Nhà tù Hỏa Lò là môi trường tôi rèn ý chí và đạo đức cách mạng của hàng nghìn chiến sĩ cộng sản trung kiên, trong đó có những người sau này trở thành Tổng bí thư của Đảng.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 1

Nhà tù Hỏa Lò (xây dựng năm 1896) là nơi thực dân Pháp giam giữ hàng nghìn chiến sĩ cộng sản trung kiên của Cách mạng Việt Nam.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 2

Nhằm giúp công chúng hiểu sâu sắc hơn về cuộc đời và sự nghiệp của các lãnh đạo Đảng từng là tù chính trị, bị thực dân Pháp bắt giam tại Hỏa Lò, Ban quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò đã trưng bày chuyên đề "Trọn đời theo Đảng". Nội dung giới thiệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Tổng bí thư Nguyễn Văn Cừ, Trường Chinh, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh và Đỗ Mười.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 3

Rất đông du khách trong và ngoài nước tham dự triển lãm.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 4

Gần 200 tài liệu, hiện vật được sưu tầm và giới thiệu, trưng bày đã khắc họa khái quát về phẩm chất trung kiên bất khuất của các chiến sĩ cách mạng.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 5

Tổng bí thư Nguyễn Văn Cừ sinh năm 1912 tại xã Phù Khê, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1927, ông thi đỗ loại giỏi vào trường Bảo hộ Lyceé du Protectorat - còn gọi là trường Bưởi. Năm 1928, ông tham gia hoạt động trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tháng 6/1929, ông được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng, sau đó tham gia thành lập chi bộ Đảng đầu tiên ở Quảng Ninh.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 6

Đầu năm 1931, ông bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò, và vài tháng sau bị kết án khổ sai chung thân, bị đày đi nhà tù Côn Đảo. Năm 1936, đồng chí được trả tự do và 1 năm sau được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1938, ông được bầu làm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 1/1940, ông lại bị thực dân Pháp bắt giam tại Khám lớn Sài Gòn. Ngày 28/8/1941, thực dân Pháp tử hình ông tại trường bắn Hóc Môn, Gia Định.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 7

Tổng bí thư Trường Chinh (tên thật là Đặng Xuân Khu) sinh năm 1907 tại xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, Nam Định. Năm 1927 ông tham gia Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Kết nạp Đảng năm 1930, ông được chỉ đinh vào Ban Tuyên truyền cổ động Trung ương của Đảng Cộng sản Đông Dương.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 8

Từ năm 1930 đến 1935, ông bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò rồi đến nhà tù Sơn La. Trong tù, ông bị liệt vào hàng tù đặc biệt nguy hiểm và nhốt trong xà lim, thường xuyên bị thẩm vấn nhưng vẫn chỉ có một câu trả lời: "Không biết". Năm 1936, ông được trả tự do và tiếp tục hoạt động cách mạng.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 9

Tổng bí thư Trường Chinh là người bạn chiến đấu, cộng sự gần gũi và chí cốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với 3 lần đảm trách cương vị Tổng bí thư của Đảng với 3 tên gọi khác nhau: Đảng Cộng sản Đông Dương (1941), Đảng Lao Động Việt Nam (1952) và Đảng Cộng sản Việt Nam (1986).

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 10

Tổng bí thư Lê Duẩn (tên thật là Lê Văn Nhuận) sinh năm 1907 ở xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Năm 1928, ông tham gia Tân Việt Cách mạng Đảng rồi Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1931, ông làm Ủy viên Ban Tuyên huấn Xứ ủy Bắc Kỳ.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 11

Năm 1936, cơ quan Xứ ủy Bắc Kỳ bị lộ, ông bị thực dân Pháp bắt, kết án 20 năm tù. Tại nhà tù Hỏa Lò, ông được phân công làm chủ bút tờ Đuốc đưa đường nhằm góp phần tuyên truyền quan điểm, chủ trương của Đảng. Cùng với việc phục trách phát hành các tờ báo trong tù, ông hướng dẫn các tù nhân học tập chính trị, văn hóa. Sau đó, ông bị đày đi nhà tù Sơn La, Côn Đảo.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 12

Năm 1936, ông được trả tự do và tham gia xây dựng phong trào ở các tỉnh miền Trung. Năm 1946 đến 1951, ông là Bí thư Xứ ủy Nam Bộ. Năm 1951, ông làm Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Bí thư Trung ương cục miền Nam. Năm 1960 đến 1976, đồng chí là Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Năm 1976 đến 1986, đồng chí là Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 13

Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh (tên thật là Nguyễn Văn Cúc), sinh năm 1915 tại xã Giai Phạm, huyện Mỹ Văn, tỉnh Hưng Yên. Năm 1929, ông tham gia tổ chức Học sinh đoàn do Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên lãnh đạo. Tháng 5/1930, ông bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò, sau đó đày ra Côn Đảo.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 14

Trong tù, ông đã tổ chức học văn hóa, ngoại ngữ, lý luận Mác - Lê Nin, đồng thời không ngừng đấu tranh trước những trận đòn tra tấn của kẻ thù. Năm 1936, ông được trả tự do và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Đầu năm 1941, ông bị bắt lần thứ hai, kết án 5 năm tù và đầy ra nhà tù Côn Đảo.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 15

Sau cách mạng tháng 8/1945, ông được phân công trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại Sài Gòn - Chợ Lớn trên cương vị Bí thư Thành ủy, Bí thư Đặc khu ủy Sài Gòn - Gia Định. Năm 1947, ông giữ trọng trách Bí thư Xứ ủy Nam bộ. Tháng 9/1960, ông được Trung ương chỉ định là Bí thư Trung ương Cục miền Nam. Tháng 12/1986, ông được bầu giữ cương vị Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 16

Tổng bí thư Đỗ Mười (tên thật là Nguyễn Duy Cống), sinh năm 1917 ở xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Năm 1936 , ông tham gia hoạt động phát triển phong trào quần chúng, xây dựng cơ sở kháng chiến trong Mặt trận bình dân. Năm 1939 ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 10/1942, bị thực dân Pháp bắt giam tại Hà Đông, ông đã tuyệt thực đòi được ra nhà tù Hỏa Lò để có điều kiện được cùng anh em tù chính trị đấu tranh.

'Tron doi theo Dang' cua 5 nguyen Tong bi thu - Anh 17

Tháng 3/1945, ông cùng nhiều tù chính trị khác tổ chức thành công cuộc vượt ngục bằng đường cống ngầm trước sân Trại J - nhà tù Hỏa Lò. Tháng 8/1945, ông tham gia Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Đông. Năm 1946- 1955, ông giữ các chức vụ Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy các tỉnh Hà Đông, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Khu Tả ngạn sông Hồng, Hải Phòng. Từ 1956 đến 1991, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng ở các bộ, ngành Trung ương. Từ năm 1991 đến 1997, ông là Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII, VIII.

Anh Tuấn