NDĐT – Sáng 2-12, hơn 100 bản in từ khối châu bản, mộc bản triều Nguyễn nói về việc biên sử nước nhà đã được Trung tâm lưu trữ Quốc gia I phối hợp với Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV trưng bày tại trụ sở số 18 Vũ Phạm Hàm, Hà Nội.

Đây là những phiên bản từ kho tàng châu bản, mộc bản quý giá đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Trưng bày được chia làm năm phần: Cơ quan chuyên trách biên soạn chính sử, tổ chức nhân sự biên soạn chính sử, sưu tầm, tổ chức khai thác tư liệu biên soạn chính sử, biên soạn, kiểm duyệt, san khắc và in ấn, tu sửa, bảo quản, sử dụng các bộ chính sử và ván khắc in. Những tài liệu này cho thấy công lao của triều Nguyễn đối với việc tổ chức, nghiên cứu và biên soạn sử sách nước nhà, góp phần vào việc biên soạn những cuốn sử sách sử lớn của vương triều như Minh Mệnh chính yếu, Đại Nam thực lục, Đại Nam nhất thống chí, Đại Nam liệt truyện, Đại Nam Hội điển sự lệ, Khâm định Việt sử thông giám cương mục…

Những nỗ lực trong việc nghiên cứu, biên soạn sách sử dưới triều Nguyễn không chỉ thể hiện ở sự ra đời của Quốc sử quán – cơ quan chuyên trách việc sưu tầm, biên soạn sách sử thành công nhất trong nền sử học quân chủ Việt Nam, mà còn ở những chính sách từ đại thể đến chi tiết, như việc ban thưởng cho người biên soạn, sưu tầm sách sử, người tham gia công việc san khắc, in ấn, sửa chữa vãn khắc, người viết chữ đẹp, người hiến tặng sách sử, dã sử, ký… của gia đình hoặc địa phương… Mỗi một công việc như vậy đều có các bản tấu, chiếu của vua, bản ghi chép… cụ thể và có tra cứu rõ ràng.

Việc hình thành, xây dựng mỗi bộ sách sử đều được các triều vua quan tâm tỉ mỉ đến từng chi tiết như chọn người viết lối chữ Chân, chữ Tống đẹp, tìm mua gỗ thị tốt, chọn thợ khắc tài khéo, thợ mộc giỏi và cả người trông nom việc san khắc…. Mỗi khi bộ sử được làm xong, thì vua ban thưởng từ người đứng đầu quốc sử quán, các quan tổng tài, phó tổng tài, toản tu… cho đến những người thợ trực tiếp tham gia công việc ghi chép, san khắc. Khi những chữ hay ván khắc in bị hỏng, mục…, vua cũng ban chiếu cho sửa, tìm thợ giỏi…

Có cả những bản ghi chép việc đại thần Phan Thanh Giản tâu xin người ra Bắc để tìm kiếm sách dã sử của những nhà chứa riêng cùng với những phả ký tạp biên của các nhà có danh tiếng…

Hơn 100 bản in này chỉ là một phần nhỏ trong khối tư liệu đồ sộ mộc bản, châu bản triều Nguyễn, nhưng cũng phần nào giúp người xem thấy được sự quan tâm, cách thức thực hiện công việc biên soạn, giữ gìn sử sách, góp phần không nhỏ vào việc lưu giữ những tư liệu vô giá về lịch sử Việt Nam của triều đình nhà Nguyễn.

Trưng bày kéo dài đến hết ngày 30-1-2016.

TUYẾT LOAN