Chỉ còn 5 tháng nữa Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ chính thức được thành lập. Thời gian chuẩn bị không còn nhiều cho một trong những bước tiến quan trọng nhất trong tiến trình hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu của nước ta, song, đứng trước cánh cửa AEC, chúng ta vẫn thấy nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Nếu biết tận dụng tốt cơ hội từ AEC thì kinh tế Việt Nam có thể bứt phá ngoạn mục, khẳng định vị thế nền kinh tế lớn trong khu vực và vươn ra thế giới, nếu không, cơ hội sẽ trở thành thách thức. Ngược lại, thách thức từ mức độ cạnh tranh cao ngay trong khu vực buộc chúng ta phải thay đổi, vượt lên chính mình lẫn đối thủ cạnh tranh, biến thách thức thành cơ hội.

Trước hết, thị trường các yếu tố đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ được thống nhất giữa các thành viên AEC. Theo đó, nguồn nguyên, nhiên, vật liệu, sức lao động, vốn đầu tư sẽ tự do luân chuyển đến những nơi có sức hấp dẫn nhất, có hiệu quả cao nhất mà không phân biệt nơi đó là quốc gia nào trong AEC. Vì vậy, Việt Nam nói chung, từng doanh nghiệp (DN) Việt Nam nói riêng phải không ngừng thu hút các nguồn lực tốt nhất, sử dụng có hiệu quả cao nhất các nguồn lực đó cho phát triển kinh tế, cho sản xuất kinh doanh. Nói cách khác, chúng ta phải nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường các yếu tố đầu vào cho sản xuất kinh doanh trong khuôn khổ AEC.

Bên cạnh đó, thị trường các sản phẩm hàng hóa dịch vụ AEC rộng mở cho tất cả các DN thuộc AEC theo quy tắc thị trường chung không còn bị chia cắt bởi các hàng rào thuế quan cũng như phi thuế quan. Khi đó, các DN Việt Nam sẽ phải cạnh tranh một cách bình đẳng với hàng vạn, hàng triệu DN khác trong AEC mà không được bảo vệ bằng một biện pháp bảo hộ thiên vị nào cả. Sự tồn tại và phát triển của mỗi DN chỉ còn phụ thuộc vào sức cạnh tranh của chính DN đó trong việc cung cấp các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ cho hàng trăm triệu người thuộc AEC với chất lượng tốt nhất, đáp ứng nhu cầu cao nhất và giá cả cạnh tranh nhất.

AEC không chỉ yêu cầu sự đồng nhất về các yếu tố thị trường mà còn tiến tới hài hòa hóa thể chế kinh tế giữa các quốc gia thành viên. Do đó, các cơ chế chính sách và thủ tục hành chính liên quan đến kinh tế sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với chuẩn mực của AEC. Hơn nữa, thông qua cải cách thể chế kinh tế, Việt Nam cũng như các thành viên khác của AEC sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia không chỉ trong khuôn khổ AEC mà còn trên phạm vi châu lục và toàn cầu.

Với AEC, quan hệ kinh tế, cả thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với các nước trên thế giới nhất định sẽ có những thay đổi quan trọng khi chuyển từ quan hệ song phương và đa phương truyền thống sang quan hệ với tư cách thành viên của một khối kinh tế thống nhất AEC. Qua đó, quan hệ kinh tế quốc tế sẽ có những thay đổi cơ bản cả về lượng và chất.

Rõ ràng, lường trước những cơ hội và thách thức, đồng thời chuẩn bị tốt để nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức từ tham gia AEC không chỉ là công việc của Chính phủ, của các bộ, ngành mà còn là trọng tâm của các cấp chính quyền địa phương, của mỗi DN, thậm chí của mỗi người dân.

ANH VŨ