Hôm nay, đám mây tro bụi do núi lửa phun trào ở Iceland tiếp tục di chuyển khiến các chuyến bay ở châu Âu và đến châu Âu liên tục bị hủy. Không chỉ khách du lịch, doanh nhân, các nhà lãnh đạo thế giới, quân nhân ở nhiều nước cũng bị ảnh hưởng nặng nề.

Các nhà khoa học Iceland cảnh báo rằng hoạt động núi lửa đang tăng cường và không có dấu hiệu dịu bớt. Điều này cũng có nghĩa hàng không châu Âu sẽ hỗn loạn hơn, ít nhất là trong một vài ngày tới. Đây không phải là lần đầu tiên vận tải hàng không bị gián đoạn vì núi lửa nhưng đây là sự cố lớn nhất kể từ vụ tấn công khủng bố 11/9/2001. Các nhà khoa học nói rằng vì núi lửa nằm ở dưới lớp mũ băng (nằm trong dòng sông băng) nên mắc-ma nguội rất nhanh, gây ra tiếng nổ và khói bụi có thể bay vào và làm hỏng động cơ máy bay. Các hạt nhỏ có tính mài mòn cao có trong tro núi lửa có thể ảnh hưởng đến tầm nhìn và chui vào động cơ máy bay khiến chúng ngừng hoạt động. Tro cũng có thể bịt các ống hở nơi có các thiết bị quan trọng như máy đo tốc độ không khí, hoặc bám vào cánh động cơ, tạo thành một chất như thủy tinh. Chất này có thể khiến động cơ hoạt động mạnh hơn hoặc ngừng lại. Tro cũng có thể ảnh hưởng đến mọi bề mặt hướng về phía trước của máy bay như kính chắn gió buồng lái, cạnh chính của cánh máy bay, đèn hạ cánh và bộ lọc không khí dành cho khoang hành khách. Ngày thứ 7, một đám mây bụi lớn treo lơ lửng nhiều khu vực ở Tây Âu nên nhiều nước mở rộng lệnh cấm bay. Nếu điều kiện thời tiết không thay đổi, hoạt động núi lửa có thể tạo thêm nhiều khói trong những ngày tới. Cơ quan Khí tượng Iceland nói rằng lượng tro trong đám mây bụi tăng hôm thứ 7 và đám mây tro to lớn đang di chuyển theo hướng nam và đông nam. Các nhà khoa học dự định bay trên núi lửa để xem băng đã tan bao nhiêu nhằm xác định núi lửa có thể phun bao lâu nữa. Các chuyên gia hàng không nói rằng mây khói núi lửa đã gây ra tình trạng gián đoạn hàng không tồi tệ nhất ở châu Âu, nếu không muốn nói là toàn cầu. “Tôi đã bay trong suốt 40 năm qua nhưng chưa từng thấy tình trạng nào giống như hiện nay ở châu Âu”, phi công Thụy Điển Axel Alegren nói sau khi hạ cánh xuống sân bay Munich (Đức) dù đích đến thực sự của chuyến bay từ Kabul (Afghanistan) phải là Frankfurt. Hành khách lỡ dở công việc, trong khi nhiều nhà lãnh đạo thế giới cũng bị ảnh hưởng kế hoạch đến dự đám tang tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski và phu nhân Maria ở thành phố Krakow vào ngày chủ nhật. Tính đến ngày 17/4, các đoàn Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mexico, New Zealand và Pakistan đã phải hủy kế hoạch dự đám tang cấp nhà nước. Tổng thống Mỹ Barack Obama, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev và Thủ tướng Đức Angela Merkel vẫn quyết tâm đến dự. Tổng thống Slovenia Danilo Turk quyết định đến Ba Lan bằng xe hơi. Hầu hết không phận ở Bắc và Trung Âu đã đóng cửa, ảnh hưởng nhiều sân bay từ New Zealand tới San Francisco (Mỹ). Ngày 17/4, Thủ tướng Pháp gia hạn lệnh đóng không phận ở phía Bắc nước Pháp đến sáng thứ 2. Không phận Đức và Anh cũng đóng cửa ít nhất là đến 0h GMT ngày chủ nhật. Hãng hàng không Anh British Airways sẽ hủy mọi chuyến bay tầm ngắn cất cánh và