358.351 hộ dân TPHCM (khoảng 1 triệu người) vẫn còn đang phải sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh để dùng trong sinh hoạt ăn uống hằng ngày. “Sau 40 năm đất nước thống nhất mà chưa lo được nước sạch cho dân là rất xót xa” - Bí thư Thành ủy TPHCM Lê Thanh Hải (trong một phiên họp Thành ủy TPHCM đầu 7.2015) - đã thốt lên như vậy, và yêu cầu các cơ quan phải thực hiện ngay các giải pháp để dân có nước sạch.

Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Thị Quyết Tâm giám sát, kiểm tra chất lượng nguồn nước các khu dân cư tại TPHCM. Ảnh: TRẦN PHAN

Hàng chục năm, dân mua nước giá cao hoặc xài nước “bẩn”

Hiện TPHCM mới cung cấp nước sạch (nước máy đã được xử lý) hoặc nước hợp vệ sinh (từ các nguồn xã hội hóa, cấp nước sinh hoạt nông thôn) cho 1.515.763/tổng số 1.874.114 hộ dân (đạt 81%), còn 19% hộ dân (tương ứng khoảng 358.351 hộ), vẫn chưa có nước sạch để sử dụng.

Dọc quốc lộ 1 nằm trên địa bàn huyện Bình Chánh, nhiều năm qua người dân vẫn bức xúc về chuyện chưa có nước sạch để sử dụng. Do chưa được cung cấp nước sạch nên hàng chục năm qua, gia đình bà Hoàng Thị Mai (đường Huỳnh Bá Chánh, ấp 3, xã Tân Kiên) phải đi mua lại nước sạch với giá cao ngất ngưởng.

Bà Mai, bức xúc phản ánh: “Mỗi can 30 lít nước sạch, tôi phải mua với giá 1.500 đồng, cộng với 2.000 đồng tiền chuyên chở. Như vậy, tính ra gia đình tôi phải chịu mức giá 115.000 đồng/m3 nước sạch. Và mỗi tháng xài gần cả chục mét khối nước, tốn cả triệu đồng mà thấy xót”.

Nhiều gia đình tự khoan giếng tìm nước sạch, nhưng giếng khoan sâu cả trăm mét vẫn bị phèn. Gia đình ông Phan Xuân Nậm (ấp 5, xã Tân Kiên), nhiều năm qua đành phải dùng tạm nước nhiễm phèn nặng, do không có đủ khả năng chi mỗi tháng cả triệu đồng mua nước sạch.

Không riêng huyện Bình Chánh, hàng chục nghìn hộ dân ở quận 12, Bình Tân, Hóc Môn, Củ Chi, Thủ Đức cũng chưa được cung cấp nước sạch nên sử dụng nước từ giếng khoan, nước mưa.

Tại đường số 4, phường Trường Thạnh, quận 9, có hơn 200 hộ dân đang dùng nước giếng khoan. Thoạt nhìn nước trong và khá sạch, nhưng đưa lên mũi thì lại có mùi tanh, nguồn nước giếng này chủ yếu dùng cho việc tắm giặt, còn nước ăn uống dân phải mua nước bình.

Tương tự, hàng trăm hộ dân đang sinh sống tại khu vực chung cư Độc Lập, phường Tân Quý, quận Tân Phú hơn chục năm qua vẫn phải sử dụng nguồn nước giếng khoan. Chung cư 234 Phan Văn Trị (P.11, Q. Bình Thạnh, TPHCM) có hơn 200 hộ dân, nhiều năm nay do không có nguồn nước sạch, các hộ dân từ tầng 1 trở lên phải dùng nước giếng khoan hoặc mua nước giá cao 1.500 đồng/can 30 lít.

Chỉ 3, 21% mẫu nước đạt chất lượng

Đáng quan ngại là hàng trăm nghìn hộ dân sử dụng các nguồn nước giếng khoan, nước mưa hiện nay dùng trong sinh hoạt hằng ngày lại không đảm bảo vệ sinh. Kết quả xét nghiệm kiểm tra chất lượng nguồn nước của Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM đối với các hộ dân chưa được sử dụng nước sạch tại 1.400 vị trí thuộc 7 quận - huyện (Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi, Nhà Bè, Bình Tân, Thủ Đức, quận 12), cho thấy chỉ có 3,21% mẫu đạt chất lượng theo quy chuẩn của Bộ Y tế. Cụ thể: Từ 1.400 mẫu nước được lấy ngẫu nhiên để xét nghiệm kết quả có đến 1.342 mẫu (95,86%) không đạt chỉ tiêu hóa lý do độ pH thấp, hàm lượng sắt cao; và chỉ có 45/1.400 mẫu nước (chiếm 3,21%) đạt chất lượng cả chỉ tiêu hóa lý và vi sinh…

Tại phiên họp Thành ủy TPHCM đầu tháng 7 vừa qua, Bí thư Thành ủy TPHCM Lê Thanh Hải, chỉ đạo UBND TPHCM và sở, ngành TPHCM “dứt khoát phải lo nước sạch cho dân và đặc biệt quan tâm tới vấn đề chất lượng nước cung cấp cho người dân, làm sao từ đầu nguồn đến cuối nguồn nước phải đạt chất lượng như nhau”. Nghị quyết của HĐND TPHCM cũng đặt mục tiêu đến cuối năm 2015, đảm bảo 100% hộ dân thành phố được sử dụng nước sạch và nước hợp vệ sinh.

Theo ông Nguyễn Hữu Tín - Phó Chủ tịch UBND TPHCM - để đạt mục tiêu này, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể và giao trách nhiệm cho từng cá nhân lãnh đạo Tổng Cty Cấp nước Sài Gòn, một số sở, ngành, quận - huyện liên quan thực hiện. TP cũng đang tính toán đầu tư lắp đặt khoảng 137.000 thiết bị xử lý lọc nước cho các hộ dân đang xài các nguồn nước giếng khoang, nước mưa..

5 giải pháp giải quyết nước sạch năm 2015

TPHCM đề ra 5 nhóm giải pháp để đảm bảo đến cuối năm 2015 có 100% hộ dân TP được sử dụng nước sạch và nước hợp vệ sinh: Phát triển 1.236km mạng lưới cung cấp nước sạch cho 116.731 hộ; xây mới và nâng cấp 28 trạm cấp nước tập trung cung cấp nước cho 13.057 hộ; lắp đặt 141 đồng hồ tổng giải quyết nước cho 35.470 hộ; lắp đặt 1.513 bồn chứa nước tập trung cung cấp cho 55.317 hộ; đặc biệt, xem xét lắp đặt thiết bị xử lý, lọc nước nước cho 137.251 hộ dân.