Những bất ổn tại Tân Cương đang là một trong những lý do khiến Trung Quốc chần chừ và đứng ngoài cuộc chiến chống IS.

Xây tường sắt vĩ đại cho khu Tân Cương

Mới đây, phát biểu tại cuộc gặp với các lãnh đạo Tân Cương bên lề cuộc họp Quốc hội Trung Quốc, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã khẳng định, nước này cần tạo ra một “bức tường sắt vĩ đại” để che chắn cho khu tự trị Tân Cương.

Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi bảo vệ sự đoàn kết giữa các dân tộc thiểu số, củng cố sự đoàn kết giữa quân đội và chính phủ, giữa quân đội và người dân, giữa dân và cảnh sát.

Trung Quoc dung ngoai cuoc chien chong IS: Noi so Tan Cuong? - Anh 1

Ông Tập Cận Bình trong chuyến thăm Tân Cương

Theo đánh giá của ông Tập Cận Bình, Tân Cương là lá chắn an ninh quan trọng ở phía Tây Bắc Trung Quốc. Tuy nhiên khu vực có vị trí chiến lược này đang phải hiện đối mặt với các vấn đề phức tạp.

Đây là lần đầu tiên ông Tập Cận Bình có chuyến thăm và gặp gỡ với các lãnh đạo Tân Cương kể từ khi nhậm chức chủ tịch Trung Quốc.

Những phát biểu và chuyến thăm đặc biệt này được diễn ra trong một hoàn cảnh đặc biệt khi vấn đề Tân Cương đang trở thành mối đe dọa thật sự đối với chính quyền Bắc Kinh.

Trong một tuyên bố trước báo chí mới đây, ông Trình Quốc Bình, Ủy viên Cơ quan an ninh và chống khủng bố Trung Quốc đã bày tỏ lo ngại về phong trào ly khai ở Tân Cương.

Theo ông Trình, đây là thách thức lớn nhất cho sự ổn định, phát triển kinh tế và an ninh của nước này.

“Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan (ETIM) là thách thức lớn nhất với ổn định xã hội, phát triển kinh tế và an ninh quốc gia của Trung Quốc”, ông Trình Quốc Bình nhấn mạnh.

Trước đó, chính quyền Bắc Kinh cũng siết chặt quyền kiểm soát tại khu vực này đồng thời phát động một cuộc tổng tấn công chống lại chủ nghĩa khủng bố.

Ngày 27/2, hơn 10.000 binh sĩ nước này đã tập trung diễu hành qua các đường phố của thành phố Urumqi, thủ phủ khu tự trị Tân Cương trong một động thái phô trương sức mạnh.

Trung Quốc dồn sức ở Tân Cương

Tân Cương, nơi có đa số dân là cộng đồng thiểu số người Uighur Hồi giáo, gần đây thường xảy ra các cuộc đụng độ giữa cảnh sát với lực lượng đòi ly khai và các phần tử Hồi giáo cực đoan.

Không chỉ thế, phiến quân IS cũng đang hết sức chú ý đến khu vực này nhằm kiềm chế Trung Quốc trong việc phối hợp tác chiến với Nga và quân đội Syria tại chiến trường.

Còn nhớ hôm 14/2, Đại sứ Syria tại Trung Quốc Imad Moustapha đã thông báo hiện có khoảng 5.000 tay súng đến từ khu tự trị Tân Cương, Tây Bắc Trung Quốc, đang tham chiến cùng với các tay súng ở Syria.

Trung Quoc dung ngoai cuoc chien chong IS: Noi so Tan Cuong? - Anh 2

Trung Quốc chấp nhận đứng ngoài cuộc chiến chống khủng bố IS do những bất ổn tại Tân Cương

“Trước hết, số lượng tay súng khủng bố bắt nguồn từ Trung Quốc đã gia tăng đáng kể theo chiều hướng của cuộc xung đột (ở Syria). Hiện chúng tôi có thể nói rằng có khoảng 5.000 tay súng đến từ Trung Quốc. Họ đến Syria thông qua Thổ Nhĩ Kỳ”, ông Moustapha tuyên bố.

Ngoài ra, vị đại sứ còn nhấn mạnh rằng khoảng một nửa trong số các tay súng này đã liên kết với nhóm phiến quân IS trong khi số còn lại liên kết với nhóm vũ trang khủng bố được biết đến là Mặt trận Nusra.

Không lâu sau đó, một đoạn video được cho là của phiến quân IS tung lên mạng cũng đưa ra những lời cảnh báo đối với Trung Quốc.

Những hình ảnh trong đoạn clip cho thấy các chiến binh Duy Ngô Nhĩ, tộc người bản địa Tân Cương, đang được IS đào tạo ở Iraq, thề sẽ cắm cờ ở Trung Quốc và khiến máu chảy thành sông.

Ủy viên Cơ quan an ninh và chống khủng bố Trung Quốc Trình Quốc Bình đã không ngần ngại đặt câu hỏi liệu Afghanistan có phải đang trở thành thiên đường của các nhóm ly khai và khủng bố, thách thức nghiêm trọng với an ninh của quốc gia này ở biên giới Tây Bắc.

Ông Trình lo ngại chiến binh Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, đa phần theo đạo Hồi, đã tới Iraq và Syria chiến đấu cho các nhóm chiến binh tại đây. Họ có thể đã đi trái phép qua Đông Nam Á và Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo nhận định của các chuyên gia quân sự, sự bất ổn và những nguy cơ tiềm ẩn tại khu vực Tân Cương đang là nguyên nhân chính khiến cho Trung Quốc không mấy mặn mà với cuộc chiến tại Syria.

Giới chức nước này lo sợ rằng những tay súng sau khi được đào tạo tại Iraq sẽ quay trở lại Trung Quốc và tiến hành những vụ khủng bố, đe dọa an ninh trong nước.

Không chỉ thế, Trung Quốc cũng lo ngại về chiến thắng của những phiến quân đối lập Syria, bởi đó là động lực để những phần tử chống đối trong nước trỗi dậy gây kích động khiến nền kinh tế và chính trị trở nên bất ổn.

Do vậy vào thời điểm cuộc chiến tại Syria đang diễn biến hết sức phức tạp và chưa đến hồi kết, Bắc Kinh đang tỏ ra thận trọng hơn trong việc tham gia cũng như hỗ trợ các quốc gia chống khủng bố IS.

Tuấn Hùng