SGTT.VN - Cách đây chừng hai thế kỷ, người ta đinh ninh rằng cứ tiến bộ về khoa học và kỹ thuật thì sẽ đem lại giải phóng cho lao động, mà không cần nói gì đến tính nhân đạo. Nhưng kỹ thuật đã làm cho công ăn việc làm thay hình đổi dạng rất nhiều, đến nỗi từ mấy chục năm nay một số triết gia Pháp đã tự hỏi không biết bây giờ tìm đâu ra được giai cấp vô sản (le prolétariat introuvable).

Vấn đề là không những sức lao động bị bóc lột ở khắp nơi, mà rồi máy móc thay vì làm cho con người ta bớt nhọc mệt, thì lại làm cho nhiều người ở trong những nước có công nghệ trở thành vô dụng và mất công ăn việc làm. Cho nên cần phải đặt lại vấn đề kỹ thuật: kỹ thuật phụng sự con người hay là con người phụng sự kỹ thuật?

Trong thiên khảo luận này, tác giả trình bày ý thức về lao động, đi từ chỗ lao động bị coi khinh, đến chỗ người ta nhận ra ý nghĩa nhân bản của lao động, và những vấn đề do kinh tế thị trường và kỹ thuật, phản nhân bản, hay là vô nhân, đang gây ra cho người lao động. Từ đó với niềm xác tín: suy tư là lý thuyết, giải quyết là thực hành, tác giả giới thiệu những nhận xét về cuộc khủng hoảng kinh tế ngày nay và giải pháp cho nó của triết gia người Áo André Gorz (1923 – 2007), dĩ nhiên những giải pháp đó nhắm trước hết vào những nước Âu – Mỹ có trình độ kỹ nghệ cao. Đây là tác phẩm mới của giáo sư triết học Trần Văn Toàn được đại học Hoa Sen đầu tư xuất bản tiếp theo cuốn Hành trình vào triết học.

(Trần Văn Toàn; đại học Hoa Sen & NXB Tri Thức, 2011)