Các phát hiện của giới sinh học biển thế giới cho thấy những tuyên bố của Trung Quốc là ngụy biện, trang Foreign Policy đưa tin.

Trung Quoc goi dao nhan tao huy hoai san ho Bien Dong la “du an xanh” - Anh 1

Những rạn này bao gồm 571 loài san hô và cá, là nguồn tài nguyên sống còn đối với hoạt động đánh bắt của ngư dân các nước ven biển láng giềng. Ảnh: Qz

Bịt kín những rạn san hô từng là kỳ quan thiên nhiên trên Biển Đông giờ là cát, xi măng và các cơ sở quân sự của Trung Quốc.

Trung Quốc đã xây dựng nhiều đảo nhân tạo mới để bợ đỡ cho các yêu sách vô căn cứ về lãnh thổ tại Biển Đông.

Việc cải tạo như trên đã phá hủy môi trường biển. Nhưng Trung Quốc vẫn ra sức phủ nhận, nói chúng không làm nảy nòi những thiệt hại lớn về sinh thái.

Bắc Kinh trắng trợn gắn mác “thân thiên với môi trường” cho những cụm cát và xi măng che lấp cả một vùng san hô đa dạng sinh học.

“Dự án xanh”

“Đó là một dự án xanh”, Phó Vụ trưởng vụ thông tin Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Tích Ninh lớn tiếng cho biết trong một cuộc họp trong tháng Năm. Ông này khăng khăng khẳng định tất cả các hoạt động cải tạo đá và công trình xây dựng “được thiết kế cẩn thận, xây dựng cẩn thận, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng sinh thái”.

Đây không phải lần đầu tiên chính quyền Trung Quốc nêu quan điểm kiểu này. Tháng 3/2015, Viện Hải dương học Biển Đông thuộc Viện hàn lâm khoa học Trung Quốc đã tổ chức Buổi tọa đàm xoay quanh “sức mạnh hải quân quốc gia” đi kèm với thảo luận về “xây dựng sinh thái xanh” trên các đảo nhân tạo ở Biển Đông.

Việc sắp xếp luận điểm phần nào cho thấy Bắc Kinh ưu tiên yếu tố địa chính trị hơn là khoa học.

Vài tháng sau, Cục Hải dương nhà nước Trung Quốc đăng tải trên website tuyên bố: “Dự án mở rộng các bãi đá ở Trường Sa sẽ không gây ra thiệt hại môi trường biển”. Cục này đã thông qua dự án cải tạo đảo và gọi nó là “một dự án xanh”.

Cụm từ này được Bộ ngoại giao Trung Quốc “đưa đẩy” với tần suất cao hơn gần đây.

Trong buổi họp báo tháng Năm, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi nói: “Các hoạt động của Trung Quốc trên Quần đảo Hoàng Sa tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc của việc thực hiện một dự án xanh về xây dựng các đảo và rạn san hô sinh thái”, rằng tác động lên hệ sinh thái của các rạn san hô là “rất hạn chế”.

Quá muộn

Các phát hiện của giới sinh học biển thế giới cho thấy những tuyên bố của Trung Quốc là ngụy biện.

Họ cho biết các rạn san hô màu mỡ nhất thế giới trên Biển Đông đang bị tàn phá bởi quá trình xây dựng đảo.

Những rạn này bao gồm 571 loài san hô và cá, là nguồn tài nguyên sống còn đối với hoạt động đánh bắt của ngư dân các nước ven biển láng giềng.

Hơn 3 năm qua, các tàu nạo vét của Trung Quốc đã miệt mài hút bùn cát từ đáy đại dương bồi lấp quanh các rạn đá và đảo san hô tại Trường Sa.

Mỹ ước tính chỉ tính riêng tại Trường Sa, Trung Quốc đã cải tạo một khu vực rộng lớn gần 13 km 2 .

Trung Quốc cũng thiết lập nhiều cơ sở quân sự trên đảo nhân tạo, bao gồm đường băng, radar, cảng biển, nhà cao tầng, hệ thống tên lửa đất đối không và tên lửa hành trình chống tàu.

Qua ảnh vệ tinh chụp đá Vành Khăn thuộc Trường Sa, nhà sinh học biển John McManus tại Đại học Miami chỉ ra các dài bùn màu trắng chảy vào trong phá.

Ông cho biết đây chính là chất nhầy rỉ ra từ hàng triệu cây san hô bị lớp bùn đất đè chết.

Chưa kể, các tàu nạo vét khuấy cát và bùn, khiến chúng mắc kẹt vào mang của các sinh vật sống dưới đáy đại dương.

Thậm chí, nếu Trung Quốc dừng ngay lập tức mọi dự án và tiến hành khôi phục môi trường, thì cũng đã là quá muộn đối với các sinh vật quanh đá Vành Khăn, ông nói.

Philippines ước tính quần thể cá bị hủy hoại tại Biển Đông sẽ gây thiệt hại lên tới 110 triệu USD mỗi năm cho ngành ngư nghiệp nước này.

Nhà Hải dương học Frank Muller-Karger tại Đại học Nam Florida còn cho biết các vật liệu nạo vét từ đáy biển để xây đảo có thể bị rửa trôi ngược lại ra biển. Chúng tạo thành các cụm rác có thể làm “nghẹt thở” thủy sinh, quấn lấy kim loại nặng, dầu, và các hóa chất từ tàu Trung Quốc thải ra.

Tranh thủ

Trong thời gian chờ đợi phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế trong vụ kiện của Philippines, Trung Quốc đang cấp tập đẩy nhanh tiến độ xây dựng.

Nhiều khả năng là phán quyết của Tòa bác đường chín đoạn phi nghĩa mà Trung Quốc dùng để tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông. Khi đó, các hoạt động cải tạo của nước này sẽ gặp khó khăn.

Việc phủ nhận các tác hại về môi trường là để vừa bảo vệ các công trình và căn cứ nhân tạo trên Biển Đông, vừa củng cố tuyên bố chủ quyền đơn phương của Bắc Kinh. Nó khiến Trung Quốc “ra dáng” một nước có cái gọi là "trách nhiệm" đối với khu vực mà họ ngang nhiên xem là sân sau của mình. Nhưng thực tế thì không phải như vậy.

THẢO MAI