(CL)- Mỗi năm Tân Hiệp Phát tiêu thụ một lượng chè tươi rất lớn để sản xuất sản phẩm Trà xanh Không độ đóng chai.

Sản phẩm Trà xanh Không độ được chiết xuất hoàn toàn từ nguyên liệu chè tươi.

Đã có không ít lời đồn thổi cho rằng Trà xanh Không độ của Tân Hiệp Phát được chế biến không phải từ nguyên liệu chè xanh. Và những tin đồn đã làm cho không ít người băn khoăn về sự thật giả trong những lời đồn đoán. Cũng trong thời gian vừa qua, dư luận đặc biệt quan tâm đến tình trạng xuất hiện hàng loạt chè ở khu vực phía Bắc sau thu hái về đã có những người đem trộn chè với rất nhiều thứ như bùn, đất, hồ… cho nặng cân rồi mới đem bán ra thị trường. Mới đây, tại Lâm Đồng lại nổi lên thông tin về chuyện có hiện tượng trộn bã chè vào chè tươi để tái chế biến. Lần theo luồng thông tin này, chúng tôi đã giải đáp được nhiều điều mà dư luận còn đang băn khoăn.

Tân Hiệp Phát chỉ dùng nguyên liệu một lần

Theo văn bản của Hiệp hội chè Việt Nam do bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký gửi UBND tỉnh Lâm Đồng, Sở NN & PTNT và UBND Thành phố Bảo Lộc thì năm 2010, Hiệp hội đã có phản ánh hiện tượng tái chế bã chè đã qua chiết xuất của Công ty TNHH Tân Hiệp Phát (Tập đoàn Tân Hiệp Phát) và một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Gần đây, tháng 7/2011, Hiệp hội chè tiếp tục nhận được phản ánh của các hội viên về tình trạng trộn cám chè vào tái chế. Việc tái sử dụng bã chè và cám chè là hành động có thể không bị cấm theo pháp luật nhưng lại trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm chè Việt Nam. Hành động này đi ngược lại đạo đức kinh doanh của người làm chè và làm ảnh hưởng lớn tới uy tín của toàn ngành chè nói chung, chè Lâm Đồng nói riêng.

Trong văn bản của Hiệp hội Chè Việt Nam đã chỉ ra một số địa điểm có khả năng có các hoạt động trên theo phản ảnh là: xã Lộc Tiến, xã Lộc Châu đều thuộc thành phố Bảo Lộc. Các nguồn tin của hội viên Hiệp hội chè còn cho rằng, việc làm trên còn gián tiếp khiến chè đen của Lâm Đồng bị tồn đọng trong kho và không thể xuất khẩu được do chất lượng sản phẩm cuối cùng quá kém, ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chè trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Trước những phản ánh của Hiệp hội chè Việt Nam, chúng tôi đã làm việc với Tập đoàn Tân Hiệp Phát. Được biết, mỗi năm doanh nghiệp này tiêu thụ một lượng chè tươi rất lớn trong nước, còn phải nhập khẩu khoảng 1.500 tấn chè tươi ở một số nước trong khu vực để sản xuất ra sản phẩm Trà xanh Không độ đóng chai, tiêu thụ trên thị trường. Sau khi được đưa vào sản xuất, hầu hết bã chè chỉ đem cho hoặc bán lại cho người dân đem về làm phân bón cho cây trồng. Tuy nhiên, Tân Hiệp Phát không thể kiểm soát được những người vào lấy bã chè và mua lại bã chè này đưa đi đâu, làm gì.

Đại diện của Tập đoàn Tân Hiệp Phát cho biết: Toàn bộ số chè được nhập về doanh nghiệp chỉ chiết xuất một nước (một lần) rồi thải ra ngoài. Do đó, có thể nhiều người tuy mua hoặc xin về thấy bã vẫn còn nhiều chất chè nên nảy sinh suy nghĩ trộn với chè tươi để bán kiếm lời. Giải thích về việc chỉ chiết xuất chè một nước, vị đại diện của Tập đoàn Tân Hiệp Phát khẳng định: “Biết chắc chắn là bã chè vẫn có thể sử dụng được, nhưng doanh nghiệp vẫn thải ra vì nếu như chè dùng 2 đến 3 lần sẽ không thể kiểm soát được chất lượng sản phẩm đầu ra”. Theo đại diện của Tân Hiệp Phát, cách làm như thế là để đảm bảo ổn định chất lượng sản phẩm Trà xanh Không độ. Còn việc làm của những cơ sở sản xuất, doanh nghiệp như thông tin từ Hiệp hội chè Việt Nam nêu là phi đạo đức trong kinh doanh và không thể chấp nhận được.

Hãy bảo vệ thương hiệu của ngành chè

Nhìn nhận về hiện tượng tái chế bã chè đã qua chiết xuất, ông Nguyễn Văn Sơn, Phó giám đốc Sở NN & PTNT tỉnh Lâm Đồng cho rằng: “Việc làm này còn ảnh hưởng lớn hơn cả việc chế biến chè bẩn tại một số địa phương phía Bắc. Đặc biệt, tác động trực tiếp đến thương hiệu, giá trị, đầu ra của cây chè và người trồng chè tại Lâm Đồng”. Hiện chè là 1 trong 3 loại cây công nghiệp chủ lực của Lâm Đồng. Đến hết năm 2010, vùng chè có tổng diện tích ước khoảng 23.877 ha, sản lượng đạt khoảng 192.806 tấn búp tươi, chè thành phẩm trên 10.500 tấn và giá trị xuất khẩu đạt 16.650.000 USD. Trong đó có nhiều giống chè quý, chất lượng cao được được đưa vào trồng như Kim Tuyên, Tứ quý, Ô Long, Thúy Ngọc và các giống chè cành cao sản như TB14, LĐ 97… Sản phẩm chè của Lâm Đồng đã được xuất khẩu qua nhiều nước, chủ yếu là Nhật Bản, Mỹ, Nga, Trung Quốc, Đài Loan… và các nước Trung Đông, Châu Âu.

