Để giải tỏa bức xúc của dư luận và giới truyền thông trước vụ một nhà báo bị bắt vì tình nghi viết bài xuyên tạc, chính quyền Trung Quốc để anh này xuất hiện trên cơ quan báo chí ảnh hưởng nhất nước – đài truyền hình trung ương CCTV – thừa nhận lỗi lầm khi chưa qua xét xử.

Ngày 23.10, báo Tin Nhanh (New Express) tại Quảng Châu đăng bài kêu gọi chính quyền thả tự do cho phóng viên của báo này, anh Trần Vĩnh Châu, bị bắt vì đã viết bài không đúng sự thật và gây tổn hại đến công ty Zoomlion – một công ty chuyên về thiết bị xây dựng và có 20% vốn của nhà nước.

Cảnh sát lặn lội 700 cây số đi bắt nhà báo

Đầu năm 2013, anh Trần thực hiện loạt bài điều tra về sự khuất tất tài chính của công ty Zoomlion nhưng bị công ty này cật lực phủ nhận.

Tuy nhiên, báo New Express khẳng định đã kiểm tra toàn bộ 15 bài viết của anh Trần và chỉ phát hiện một lỗi nhỏ.

Đứng về phía Zoomlion, cảnh sát tại thành phố Trường Sa (tỉnh Hồ Nam) – nơi đặt trụ sở của Zoomlion – đã lặn lội hơn 700km đến Quảng Châu để bắt giữ phóng viên Trần.

Một phụ nữ đọc bài xã luận “Xin hãy thả đồng nghiệp của chúng tôi” trên tờ New Express ngày 23.10 – Ảnh: AFP

Bài xã luận kêu gọi thả tự do cho anh Trần đăng trên New Express ngày 23.10 nhận được sự ủng hộ của đồng nghiệp trong nước, cộng đồng mạng và cả truyền thông quốc tế, vì đây là hành động hiếm hoi của một cơ quan truyền thông dám “chống” lại nhà nước.

Hội nhà báo Trung Quốc cũng tuyên bố “sẽ bảo vệ quyền tác nghiệp hợp pháp” của nhà báo. Tổng cục Báo chí và Xuất bản, Phát thanh, Điện ảnh và Truyền hình (GAPPRFT) cũng bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về vụ bắt giữ nhà báo Trần.

Chính quyền không đưa ra bình luận gì trong phong trào yêu cầu thả nhà báo suốt 3 ngày qua.

Truyền hình quốc gia thành quan tòa

Trong một diễn biến bất ngờ, anh Trần xuất hiện trên đài truyền hình quốc gia CCTV vào chiều nay 26.10, vận bộ trang phục màu xanh của tù nhân, hai tay bị còng, anh nhìn thẳng vào ống kính và “thừa nhận lỗi lầm”, rằng các bài viết của anh “chưa được kiểm chứng và không chính xác”.

“Tôi sẵn sàng nhận lỗi và rất ăn năn. Tôi tha thiết xin lỗi công ty Zoomlion đã chịu nhiều tổn thất, đánh mất niềm tin của người dân, tôi cũng xin lỗi các cổ đông của Zoomlion, và tôi xin lỗi gia đình vì đã đau khổ vì tôi” – AFP trích lời nhận tội 9 phút của anh Trần trên CCTV.

Vụ thú tội của anh Trần Vĩnh Châu là trường hợp mới nhất của xu hướng kì lạ đang diễn ra ở Trung Quốc: để cho bị can trong những vụ trọng án nhận tội trên truyền hình quốc gia trước khi xét xử; như trường hợp doanh nhân người Anh Peter Humphrey (bị bắt vì thu thập và kinh doanh thông tin cá nhân bất hợp pháp) và doanh nhân Charles Tiết (bị bắt vì tình nghi liên quan đến mại dâm).

Bản tin thời sự của đài CCTV quay cảnh phóng viên Trần Vĩnh Châu bị cảnh sát áp giải tại trung tâm giam giữ Sở Công an thành phố Trường Sa – Ảnh: Reuters

Ông Chu Học Đông, tổng biên tập Tuần báo Trung Quốc ở Bắc Kinh, viết trên Weibo rằng cách làm này khiến ông liên tưởng ngay đến “những phiên chỉ trích và công kích” trong giai đoạn Cách mạng văn hóa.

Bản tin thời sự của CCTV nói rằng anh Trần “vô cùng hối hận vì lỗi lầm”. CCTV còn cho biết rằng anh Trần đã nhận hối lộ vài chục ngàn Nhân dân tệ để viết các bài báo sai trái, tuy nhiên không nêu rõ ai là kẻ hối lộ.

Việc sắp xếp “lời thú tội” của anh Trần trên truyền hình quốc gia ngay lập tức bị cư dân mạng “bóc mẽ” trên trang Weibo. Một người dùng tên Zhuiliu viết: “Xu hướng bây giờ là cho thú tội trên truyền hình mà không cần xét xử hay gặp gỡ luật sư”.

Một ý kiến khác nói: “Luật pháp bảo vệ các công ty rất chặt, nhưng giới truyền thông thì không”.

Mỉa mai hơn, có ý kiến cho rằng: “Đài CCTV biến thành một tòa án rồi”.

B.M.