Tuy mặt trận Bắc Phi có tầm quan trọng lớn ảnh hưởng tới cục diện chiến tranh thế giới thứ 2, nhưng lại ít khi được nhắc tới.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 1

Mặt trận Bắc Phi là nơi có địa thế chiến lược, ai chiếm được Bắc Phi sẽ làm chủ Địa Trung Hải, có được nguồn tài nguyên dầu mỏ phong phú và đặc biệt nếu quân Đồng Minh chiếm được Bắc Phi thì đây sẽ là bàn đạp để họ tiến vào nước Italy. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 2

Bắc Phi cũng là nơi có nhiều vị tướng tài giỏi nhất của cả hai phe tham chiến, nổi tiếng nhất trong đó chính là Tướng Erwin Rommel của Đức, ông nổi tiếng với biệt danh "Cáo sa mạc" và huyền thoại tập trung 400 tàn quân Đức lại chặn đứng cuộc tiến quân của 1 sư đoàn Đồng Minh. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 3

Mặt trận Bắc Phi còn có sự tham gia của lính Úc. Ảnh: Lính Úc ở Bắc Phi 3/1/1941. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 4

Chiến trận ở Bắc Phi không chỉ nổi tiếng với những vị tướng tài giỏi của cả hai bên mà nó còn là nơi quân đội cả hai phe phô diễn sức mạnh đơn thuần về mặt quân sự của mình, các trường hợp ghi nhận về tội ác chiến tranh ở Bắc Phi là rất ít, người dân được tạo điều kiện để sơ tán trước khi cuộc chiến nổ ra, tù binh được đối xử tử tế và các tướng lĩnh ở cả hai chiến tuyến đều dành cho nhau một sự tôn trọng nhất định. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 5

Một nấm mồ của binh sỹ Anh được dựng vội giữa sa mạc vào 27/12/1940. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 6

Xe thiết giáp chở quân hạng nhẹ của Quân Úc. Ảnh chụp ngày 7/1/1941. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 7

Một chiến đấu cơ của quân đội Italy rơi ở Tripoli, ảnh chụp ngày 18/8/1941. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 8

Ban đầu, lợi thế nghiêng về quân Đồng Minh khi lính Italu tan rã quá nhanh, về sau mặt trận Bắc Phi là nơi đối đầu của Đồng Minh và quân Đức. Phát xít Italy không còn có ý nghĩa chiến lược ở mặt trận này. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 9

Bước ngoặt của cuộc chiến là trận El Alamein lần thứ hai khi Tướng Rommel của Đức phải về nước chữa bệnh vì lí do sức khỏe, khi trận chiến nổ ra lợi thế hoàn toàn thuộc về phía Đồng Minh, đen đủi hơn cho phía Phát Xít là vị tướng thay thế cho Rommel lại bị... nhồi máu cơ tim và qua đời khi trận chiến đang trong cơn ác liệt. Ảnh: Lính Anh trong chiến dịch El Alamein. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 10

Toàn bộ Quân Đức ở Bắc Phi giờ như rắn mất đầu, phía Đồng Minh tấn công kịch liệt ở khắp các mặt trận, Hitler phải cử Rommel quay trở lại Bắc Phi ngay lập tức dù ông còn đang dưỡng bệnh. Ảnh: Phi công Anh chuẩn bị cho một phi vụ tấn công, rất nhiều khỉ, chó, mèo đã trở thành "thú cưng" của lính Anh trong những giờ rảnh dỗi. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 11

Tướng Anh Bernard Montgomery, đối thủ xứng tầm của "Cáo sa mạc" ở chiến trường Bắc Phi đang chỉ huy chiến dịch tấn công vào Ai Cập năm 1942. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 12

Đến 4/11/1942, Rommel ra lệnh cho quân Đức rút lui trên toàn tuyến trước sự tấn công như vũ bão của Đồng Minh. Mặc dù Hitler đã ra lệnh tử thủ đến cùng nhưng Rommel đã phất lờ mệnh lệnh đó, tử thủ không phải phong cách của ông, thí quân là không cần thiết khi trận chiến đã ngã ngũ. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 13

Thủ tướng Anh Winston Churchill đến thăm Bắc Phi vào năm 1942. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 14

Đến tháng 2 năm 1943, phe Phát-xít gần như mất hoàn toàn sự kiểm soát ở khu vực Bắc Phi, phòng tuyến của Đức lúc này rút về phía biên giới Libya-Tunisia. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 15

Một binh lính Đức được Quân Đồng Minh tìm thấy giữa sa mạc, tất cả các tù binh ở mặt trận Bắc Phi đều được đối xử rất tử tế. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 16

Tù binh Đức sau trận El Alemein lần thứ hai. Kết thúc chiến dịch, thương vong của quân Anh là 13.560 người trong đó liên quân Đức-Italia có thương vong lên tới 38.000 người. Sau chiến dịch, quân Đồng Minh hoàn toàn làm chủ Bắc Phi. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 17

Những sỹ quan Đức bị quân Đồng Minh bắt làm tù binh sau chiến dịch El Alamein. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 18

Lưới lửa phòng không của quân Đồng Minh trong một cuộc oanh tạc của Đức vào Bắc Phi, tháng 4 năm 1943. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 19

Một người lính Đức gục ngã bên cạnh khẩu Nebelwerfer 41. Đây là loại rocket phóng có 6 nòng cực lợi hại của Quân Phát xít Đức. Nguồn ảnh: Theatlantic.

Toan canh su khoc liet mat tran Bac Phi trong CTTG 2 - Anh 20

Sau thất bại của Phát xít tại mặt trận Bắc Phi, quân Đồng Minh chuẩn bị cho cuộc tấn công đổ bộ vào Italy cùng trong năm 1943. Nguồn ảnh: Theatlantic.