Văn bản của UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo kiểm tra, xử lý
tình trạng trộn bã chè tươi để tái chế

Tuy nhiên, chất lượng chè nguyên liệu tại Lâm Đồng thường không ổn định dẫn đến sản phẩm chè khi tiêu thụ trên thị trường bị đánh giá thấp. Tiêu chuẩn chất lượng chè chưa đáp ứng được yêu cầu do trên 70% nguyên liệu mua không kiểm soát, chỉ có khoảng 20% nguyên liệu tự trồng. Ông Nguyễn Văn Sơn cho biết: Tỉnh Lâm Đồng đang thúc đẩy các doanh nghiệp chế biến, áp dụng nghiêm ngặt các quy trình quản lý chất lượng sản phẩm, xây dựng nhãn hiệu hàng hóa, thương hiệu sản phẩm cho cây chè… phát triển các vùng chè nguyên liệu có năng suất và chất lượng cao. Trong đó, định hướng phát triển ngành chè Lâm Đồng đến năm 2015 và 2020 sẽ ổn định diện tích 27.000 ha đến 28.000 ha, năng suất 10 tấn/ha (chè cao sản 15.000 – 19.000ha). Sản lượng chè đến năm 2020 đạt khoảng 280.000 tấn. Do đó, những thông tin của Hiệp hội chè Việt Nam như dội gáo nước lạnh vào ngành chè Lâm Đồng.

Ngay sau phản ánh của Hiệp hội chè Việt Nam, UBND tỉnh Lâm Đồng đã có văn bản yêu cầu Ban chỉ đạo Chống buôn lậu và gian lận thương mại tỉnh chỉ đạo Chi cục quản lý thị trường cùng với ngành chức năng, UBND thành phố Bảo Lộc kiểm tra các điểm thu mua, chế biến chè trên địa bàn thành phố Bảo Lộc; áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại. Đồng thời UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu Sở NN & PTNT tỉnh chỉ đạo Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá, phân loại cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông, lâm, thủy sản và thành phố Bảo Lộc được chọn là địa phương thực hiện thí điểm. Trong quá trình kiểm tra, đánh giá nếu phát hiện cơ sở sản xuất, kinh doanh nào vi phạm, đề xuất cơ quan chức năng xử lý theo quy định, công bố công khai danh sách các cơ sở vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng. Ngoài ra, đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động nhân dân, các hộ tiểu thương, các doanh nghiệp không thực hiện những hành vi tiếp tay cho việc trộn bã chè vào chè tươi để tái chế biến; phát động quần chúng nhân dân đấu tranh, tố giác các hành vi gian lận thương mại; tăng cường công tác kiểm tra rà soát, phát hiện sớm và xử lý nghiêm các trường hợp trộn bã chè vào chè thương phẩm làm giảm chất lượng chè.

Ông Kiều Xuân Việt, Phó giám đốc Sở Công thương kiêm Chi cục Trưởng chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lâm Đồng cho biết: Bước đầu đã cho trinh sát đi rà soát tìm hiểu nhưng chưa phát hiện được trường hợp cụ thể nào tái chế bã chè theo phản ánh của Hiệp hội chè Việt Nam. Hiện tại, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục kết hợp với các ban ngành khác cùng triển khai và kiểm tra chặt chẽ những dấu hiệu trên. Thông tin chúng tôi được biết, Công an tỉnh Lâm Đồng cũng đã vào cuộc, bước đầu mới chỉ phát hiện được một số cơ sở mua bã chè này đưa về TP.Hồ Chí Minh và các địa phương khác dùng làm nguyên liệu ướp xác.

Thực tế, theo tìm hiểu của chúng tôi thì đây là một việc làm rất nguy hiểm và cách làm rất tinh vi. Việc dùng bã chè đã qua chiết xuất trộn với cám chè sẽ rất khó phát hiện và chỉ có phát hiện khi các cơ sở này đang thực hiện việc trộn. Trong trường hợp trộn xong rồi thì việc kiểm tra chất lượng rất khó khăn bởi nếu việc chè chỉ sử dụng có một nước như của Tập đoàn Tân Hiệp Phát thì rất khó phân biệt. Do đó, trước những khó khăn của ngành chè Việt Nam sau sự khoảng hoảng bởi thông tin chè “bẩn” thì những thông tin này đang là cú sốc cho dư luận và niềm tin của người tiêu dùng vào những sản phẩm chè sẽ bị ảnh hưởng rất lớn nên các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh vào cuộc, kịp thời kiểm tra và có biện pháp xử lý. Như tại văn bản của Hiệp hội chè Việt Nam cho rằng: Cần phải ngăn chặn hoạt động kinh doanh không bền vững và làm ảnh hưởng tới toàn ngành chè Việt Nam.

PV