LTS – Cùng thời gian 39 năm, nếu Nam Sài Gòn - Phú Mỹ Hưng đã trở thành những khu đô thị mới khang trang, hiện đại, thì phía Tây Bắc với các quận 12, huyện Hóc Môn, Củ Chi vẫn phát triển khá chậm. Phóng sự ghi chép nhiều kỳ của báo NB&CL sẽ mang đến những góc nhìn vừa khái quát vừa cô đọng về vùng đất rộng và tiềm năng nhưng chưa phát triển đúng tầm như mong mỏi của chính quyền và người dân TP.HCM.

Bài 1: Quận 12: Tách khỏi Hóc Môn, ước mơ bê tông hóa hoàn toàn

Xem tiếp Bài 2: Cây trầu thưa dần nhưng truyền thống cách mạng vẫn lưu giữ

(Congluan.vn) - Những ngày tháng cuối tháng 4, đầu tháng 5/2014, chúng tôi về cửa ngõ Tây Bắc TP.HCM để ghi nhận không khí Lễ kỷ niệm 39 năm ngày giải phóng miền Nam, đất nước thống nhất, sự đổi thay của đất thép Củ Chi và 18 thôn vườn trầu (gồm các huyện Củ Chi, Hóc Môn và quận 12). Cửa ngõ của vùng Tây Bắc TP.HCM giàu truyền thống cách mạng là địa giới Quận 12 – quận được tách ra từ Hóc Môn 17 năm về trước, chúng tôi đi trên những con đường nhựa láng bóng, thênh thang, rộng rãi...

>>> TX Bỉm Sơn: Phát triển với chiến lược lấp sông !?

>>> ĐBSCL: Buồn vui qua những cánh đồng mẫu lớn

17 năm vượt khó

Trước năm 1997, Quận 12 thuộc địa phận huyện Hóc Môn.

Ngày 6 tháng 1 năm 1997, Chính phủ ban hành Nghị định 03/CP thành lập Quận 12 trên cơ sở tách toàn bộ diện tích và dân số 5 xã An Phú Đông, Đông Hưng Thuận, Tân Thới Hiệp, Tân Thới Nhất, Thạnh Lộc và một phần hai xã Tân Chánh Hiệp, Trung Mỹ Tây của huyện Hóc Môn. Sau đó, ngày 1/4/1997, Quận 12 được công bố chính thức thành lập, có tổng diện tích đất tự nhiên 5.274,89 ha, dân số hiện nay 395.790 người (theo điều tra dân số tháng 6/2009), gồm 11 xã phường trực thuộc: Thạnh Xuân; Hiệp Thành; Thới An; Thạnh Lộc; Tân Chánh Hiệp; Tân Thới Hiệp, An Phú Đông; Trung Mỹ Tây, Tân Thới Nhất; Đông Hưng Thuận; Tân Hưng Thuận.

Trụ sở UBND quận 12 hiện nay khang trang, gọn ghẽ

Tách ra từ huyện Hóc Môn, nên lịch sử hình thành và phát triển của Quận 12 gắn liền với lịch sử của Hóc Môn kể từ khi mới thành lập cho đến sau ngày giải phóng.

Trong lịch sử mở cõi của người Việt, Hóc Môn – Bà Điểm được khai phá từ rất sớm. Từ đầu thế kỷ XVII, năm 1623 – khi chúa Nguyễn lập đồn thu thuế tại Sài Gòn thì cư dân sinh sống tại vùng này đã khá đông. Sau khi chiếm Nam bộ làm thuộc địa, người Pháp đặt ra các đơn vị hành chính mới với tên gọi là Hạt, rồi Hạt tham biện. Hóc Môn thuộc Hạt tham biện Sài Gòn.

Dù nằm trong hạt Sài Gòn nhưng Hóc Môn không phải là vùng đô thị hóa mà vẫn là vùng nông thôn. Chính quyền thuộc địa xây dựng quốc lộ 22 chạy qua Hóc Môn lên Tây Ninh, sang Phnom Pênh phục vụ chính sách bóc lột thuộc địa. Đến thời Mỹ can thiệp vào miền Nam đã xây dựng xa lộ Đại Hàn (ngày nay là xa lộ vành đai ngoài) chạy ngang qua huyện Hóc Môn từ Đông sang Tây, nhiều liên tỉnh lộ nối Sài Gòn với các tỉnh miền Đông được xây dựng... Tuy nhiên, tất cả đa phần nhằm phục vụ các mục tiêu chiến lược của Mỹ - biến Hóc Môn thành vành đai, lá chắn bảo vệ phía Tây Bắc Sài Gòn, chứ không phải để đô thi hóa và phát triển kinh tế. Do đó, về cơ bản, hạ tầng giao thông, kinh tế của Hóc Môn vẫn rất nghèo nàn, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn.

Trong cuộc gặp với nhóm phóng viên báo NB&CL, Chủ tịch quận 12 Nguyễn Toàn Thắng đã nhấn mạnh: “Khi được tách ra, Quận 12 cũng mang chung, gánh chung những khó khăn ấy của Hóc Môn. Và chúng tôi có rất nhiều việc phải làm, bắt đầu từ phát triển hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông nông thôn!”

Bắt đầu từ những con đường trải nhựa

Tại Đại hội Đảng bộ Quận 12 lần thứ IV nhiệm kỳ 2010-2015, UBND Quận 12 đã ban hành Kế hoạch 230 ngày 31/12/2010 để nâng cấp các công trình giao thông liên phường, liên quận, phục vụ việc lưu thông cho người dân, tạo động lực để phát triển kinh tế.

Con đường đất ở phường Tân Chánh Hiệp xưa kia giờ được trải nhựa láng bóng, thênh thang, bên cạnh là mương thoát nước.

