Do đặc thù công việc, tôi tiếp xúc với thế hệ 9X đàn em rất nhiều và dĩ nhiên cũng là một tín đồ của chat và nhắn tin. Thế nhưng, mức độ thân thiết của tôi với ngôn ngữ chat chỉ dừng lại ở những từ bít (biết), nhoa (nha), pé (bé), mừ (mà)... thỉnh thoảng vẫn chêm vào những dòng chat của mình để “dễ thương hóa” nó. Có thể nói, tôi chính là một nạn nhân của ngôn ngữ thế hệ @.

LTS. Sau gợi ý Đưa ngôn ngữ chat vào từ điển tiếng Việt của GS.TS Nguyễn Đức Dân (Sài Gòn Tiếp Thị ngày 11.4), chúng tôi đã nhận được rất nhiều phản hồi của bạn đọc, đồng tình cũng như phản đối. Một số ý kiến chúng tôi đã trích đăng tại www.sgtt.vn. Dưới đây là phản hồi của bạn đọc Nguyễn Phan Chiêu Anh, người từng trực tiếp và thường xuyên tiếp cận với ngôn ngữ chat trong thời gian còn làm việc tại một tờ báo dành cho tuổi teen. Phải công nhận, trong phạm vi giao tiếp nào đó, thì câu: “Nhớ chừa cơm cho em nhoa” dễ thương hơn “Nhớ chừa cơm cho em nha”… Nhưng sử dụng loại hình ngôn ngữ hiện đại thời @ này như những đứa em tuổi teen và một số người bạn của tôi thì tôi chịu. Lần nào tôi cũng phải khổ sở để “dịch lại” những tin nhắn và thật sự rất mệt khi đọc những tin nhắn mà 100% đều không phải là tiếng Việt, như thế này: 2 lm j mu goj hoaj hem dc zi? (Hai (chị Hai) làm gì mà gọi hoài không được vậy?) hay Thau thau bik rau, noj nhju ghia (Thôi thôi biết rồi, nói nhiều ghê). Lúc ấy, tôi thấy ngôn ngữ chat không còn dễ thương nữa, mà thật kinh khủng! Ý kiến đưa ngôn ngữ chat vào từ điển tiếng Việt khiến cho tôi cảm thấy không thuyết phục. Đưa vào từ điển, điều này có làm giàu cho tiếng Việt hay lại làm tiếng Việt ngày càng rối? Chẳng lẽ ta sẽ phải dịch lại những từ đại loại như từ “bít” và các biến thể của nó là “bik” hay “bit” hay “bjt” sẽ có nghĩa là “biết” hay thế nào? Vì rõ ràng, nếu so sánh với tiếng Anh thì tiếng Việt phức tạp hơn rất nhiều và những từ viết tắt phức tạp có sự pha trộn của ngôn ngữ Anh, Hoa, Hàn... đủ cả! Và có một điều dễ nhận thấy là những từ viết tắt hay câu của tiếng Anh được đưa vào từ điển đa phần là các thành ngữ hay những câu thông dụng như omg (oh my god) hay ASAP (as soon as possible), không phải là viết tắt từng từ và biến thể cả câu như các ngôn ngữ chat hiện thời của các bạn trẻ Việt. Mà phức tạp hơn là mỗi bạn hay mỗi vùng miền lại có cách viết tắt của riêng mình! Cuối cùng: cuốn từ điển ấy để làm gì? Nếu là để những người đã “mãn teen” như tôi đọc và hiểu thì tôi xin can, vì quả thật tôi không thích ngồi dịch lại những dòng tin phủ định hoàn toàn tiếng Việt ấy! Nếu không hiểu, tôi sẽ yêu cầu người nhắn phải nhắn tin lại đàng hoàng chứ chẳng việc gì phải tra từ điển! Thế nên, trước khi biết những từ viết tắt nào sẽ được đưa vào từ điển và hình thức ra sao thì tôi xin tạm thời bỏ một phiếu chống. Tôi thấy nó không phù hợp với hoàn cảnh của nước mình và không mang lại những điều tiện ích thực sự. Tôi sẽ vẫn dùng một số ngôn ngữ @ mà tôi thích để chat và nhắn tin, nhưng chỉ để là tạo sự hài hước và thân thiện chứ không phải đem lại sự khó chịu. Mọi thứ đều có chừng mực và giới hạn của nó. Và nếu bạn thấy một số người như tôi khó tính và cố chấp thì cũng chẳng sao, chỉ là chúng tôi nghĩ ngôn ngữ chat có nhanh và dễ thương đến độ nào thì cũng chỉ để chơi cho vui mà thôi, tiếng Việt đúng chính tả vẫn là nhất! – Ngôn ngữ chat hiện đã không còn chỉ tồn tại trong thế giới online mà đang thâm nhập cả trong đời sống hàng ngày và bên cạnh việc phê phán, mọi người cũng đã dần thích nghi với chúng. Vì vậy bổ sung vào từ điển tiếng Việt là việc làm cấp tiến. (Quốc Việt, quocvietsg@...) – Cho dù chúng ta không đưa vào từ điển thì ngôn ngữ chat vẫn tồn tại và thực tế đã chứng minh nhiều người đã quen thuộc với ngôn ngữ này. Chúng ta có muốn không công nhận cũng khó mà được. (Phan Tùng Giang, phantunggiang2005@...) – Thừa nhận, đưa vào từ điển để mọi người khi có nhu cầu sử dụng có thể hiểu được thì quá tốt đi chứ? Sao lại không làm? (Hồng Châu, hongchau_2006@...) – Dù muốn hay không thì chúng ta cũng phải thừa nhận là một phần đông giới trẻ hiện đang sử dụng như cơm bữa ngôn ngữ chat. Họ là thế hệ tương lai của đất nước nên bây giờ mình không công nhận thì đến thế hệ của họ làm lãnh đạo thì cũng sẽ công nhận thôi. (Hoàng Thái, abc@...) – Chấp nhận sự tồn tại tất yếu của một ngôn ngữ nào đó không có nghĩa là phải đưa vào từ điển. (Phan Thị Hoàng, hoan56@...) – Gần đây, một số từ viết tắt như OMG, FYI... được đưa vào từ điển OED. Nói về điều này, Graeme Diamond giải thích rằng: “Bạn phải chỉ ra rằng từ đó phải được sử dụng trong một quãng thời gian đủ dài, và quan trọng nhất là từ đó được sử dụng và được hiểu bởi một lượng độc giả đủ lớn” (CNN). Tôi thì cho rằng, chọn trong những từ ngữ chat thỏa mãn điều kiện cuối chắc là chỉ có một vài từ mà thôi. (San Nguyen) – Để ngôn ngữ chat không làm mất đi giá trị của tiếng Việt, từ những nhà giáo dục cần quan tâm đến cách giảng dạy và cách thức rèn luyện kỹ năng của bạn trẻ. Đặc biệt là tạo cho các bạn có tư duy trong ngôn từ của mình... Các bạn hãy tập viết đúng chính tả, dùng từ, câu chính xác, hạn chế dùng ngôn ngữ chat trong học đường... có như thế bạn đã góp phần bảo tồn, giữ gìn vốn tiếng Việt quý báu của dân tộc. (Lê Thị Thái Hòa, thaihoale@...) Tin bài liên quan: