Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số, với tỷ lệ người cao tuổi trên 60 tuổi chiếm 10% dân số.

Các nhà khoa học trong nước và quốc tế cảnh báo, tốc độ già hóa dân số của nước ta thuộc hàng nhanh nhất thế giới, đến năm 2030, Việt Nam sẽ có tới 19 triệu người cao tuổi.

Già hóa dân số không chỉ là “bài toán” nan giải, đau đầu với Việt Nam. Ở nhiều nước phát triển, cũng như Nhật Bản, Hàn Quốc, già hóa dân số và tăng trưởng bền vững đã được đặt ra theo hướng mở một con đường tiến tới cái đích xây dựng xã hội già hóa năng động.

Trên lộ trình này, điều kiện không thể thiếu là chính sách y tế, an sinh xã hội chăm sóc và nâng cao sức khỏe người cao tuổi. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng vừa nâng cao sức khỏe, tuổi thọ người cao tuổi, vừa giảm gánh nặng y tế cũng như nguồn tài chính vốn eo hẹp của người già nghỉ hưu, nhất là những người lao động thu nhập thấp, sống dựa vào gia đình.

Bên cạnh đó, không ít quốc gia cũng có chính sách khuyến khích người cao tuổi tăng tuổi nghỉ hưu ở một số lĩnh vực mà người lao động vẫn còn dư sức làm việc, cống hiến với nhiệt huyết chưa vơi cạn. Điều này tùy thuộc vào hoàn cảnh kinh tế - xã hội của mỗi nước, đặc biệt là nhu cầu của người cao tuổi muốn tăng thu nhập, tăng phúc lợi, an sinh xã hội cho bản thân khi cầm sổ hưu. Hơn thế, nhiều người già khi còn sức khỏe, còn khả năng làm việc thường có tâm lý không muốn “ngồi rỗi” trở thành gánh nặng cho gia đình, vợ con và xã hội.

Tuy nhiên, soi vào hoàn cảnh người cao tuổi hiện nay ở nước ta, các nhà hoạch định chính sách cùng các bên có liên quan cần thảo luận, cân nhắc, tìm ra những giải pháp căn cơ, đưa ra những khuyến nghị phù hợp với thực tiễn. Đến thời điểm này, việc có nên tăng tuổi nghỉ hưu hay không tăng ở nước ta vẫn chưa ngã ngũ, bởi những luồng ý kiến trái chiều. Đã có đề xuất tăng tuổi nghỉ theo lộ trình từng độ tuổi nam và nữ.

Cũng có ý kiến không tăng đồng loạt ở mọi ngành nghề, chỉ áp dụng cho lĩnh vực lao động “chất xám”, không tăng đối với khu vực làm việc nặng nhọc, độc hại, dây chuyền để tránh tình trạng lao động quá sức, tai nạn lao động. Bản thân những lao động đã đến tuổi nghỉ hưu cũng không hoàn toàn đồng thuận khi nghe tin “rục rịch” tăng tuổi nghỉ hưu một vài năm nữa như một số nước khu vực và thế giới.

Tăng hay không tăng tuổi nghỉ hưu, rõ ràng không phải là câu trả lời đơn giản, rất cần một cuộc trưng cầu ý kiến để chính sách sát với cuộc sống.

Đan Thanh