hạ cánh tại các sân bay ở thủ đô London trong ngày chủ nhật. Chính phủ Bỉ và Thụy Sĩ gia hạn lệnh cấm đến tận tối thứ bảy. Hàng không Italia đóng cửa không phận ở phía bắc nước này đến 1hg GMT ngày thứ 7. Hãng hàng không Iberia của Tây Ban Nha hủy hầu hết chuyến bay châu Âu của mình cho đến khi có thông báo mới. Ở Bắc Âu, không phận ở khu vực miền nam và miền trung có thể phải đóng cửa đến ít nhất là chiều chủ nhật. Ngày thứ 7, ít nhất 45 chuyến bay giữa châu Á và châu Âu bị hủy. Hãng hàng không Qantas của Australia hủy mọi chuyến bay tới châu Âu và chưa biết khi nào nối lại chuyến bay. Cathay Pacific cũng hủy một số chuyến bay từ Hong Kong đến châu Âu. Hôm thứ 4, núi lửa Eyjafjallajokull ở miền nam Iceland bắt đầu phun trào lần thứ 2 trong vòng một tháng, đưa tro bụi lên cao vài km. Gió thổi khói bụi về phía nam và đông qua Anh, Ireland, bán đảo Scandinavia và vào trung tâm của châu Âu. Quan chức địa phương yêu cầu người dân trong khu vực ảnh hưởng ở trong nhà nếu họ gặp vấn đề về hô hấp và khuyên mọi người đeo khẩu trang và kính bảo vệ khi ra ngoài. Cơ quan quản lý hàng không Eurocontrol nói rằng khoảng 16.000 trong số 28.000 chuyến bay hằng ngày của châu Âu bị hủy hôm thứ 6, tăng gấp đôi so với hôm thứ 5. Các hãng hàng không Mỹ hủy 280 trong tổng số hơn 330 chuyến bay xuyên Đại Tây Dương mỗi ngày. Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế nói rằng, núi lửa khiến ngành hàng không thế giới thiệt hại ít nhất 200 triệu USD mỗi ngày. Các đoàn tàu hỏa được tăng cường ở Amsterdam (Hà Lan) và hàng người xếp hàng mua vé dài đến nối công ty đường sắt mang cho họ cà phê miễn phí. Công ty đường sắt Eurostar cho biết đã chở xấp xỉ 50.000 hành khách giữa London, Paris và Brussels. Các hãng phà ở Anh nhận một loạt yêu cầu đặt vé đi qua eo biển Măng-sơ để tới Pháp trong khi công ty taxi ở London (Anh) tên là Addison Lee nhận được nhiều yêu cầu chở khách tới Paris, Milan, Amsterdam và Zurich. Tình trạng hàng không bị gián đoạn tác động cả khách du lịch, thương nhân và quan chức cấp cao. Thủ tướng Đức Angela Merkel phải đến Bồ Đào Nha thay vì trở về Berlin sau khi đến thăm Mỹ. Thủ tướng Nauy Jens Stoltenberg đã đặt được chỗ trên chuyến bay từ New York đến Madrid những vẫn chưa rõ khi nào hoặc làm thế nào để về nhà. Lĩnh vực quân sự cũng bị ảnh hưởng. Năm lính Đức bị thương ở Afghanistan không thể về nhà mà phải chuyển sang Thổ Nhĩ Kỳ. Các đợt sơ tán y tế của Mỹ dành cho quân đồn trú ở Iraq và Afghanistan phải bay thẳng từ tiền tuyến về Washington, thay vì tới trung tâm y tế ở Đức. Quân đội Mỹ cũng dừng sử dụng các căn cứ không quân tạm thời đóng cửa ở Anh và Đức. Ở Iceland, dòng nước chảy xiết đã cuốn trôi nhiều tảng băng to bằng căn nhà nhỏ. Một số đoạn của cung đường chính của nước này bị lũ quét tàn phá. Lũ sẽ kéo dài (vì băng tan chảy) nếu núi lửa tiếp tục phun. Vào năm 1821, chính ngọn núi lửa này đã phun trong vòng hơn 1 năm. Iceland, đất nước 320.000 dân, nằm ở điểm nóng về núi lửa ở vành đai trung tâm Đại Tây Dương và từng chứng kiến những đợt phun trào tàn khốc. Năm 1783, núi lửa Laki phun trào tạo thành đám mây độc bao phủ châu Âu, giết chết hàng chục nghìn người. Minh Long (tổng hợp)