhận hành động trên là trái luật pháp và đền bù những tổn thất cho phía Nga cũng như gia đình có quân nhân tử nạn. Bà Va-len-ti-na Mát-vi-en-cô cho rằng, hành động trên sẽ ảnh hưởng tới quan hệ giữa An-ca-ra và Mát-xcơ-va.

Theo AFP, ngày 26-11, trong bối cảnh quan hệ 2 nước trở nên căng thẳng sau vụ bắn hạ máy bay Su-24, Nga tuyên bố sẽ tăng cường kiểm soát nhập khẩu thực phẩm và các sản phẩm nông nghiệp từ Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ trưởng Nông nghiệp Nga A-lếch-xan-đơ Ca-chép (Alexander Tkachev) nêu rõ: “Do các nhà sản xuất Thổ Nhĩ Kỳ nhiều lần vi phạm những quy định của Nga, chính phủ Nga đã giao nhiệm vụ cho cơ quan an toàn thực phẩm tăng cường kiểm soát nguồn cung sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm từ Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như tổ chức hoạt động kiểm tra bổ sung ở khu vực biên giới và các cơ sở sản xuất tại Thổ Nhĩ Kỳ”. Trước đó, ngày 25-11, Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp cũng hủy bỏ chuyến công du đến I-xtan-bun, đồng thời khuyến cáo công dân Nga không nên tới Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng, ngày 25-11, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, đã mời Tùy viên quốc phòng Nga tới trụ sở của bộ này để giải thích việc An-ca-ra bắn hạ chiếc máy bay Su-24 của Nga ở khu vực biên giới Xy-ri. Theo đó, quy tắc giao chiến đã được kích hoạt sau khi máy bay này không phản hồi các lời cảnh báo từ phía Thổ Nhĩ Kỳ. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ cũng ra thông báo cho biết, đã rất nỗ lực để tìm kiếm và giải cứu hai phi công Nga lái chiếc Su-24 sau khi các phi công này bung dù. Phía Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã thông báo cho giới chức quân sự Mát-xcơ-va về sự cố này và bày tỏ sự sẵn sàng cho “mọi hình thức hợp tác”.

MAI NGUYÊN