Mỹ và Pakistan dường như đã bó tay trong việc dẹp loạn phiến quân Taliban ở Afghanistan, sau khi lãnh đạo hai nước đưa ra lời kêu gọi nhóm này trở lại bàn đàm phán với Chính phủ Afghanistan, đồng thời nhấn mạnh rằng sự liên minh này tuy không mong muốn nhưng cần thiết.

'Trai dang' Afghanistan - Anh 1

Lãnh đạo Mỹ và Pakistan một lần nữa phải kêu gọi Taliban
trở lại bàn đàm phán. (Nguồn: Reuters).

Trong cuộc gặp tại Nhà Trắng hôm 23/10, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã bày tỏ hoan nghênh “mối quan hệ lâu dài” với Pakistan cùng Thủ tướng Nawaz Sharif. Cả hai nhà lãnh đạo sau đó đã “kêu gọi các thủ lĩnh Taliban tham gia các vòng đàm phán với chính quyền Kabul và làm việc hướng tới thiết lập hòa bình” ở Afghanistan - Tuyên bố chung nêu rõ.

Hiện nay, chính quyền Washington xem Pakistan là một trong số ít các quốc gia còn bị ảnh hưởng bởi chủ nghĩa cực đoan. Lời kêu gọi được đưa ra sau khi phiến quân Taliban đã có thủ lĩnh mới, Akhtar Mansour, người được cho là có quan hệ mật thiết với chính quyền Islamabad của Pakistan.

Tuy nhiên, nhiều quan chức ở Washington vẫn cho rằng Pakistan chưa đủ hành động quyết liệt trong việc tận dụng tầm ảnh hưởng của mình để thuyết phục Taliban ngừng các hành động bạo lực.

“Nước Mỹ chỉ đơn giản là đã mất kiên nhẫn sau quá nhiều năm cung cấp vũ khí và tiền bạc cho quân đội Pakistan, và người Pakistan đơn giản là chưa làm đủ điều mà Mỹ liên tục yêu cầu họ - dẹp nhóm phiến quân Taliban” – ông Michael Kugelman, chuyên gia phân tích thuộc Trung tâm Woodrow Wilson, nhận định.

Kể từ khi ông Sharif trở lại văn phòng Thủ tướng Pakistan cách đây 2 năm, cả hai nước đã cùng có nhiều nỗ lực trong việc hợp tác quân sự. Mối quan hệ giữa Washington và Islamabad vốn được coi là đầy gai góc. Đặc biệt, mối quan hệ đó đã từng trải qua một cuộc khủng hoảng sau khi trùm khủng bố quốc tế Osama bin Laden bị phát hiện và bị tiêu diệt khi đang ẩn náu trong một khu tổ hợp ở một thành phố lớn của Pakistan.

Hiện nay, mối quan hệ của Islamabad với phiến quân Taliban ở Afghanistan, các nhóm khủng bố đang nhằm vào Mỹ và Ấn Độ cùng việc các tổ chức khủng bố này đang tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân…đang khiến giới chức Mỹ đau đầu. Trong khi đó, giới chức Mỹ tin rằng lực lượng an ninh hùng mạnh của Pakistan lại đưa ra quá ít hành động để giải quyết những vấn đề đó.

Và một trong những tín hiệu mà Mỹ đưa ra nhằm thể hiện sự bất bình với các đối tác Pakistan chính là việc Tổng thống Obama tuyên bố mới đây rằng quân đội Mỹ sẽ tiếp tục lưu lại Afghanistan lâu hơn dự kiến, trong khi nhiều người tin rằng can thiệp quân sự không phải một giải pháp khả thi.

Bất lực trước sự hoành hành của phiến quân Taliban ở Afghanistan, giờ đây Nhà Trắng chỉ có thể hy vọng kéo tổ chức này trở lại bàn đàm phán, sau khi vòng đàm phán thứ nhất đã thất bại hoàn toàn.

Sự nhún nhường của hai nhà lãnh đạo Mỹ và Pakistan đối với Taliban được thể hiện trong bối cảnh nhóm phiến quân này mới chiếm được một thành phố quan trọng ở miền Bắc Afghanistan. Trước tình hình đó, chính quyền Kabul đã tố cáo Pakistan chứa chấp và nuôi dưỡng Taliban, khiến cho tổ chức này có đủ sức mạnh để thực hiện nhiều vụ tấn công trên lãnh thổ Afghanistan.

Chế độ Taliban cai trị Afghanistan từ 1996 đến năm 2001, đã chiến đấu chống Mỹ và lực lượng chiếm đóng của NATO trong 14 năm qua. Bạo lực, chết chóc đã lan rộng ra khắp đất nước này. Đây là cuộc chiến kéo dài nhất trong lịch sử nước Mỹ và kể từ khi binh sĩ Mỹ đặt chân lên Kabul để lật đổ chính quyền Taliban, khoảng 2.200 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng ở đây trong một cuộc chiến mà Nhà Trắng gọi là “chống khủng bố”.

Hiện nay nhiều quan chức Mỹ cũng mất kiên nhẫn vì cuộc chiến “chống khủng bố” này gần như thất bại hoàn toàn. Nhiều chính trị gia còn kêu gọi chính quyền Mỹ hạn chế hỗ trợ vũ khí và tiền bạc cho Pakistan bởi nó không mang lại hiệu quả gì. Rốt cuộc họ vẫn phải mời Taliban quay lại bàn đàm phán

Khánh Duy

_________________________________________________________