Theo Nghị quyết của Đảng bộ, Quận 12 sẽ bê tông hóa, nhựa hóa 27 tuyến đường với tổng chiều dài 29,4 km giai đoạn 2010-2015. Đến nay, quận đã thi công hoàn thành 22/27 tuyến đường, tổng chiều dài 23,2 km với tổng kinh phí hơn 107 tỉ đồng, hoàn thành 79% chỉ tiêu đề ra. Từ nay tới hết 2015, quận sẽ tập trung hoàn thiện 5 công trình còn lại, trong đó tuyến đường Út Hủ Lô (430m, kinh phí 3,98 tỉ đồng) sẽ hoàn thiện ngay trong quý II/2014.

Đặc biệt, UBND Quận 12 đã triển khai xây nâng cấp hàng loạt tuyến đường giao thông nông thôn ngoài nghị quyết của Đảng bộ: Nâng cấp 21 tuyến đường với tổng chiều dài 15,8km, tổng kinh phí 67,15 tỉ đồng. Vẫn còn 4 tuyến đường phải hoàn thiện theo nghị quyết, nhưng tính tới cuối năm 2013, số km đường được bê tông hóa, nhựa hóa trên toàn quận đã vượt chỉ tiêu. Cụ thể Quận 12 đã đưa vào sử dụng 52 tuyến đường với tổng chiều dài 45,4km, đạt tỉ lệ 154,42% so với chỉ tiêu theo Nghị quyết.

Vị chủ tịch trẻ tuổi của quận 12 Nguyễn Toàn Thắng trong cuộc trao đổi với báo NB&CL

Trao đổi với chúng tôi, Chủ tịch quận Nguyễn Toàn Thắng chia sẻ: "Đảng bộ, chính quyền Quận 12 xác định tập trung cho hạ tầng giao thông giai đoạn 2010-2015. Trong đó phấn đấu vận động bà con nhân dân đầu tư 65km đường bê tông xi măng, bê tông nhựa nóng với tổng kinh phí 34,4 tỉ đồng. Tính tới thời điểm này, quận đã vận động xây dựng được tổng cộng 81,1 km đường, tổng kinh phí 67,7 tỉ đồng, đạt 129,4% so với chỉ tiêu đề ra. “Điều mừng nhất là người dân đã tích cực hưởng ứng phương án nhà nước và nhân dân cùng làm, người dân tích cực hiến đất, các vật kiến trúc... để cùng chính quyền nâng cấp đường xá – vốn đa phần là đường đất đá, lại hẹp, nhiều đoạn khá gấp khúc...” – Ông Thắng vui mừng.

Những ngày sắp tới, chính quyền và nhân dân Quận 12 đã và đang khởi động nâng cấp những tuyến đường mới trong quận, phối hợp với các sở, ban, ngành triển khai các công trình trọng điểm cấp thành phố (đường song hành Hà Huy Giáp, đường Vườn Lài – Cầu Vàm Thuật, đường Nguyễn Văn Quá, đường song hành Quốc lộ 22, nhựa hóa tuyến đê bao bờ hữu sông Sài Gòn...), phát triển mạng lưới cung cấp nước sạch cho bà con trong quận...

“Còn nhiều khó khăn do phải phụ thuộc vào vốn, cơ chế chính sách và các đơn vị phối hợp. Nhưng với sự chỉ đạo sát sao của thành phố, Quận ủy, UBND Quận 12 sẽ quyết tâm nâng cấp hạ tầng, hỗ trợ việc đi lại, học hành, kinh doanh của bà con...” – Ông Nguyễn Toàn Thắng cho biết.

Nâng cấp đường xá, mở rộng mạng lưới cung cấp nước sạch..., Quận 12 đã và đang tạo cho mình một động lực mạnh để phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội. Một số lãnh đạo TP.HCM quê ở vùng Tây Bắc này đánh giá: Cửa ngõ Tây Bắc cần phải bắt đầu như vậy mới có thể tạo sức bật cho chính mình và toàn khu vực vốn nức danh về truyền thống cách mạng, nhưng kinh tế còn nhiều khó khăn đi lên một cách căn cơ, bền vững.

Đức Cường – Kiên Giang

Xem tiếp Bài 2: Cây trầu thưa dần nhưng truyền thống cách mạng vẫn lưu giữ

Vùng cửa ngõ nhiều tiềm năng:

Quận 12 có hệ thống đường bộ với quốc lộ 22, nay là đường Trường Chinh - đại lộ nối từ quận Tân Bình, xuyên qua quận 12, mở toang cửa ngõ Tây Bắc thành phố, xa lộ vành đai ngoài (nay là quốc lộ 1A ), các tỉnh lộ 9, 12, 14, 15, 16, hệ thống các hương lộ này khá dày... sẽ là động lực mạnh cho sự phát triển kinh tế – xã hội của quận và khu vực.

Ngoài ra, Quận 12 còn có sông Sài Gòn bao bọc phía Đông, là đường giao thông thủy quan trọng, là không gian thuận lợi để xây dựng các khu dân cư, khu công nghiệp, thương mại – dịch vụ – du lịch để đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, phát triển kinh tế – xã hội, hướng tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hiện tại, trên các tuyến đường lớn, nhiều trung tâm mua sắm sầm uất, các khu cao ốc, căn hộ cao cấp đã hình thành nhanh chóng, các trường ĐH, doanh nghiệp đã mở thêm chi nhánh, kho bãi, trạm trung chuyển,... tại khu vực này, giúp bộ mặt Quận 12 nhanh chóng thay đổi sau khi tách ra từ Hóc Môn với nhiều khó khăn, thách thức.