75 tuổi, mang trong mình căn bệnh ung thư và nhiều di chứng khác của chất độc da cam, bà Trần Tố Nga sắp bước vào phiên tranh tụng lần thứ chín để đòi lẽ công bằng.

Tran To Nga: Khong the khac duoc, hay cu chien dau! - Anh 1

Sắp tới, ngày 17-9, bà Trần Tố Nga, tác giả cuốn Đường trần - Ngọn lửa không bao giờ tắt, sẽ bước vào phiên tranh tụng lần thứ chín trong hành trình tìm lại công bằng cho hàng triệu nạn nhân nhiễm chất độc da cam tại Việt Nam.

Trước khi phiên tòa thứ chín diễn ra, bà Trần Tố Nga, nguyên PV Thông Tấn Xã Giải Phóng, người đang “một mình một vụ kiện da cam”, đã kịp bay về nước, ra mắt cuốn Đường trần - Ngọn lửa không bao giờ tắt vào cuối tháng 8 vừa qua. Cuốn sách ra đời đã tiếp thêm sức mạnh để bà chuẩn bị cho phiên tranh tụng lần này.

Tôi nhớ trong buổi ra mắt cuốn sách hôm đó, anh Nguyễn Minh Nhựt, Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ, có kể câu chuyện từng nhận được bản thảo của con trai ông đô đốc người Mỹ - người quyết định cho rải chất độc da cam xuống Việt Nam. Anh từ chối xuất bản vì một câu trong bản thảo khiến anh quá giận.

“Bằng lòng nhân hậu và cao thượng của người Mỹ, chúng ta hãy tha thứ cho người Việt Nam đi vì xét cho cùng trong cuộc chiến này, họ cũng đau khổ không kém gì chúng ta, dẫu rằng kết quả cuộc chiến thì phe phi nghĩa đã thắng phe chính nghĩa. Nếu cho phép tôi chọn lại, chọn làm lại từ đầu, tôi vẫn chọn làm người Mỹ yêu nước và tham gia chiến trường Việt Nam” - anh nhớ lại một đoạn trong bản thảo.

Tran To Nga: Khong the khac duoc, hay cu chien dau! - Anh 2

Bà Trần Tố Nga trong buổi ra mắt cuốn Đường trần - Ngọn lửa không bao giờ tắt vào cuối tháng 8 vừa qua. Ảnh: THANH TUYỀN

Và bà Nga đã cười mà nói rằng: “Nhựt hãy yên tâm đi, tôi sẽ tiếp tục chiến đấu với người đã viết nên những dòng này... Cho đến khi họ nhìn lại sự việc theo cái lẽ dĩ nhiên của nó thì mới thôi”.

75 tuổi, mang trong mình căn bệnh ung thư và nhiều di chứng khác của chất độc da cam, hy vọng duy nhất của bà khi tiến hành vụ kiện, đối đầu với 19 công ty hóa chất của Mỹ là phán quyết của tòa án đại hình Pháp sẽ trở thành án lệ, được các nạn nhân da cam ở nhiều quốc gia dẫn dụ để bảo vệ quyền lợi cho chính họ.

Bà Nga cho biết bản thân bà hội đủ các điều kiện để khởi kiện các công ty hóa chất Mỹ theo luật của nước Pháp trên đất Pháp: Bà là nạn nhân da cam và bà có quốc tịch Pháp. “Trong số 17 triệu chứng theo như Mỹ đòi hỏi về di chứng của chất độc da cam, mình đã có 4-5 rồi và tôi cũng đã bị ung thư rồi. Mình sẽ thắng thôi” - bà Nga nói với niềm tin sắt đá trong hôm ra mắt cuốn sách.

Chặng đường bà đi còn dài lắm. Và chắc rằng những bước đi đó sẽ rất nhọc nhằn, đầy sự hy sinh... Tôi tin rằng bà sẽ vẫn tiếp tục cho đến khi nào bà cạn kiệt sức lực. Chỉ mong sao bà đủ sức khỏe để đi đến cuối con đường mà bà đã chọn!

Nếu không thể khác được thì hãy cứ chiến đấu. Như Trần Tố Nga, ngọn lửa không bao giờ tắt!

Từ năm 2015, bà Trần Tố Nga bắt đầu chuẩn bị hồ sơ cho vụ kiện của mình. Ngày 14-5-2014, tòa đại hình Evry của Pháp đã chấp nhận đơn kiện của bà. Đơn kiện được chuyển đến 26 công ty hóa chất Mỹ đã sản xuất chất độc da cam trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Trong số 26 công ty đó, có 19 công ty hóa chất đã phải trình tòa - điều mà họ không chịu làm trong các vụ trước đó. Bà Nga nói rằng đó là một tín hiệu khởi đầu tốt nhưng không có nghĩa là sẽ quyết định tất cả.

Từ tháng 4-2016 đến tháng 7-2017, bà cùng những luật sư của mình trải qua tám phiên tòa. Trong hơn một năm, vụ việc chỉ dừng lại ở chỗ làm thủ tục, không tiến triển gì thêm.

Ngày 17-9 này, bà sẽ tiếp tục phiên tranh tụng lần thứ chín của mình. Để chuẩn bị cho phiên tòa lần này, bà Nga sẽ phải trải qua nhiều đợt kiểm tra về sức khỏe để chứng minh bà có mắc những triệu chứng do chất độc da cam để lại hay không.

________________________________

“Tôi mắc bệnh ung thư rồi...” - bà nói. Là ung thư đấy, nhưng mà nói nhẹ như không, như thể chẳng quan tâm điều chi trên cuộc đời này nữa. Đôi mắt cứ rực sáng, cứ tràn đầy niềm tin và khát khao.

THANH TUYỀN