Trung Quốc có thể lợi dụng thời điểm Mỹ và Châu Âu phân tâm bởi các vấn đề chính trị nội bộ, để tiến hành xây dựng trên bãi cạn Scarborough mà Bắc Kinh chiếm của Philippines.

Tranh thu My-EU phan tam, Trung Quoc co the manh tay voi Scarborough - Anh 1

Bãi cạn Scarborough.

Chuyên gia chiến lược và quốc phòng Đại học quốc gia Australia, tiến sĩ John Blaxland đưa ra nhận định trên với hãng tin AAP của Australia.

Chỉ vài ngày còn lại trước khi Tòa trọng tài ra phán quyết vụ kiện Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc, song các hiệu ứng đã có thể cảm nhận được rõ rệt.

Trung Quốc đẩy mạnh vận động tuyên truyền trên báo chí, lôi kéo sự ủng hộ, đánh bóng hình ảnh, mặt khác "dằn mặt" thế giới bằng cuộc tập trận hải quân ở Biển Đông, dự kiến hoàn thành chỉ 1 ngày trước khi Tòa trọng tài ra phán quyết.

"Chúng ta đang đối mặt với những đám mây đen ở đường chân trời và thật khó để nhìn thấy một đường thoát hoàn toàn bình yên. Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào cách Trung Quốc đáp trả phán quyết của tòa" - tiến sĩ Blaxland nói.

Philippines đệ trình vụ kiện lên Tòa Trọng tài ở The Hague, Hà Lan từ năm 2013, vài tháng sau khi Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough (Bắc Kinh gọi là Hoàng Nham), cách bờ biển Philippines 100 hải lý.

Trong số các nội dung kiện, Philippines đề nghị tòa phán quyết về quy chế pháp lý của một số cấu trúc, trong đó có bãi cạn Scarborough, để xem các cấu trúc này được hưởng quyền lợi gì, là đảo, đá, hoặc bãi lúc nổi lúc chìm.

Mặc dù Trung Quốc luôn tuyên bố không chấp nhận và bị ràng buộc bởi các phán quyết, song mọi con mắt sẽ đổ dồn vào động thái tiếp theo của Bắc Kinh sau phán quyết.

Theo tiến sĩ Blaxland, nếu Trung Quốc nhanh tay xây dựng ở Scarborough, đây sẽ là điều cực kỳ nguy hiểm, vì Bắc Kinh có thể tạo ra "tam giác căn cứ", để từ đó khống chế Biển Đông.

"Thời điểm này là thời điểm họ có thể rốt ráo theo đuổi những lợi ích của mình mà không cần phải thực sự gây ra một cuộc chiến tranh, vì họ tự tin rằng sẽ không có ai ngăn cản họ" - ông Blaxland nói.

Trong khi đó, giám đốc Chương trình An ninh Quốc tế của Viện Lowy, tiến sĩ Euan Graham nhận định, phán quyết của Tòa trọng tài là quan trọng, vì nó là minh chứng của một "trật tự quốc tế".