Càng đến dịp cuối năm, lượng hoa quả Trung Quốc đổ vào cửa khẩu ngày một tăng, trong khi hoạt động hậu kiểm chất lượng thị trường nội địa lại vướng nhiều bất cập.

Trai cay Trung Quoc o at vao Viet Nam, lo nhiem doc - Anh 1

Trái cây Trung Quốc đang được thương lái phân phối tại chợ đầu mối Thủ Đức - Ảnh: Lã Anh

Hàng nhập tăng 30%, phát hiện chất cấm

Trao đổi với Báo Giao thông, bà Nguyễn Thị Hà, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng VII (Lạng Sơn) cho biết, từ đầu tháng 10 tới nay, lượng hoa quả Trung Quốc nhập qua cửa khẩu lên tới hơn 31 nghìn tấn, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Thống kê cho thấy, đứng đầu danh sách là nho (khoảng 7.500 tấn), tiếp theo là táo (hơn 7.000 tấn), lê (gần 4.000 tấn). Đặc biệt, với quýt Trung Quốc, lượng nhập vào lớn nhất từ trước tới nay. Trong tháng 11 đã có hơn 6.700 tấn quýt vào cửa khẩu Tân Thanh. “Loại quýt này có vỏ vàng, cành lá vẫn còn xanh nguyên”, bà Hà cho biết.

Về kết quả kiểm tra, vị Chi cục trưởng nhận định: “Thời gian qua chưa phát hiện trường hợp có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép. Điều này cũng đồng nghĩa các lô hàng quả nhập từ Trung Quốc được cho là an toàn”.

Trước thông tin phát hiện 1 mẫu táo Trung Quốc bán tại chợ đầu mối Thủ Đức, có chất carbendazim (thuốc diệt nấm), hàm lượng 0,36 mg/kg (giới hạn cho phép tối đa là 0,2 mg/kg), bà Hà lý giải, theo quy định, hoạt động kiểm tra lấy mẫu tại cửa khẩu chỉ được tiến hành với tần suất ngẫu nhiên từ 10-20% tổng số lô hàng nhập khẩu. Lượng hàng còn lại sẽ được lực lượng hải quan thực hiện kiểm tra về hồ sơ, nguồn gốc, mẫu mã... Vì vậy, hoàn toàn có thể xảy ra trường hợp lô hàng vi phạm về chất bảo vệ thực vật bị “lọt” qua cửa khẩu. “Trong quá trình hậu kiểm tại thị trường trong nước, nếu đơn vị, địa phương nào phát hiện vi phạm, sẽ thông báo lên các trạm cửa khẩu để tăng cường kiểm tra đối với chính mặt hàng ấy”, bà Hà dẫn giải. Cụ thể, trường hợp phát hiện mẫu táo Trung Quốc không an toàn tại TP HCM, bà Hà cho biết trạm kiểm tra cửa khẩu sẽ tăng cường kiểm tra, thực hiện phương pháp test kit nhanh 100% lô hàng táo nhập về trong thời gian tới.

Chưa có biện pháp loại bỏ hoa quả bẩn hữu hiệu

Tới thời điểm này, lãnh đạo Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT) cho biết, vẫn chưa nắm được thông tin phát hiện mẫu táo Trung Quốc tồn dư chất diệt nấm vượt ngưỡng cho phép. Tuy nhiên, trước thông tin trên, ông Nguyễn Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật cho biết sẽ liên hệ với Chi cục tại TP HCM để làm rõ sự việc, truy rõ nguồn gốc của lô hàng. “Không nên vội vàng kết luận nguồn gốc và lý do vi phạm. Một lô hàng bán trên thị trường có thể được lấy từ nhiều nguồn khác nhau. Có thể do người trồng bên Trung Quốc vi phạm, song cũng không loại trừ trường hợp chính người buôn bán Việt Nam sau khi nhập về đã “xử lý” bằng hóa chất để bảo quản được lâu hơn”, ông Hồng nói.

Tại cuộc họp mới đây về an toàn thực phẩm của Bộ NN&PTNT, nhiều ý kiến cũng nêu ra bất cập về thời gian kiểm nghiệm mẫu đối với mặt hàng thực phẩm rau quả. Theo quy định, quá trình lấy mẫu kiểm nghiệm không được phép tạm giữ lô hàng, khi có kết quả chỉ phạt nguội, không xử lý được tang vật. Được biết, để có kết quả kiểm nghiệm, cơ quan chức năng phải mất từ 1 tuần đến 10 ngày. Khi có kết quả kiểm nghiệm mẫu không đạt thì hàng kèm mẫu đã được tiêu thụ hết ngoài thị trường.

Thừa nhận bất cập trên, song ông Nguyễn Xuân Hồng lý giải: “Kết quả quá trình kiểm tra giám sát thực trạng là để tăng cường khâu quản lý, hậu kiểm. Chỉ có hoạt động thanh tra, khi phát hiện dấu hiệu vi phạm mới được phép niêm phong toàn bộ lô hàng”.

Chi tiền để mua thông tin thực phẩm “bẩn”

Cùng với việc công bố đường dây nóng tiếp nhận thông tin về mất ATTP và chất cấm trong chăn nuôi, Sở NN&PTNT TP HCM còn thực hiện chi tiền cho nguồn tin cung cấp. Trao đổi về hoạt động này, ông Hoàng Trung, Phó cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật nhận định: Đây là ý tưởng tốt, song cách thức tổ chức cần có cơ sở pháp lý chặt chẽ. “Mua thông tin như thế nào, đã được kiểm chứng chưa, có thể truy xuất nguồn gốc hay không? Với những thông tin không đúng sẽ gây hoang mang dư luận, phản tác dụng”, ông Trung cho hay.

Chi Mai