Thời gian gần đây, sau Đắk Lắk, Buôn Mê Thuộc ở Tây Nguyên thì các khu vực vùng ven TP.HCM như Hóc Môn, Q.12, Q.Gò Vấp, Long An... lại rộ lên chuyện mua bán sưa giống - một giống cây lấy gỗ đang “hot” nhất hiện nay.

Tại trước siêu thị CoopMart Phan Văn Trị (Q.Gò Vấp) theo như lời người bán, giá bán lẻ sưa 10 tháng tuổi là 100 ngàn đồng/cây, 6 tháng giá 80.000 đồng/cây. Mua giá sỉ được tính từ 50.000 - 60.000 đồng/cây, những cây này được ươm hạt ở miền Tây hay tận các tỉnh phía Bắc.

Sưa đã vào cả trong siêu thị CoopMart (Ảnh: Đại Long)

Sưa giống đắt đỏ, hút hàng

Sau khi liên hệ qua điện thoại theo địa chỉ quảng cáo trên internet, trong vai người cần tìm hiểu về sưa để trồng kinh doanh, chúng tôi được một thanh niên tên Cường (khoảng 30 tuổi) xưng là giám đốc dẫn đến địa chỉ nằm trên đường Tô Ký, P.Đông Hưng Thuận, Q.12, TP.HCM.

Đến nơi, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt chúng tôi là tấm bảng hiệu trưng lớn, nằm trên vỉa hè, với dòng chữ "chuyên cung cấp sỉ và lẻ giống cây sưa, giống cây Thần kỳ". Nằm cạnh bảng hiệu là những luống cây xanh nhỏ. Những cây này được bọc trong túi ni-lon đen, thân cây nhỏ nhắn, ước chừng bằng ngón tay út, số lượng khoảng vài trăm cây. Theo chủ nhân, đó là những cây thuộc hai giống cây: cây sưa và cây Thần kỳ. Giám đốc Cường cho biết, nếu mua sỉ, số lượng từ 500 - 1.000.000 cây thì sưa giống 3 tháng tuổi có giá 15.000 đồng/cây, 7-8 tháng tuổi có giá 35.000 đồng/cây. Nếu mua lẻ, giá sẽ cao hơn từ vài chục ngàn đồng tùy theo loại. Vị giám đốc này cho biết, hạt sưa được ươm ở ngoài Bắc, sau khi lên thành cây chừng vài tháng tuổi thì mang vào thành phố bán.

Kiếm cớ muốn mua số lượng nhiều, chúng tôi đề nghị giám đốc Cường cho đến vườn xem để biết. Gật đầu đồng ý, Cường đưa chúng tôi chạy xe máy đến một khu nhà nằm phường Tân Chánh Hiệp (Q.12). Ở đây, có từng luống cây sưa tựa vào dãy hàng rào và nằm từng cụm được xếp theo từng nhóm tuổi.

Anh Cường cho biết, số lượng sưa ở đây lên đến hàng ngàn cây, những cây này đã có người đặt hàng, những nơi giáp ranh thành phố như Hóc Môn, Gò Vấp, Long An... đến lấy, nhiều khi không đủ hàng để giao, phải đặt hàng trước nhiều tuần mới có. Cây con đem trồng phải từ 4-6 tháng tuổi, đường kính cổ rễ từ 4-5mm, chiều cao từ 25-50cm là tốt nhất. Chưa thấy loại sâu bọ nào ăn lá sưa. Cây sưa có mùi đặc biệt kỵ các loài sâu bọ, côn trùng, ruồi muỗi.

Giám đốc Cường luôn miệng khẳng định, hiện nay nhiều người đang tìm mua sưa giống để trồng vì lợi nhuận kinh tế cao, sưa lại dễ trồng, bất cứ ở đâu, đất nào trồng cũng được, nếu chăm bón tốt thì cây phát triển nhanh mau cho lợi nhuận về kinh tế… “Chỉ cần trồng từ 4-5 năm là có thể bán được giá từ 10 triệu đồng - 15 triệu đồng/cây. Tuy nhiên không nên trồng lâu quá, vì đến lúc đó không biết giá có còn được cao hay không” – anh Cường nhấn mạnh.

Cây sưa con được bày bán tại những nhà vườn ở Q.12, Gò Vấp…

Nhiều cửa hàng bán giống cây sưa "mọc" lên giữa thành phố. (Ảnh: Đại Long)

Sưa “đồ cổ” giá cao không kém

Có thể nói, từ trước đến nay, chưa có một loại cây lấy gỗ nào được bán theo kg như sưa đỏ. Giá thu mua gỗ sưa đỏ hiện nay rất cao, lên đến 5 triệu đồng/kg, thậm chí có khi lên đến hàng chục triệu đồng/kg.

Giá trị đích thực cây sưa đỏ hiện nay chỉ có người buôn gỗ sưa mới biết được. Thị trường tiêu thụ chính là xuất khẩu, “hút hàng” nhất là Trung Quốc. Hiện tại, người ta lùng mua đồ gia dụng làm bằng gỗ sưa, các loại đồ cổ như giường, tủ, bàn ghế cũ với giá 2.500.000đ – 4000.000đ/kg tùy theo tốt xấu.

Có nhiều ý kiến về công dụng của gỗ sưa, nhưng đến nay công dụng rõ ràng nhất là dùng để làm đồ gia dụng, nói chính xác hơn là bàn ghế thờ cúng, tượng phật, thần tài, ông địa… Được lau sạch hàng ngày, do có lực ma sát nên bàn thờ bằng gỗ sưa toát ra vẻ đẹp kỳ diệu và linh thiêng của nó. Ngoài ra, sưa đỏ còn được dùng để làm bàn ghế, tuy nhiên, do loại gỗ này còn hiếm nên chủ yếu vẫn dùng vào mục đích tâm linh.

Theo quan niệm của người Trung Quốc thì đồ gia dụng như tủ, ghế, bàn... được làm từ gỗ sưa đỏ thì gia chủ sẽ làm ăn phát tài phát lộc. Cây sưa thường gắn với các điển tích của Phật giáo, do đó ngày nay người ta còn làm những xâu tràng hạt bằng gỗ sưa với giá vài nghìn USD. Trước đây, các vị hoàng đế của Trung Quốc đều dùng gỗ sưa để đóng quan tài hoặc ướp xác. Gỗ sưa có khả năng giữ được xác lâu, không bị phân hủy..

Dầu ép từ gỗ sưa còn dùng để chế hương liệu cho ngành sản xuất nước hoa hảo hạng.

Theo một số thông tin gỗ sưa đỏ còn có dược tính đặc biệt, trị được căn bệnh viêm xương quái đản. Từ lâu, người Trung Quốc đã chiết xuất từ lõi cây sưa đỏ ra một loại chất và điều trị bệnh viêm xương rất hiệu quả. Và sưa còn rất nhiều công dụng khác…

Được biết, cây sưa đỏ, hay còn gọi là cây huỳnh đàn lõi đỏ, huê, trắc thối…, tên khoa học là Dalbergia tonkinensis (Prain) thuộc họ đậu. Là cây gỗ nhóm IA, được xếp vào loại cực kì quý hiếm. Cây sưa đỏ rất dễ trồng và sinh trưởng nhanh hơn cả cây cẩm và cây xà cừ. Ngoài mục đích lấy gỗ, hoa sưa đẹp nên cũng có thể dùng làm cây cảnh.