Áp lực về chỗ học cho trẻ độ tuổi mầm non trong nhiều năm gần đây là điều không mới. Nhưng khi nhìn vào một đô thị lớn như TP.HCM, nơi tổng vốn đầu tư cho xây dựng cơ sở vật chất luôn chiếm 20% tổng chi toàn ngành giáo dục, vẫn thấy có tới 15 phường xã chưa có được một trường mầm non công lập thì câu chuyện “trắng trường” này cần được đặt ra như một lời nhắc nợ trước thềm năm học mới.

Theo ngành giáo dục mầm non TP.HCM, 15 phường xã chưa có trường mầm non công lập nằm trên chín quận huyện, trong đó căng thẳng nhất là quận Gò Vấp (ba phường), quận Thủ Đức, Bình Tân (mỗi nơi hai phường).Còn ở Hà Nội, Sở GD-ĐT TP cho hay TP chỉ mới đáp ứng 37% nhu cầu gửi trẻ (với 827 trường mầm non, trong đó 160 trường mầm non ngoài công lập đang nuôi dạy hơn 240.000 trẻ). Hàng chục nghìn trẻ vẫn đang được nuôi dạy trong hơn 3.000 phòng học cấp 4, phòng học tạm và hơn 800 phòng học đặt nhờ ở nhà văn hóa, nhà dân, nhà kho... Ngay tại nội thành Hà Nội cũng có sáu phường chưa có trường mầm non công lập. Các đô thị lớn với tiềm lực kinh tế và xã hội hóa lớn còn như vậy, nên dễ hiểu vì sao tỉnh miền núi Cao Bằng còn 125 xã không có trường mầm non và khoảng 80% xã ở tỉnh Kiên Giang cũng trong cảnh tương tự. Trường công - trường tư: mỗi nơi chật vật một kiểu Đề án phát triển giáo dục mầm non 2010-2015 đặt mục tiêu: mở rộng mạng lưới trường lớp, nâng tỉ lệ trẻ dưới 3 tuổi đến nhà trẻ, nhóm trẻ từ 20% (năm 2010) lên 30% (năm 2015); trẻ từ 3-5 tuổi đến lớp mẫu giáo từ 67% (năm 2010) lên 75% (năm 2015); trẻ 5 tuổi đến lớp mẫu giáo từ 95% (năm 2010) lên 99% (năm 2015); nâng tỉ lệ trẻ từ 3-5 tuổi ở các vùng khó khăn đến lớp mẫu giáo từ 55% (năm 2010) lên 62% (năm 2015)... Nhìn trên mặt báo, tin tức về những chuyện như xếp hàng từ 2g sáng để nộp đơn xin học ở trường mầm non, giá “chạy” trường mầm non, tâm sự lo lắng của những phụ huynh không biết gửi con vào đâu... cho thấy chuyện đi học của một đứa trẻ có khi chỉ mấy tháng tuổi đã trở thành một bức xúc trong xã hội. Vì vậy các trường mầm non ngoài công lập, nhóm lớp tư thục đã mọc lên như nấm sau mưa nhằm đáp ứng nhu cầu gửi trẻ rất lớn từ phía phụ huynh. Mức học phí thấp nhất ở những trường này từ 650.000-750.000 đồng/tháng, gây khó khăn cho không ít gia đình (70% phụ huynh gửi trẻ tại các cơ sở mầm non ngoài công lập ở các phường, xã “trắng trường” mầm non công lập TP.HCM là người lao động nghèo). Và dù đã bấm bụng gửi con ở đây họ vẫn lo lắng ngầm hiểu: gửi con tại những cơ sở không đáp ứng các quy định bắt buộc về chăm sóc trẻ là thiếu an toàn. Nhưng không gửi con ở những nơi này thì gửi ở đâu khi mà cả phường, cả xã không có lấy một trường mầm non công lập? Chủ một trường mầm non ngoài công lập huyện Hóc Môn nói thẳng: “Trường tôi chỉ dạy một phần chương trình quận quy định. Thử nghĩ đi, mức học phí tương đương nhau nhưng trường công được bao cấp mọi thứ, còn trường tư tụi tôi trăm sự đều trông vào học phí. Nếu không khéo léo trong cân đối thu chi hằng tháng khéo lại đóng cửa sớm, bàn gì đến việc dạy ngoại khóa. Ở đây nuôi trẻ ăn ngủ tốt là được”.Một cán bộ phụ trách bậc học mầm non cũng cho rằng việc các nhóm lớp, trường mầm non ngoài công lập thiếu giáo viên, lấy bảo mẫu làm người chăm sóc và nuôi dạy trẻ là một thực tế đáng lo, song cũng rất khó yêu cầu họ đảm bảo điều kiện nuôi dạy trẻ như các trường mầm non công lập khi họ không nhận được bất cứ sự đầu tư nào từ Nhà nước. Vị này kết luận: cách duy nhất là phải đầu tư xây trường mới. Nếu siết chặt, trường công càng căng thẳng Đề án phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2010-2015 vừa được Chính phủ thông qua (tổng kinh phí 14.660 tỉ đồng) đã đề ra hàng loạt mục tiêu lớn hơn. Năm năm trước, một đề án tương tự đã được triển khai. Chưa thấy tổng kết chính thức về kết quả đề án này, nhưng chỉ nhìn vào sự căng thẳng “chạy” trường mầm non không hề thuyên giảm và số trẻ không được đi học mầm non vào tháng 9 tới cũng có thể thấy ít nhiều món nợ.Trong đề án “Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non TP Hà Nội đến năm 2015”, Hà Nội dự kiến dành hơn 650 tỉ đồng xây trường mầm non đạt chuẩn quốc gia, 360 tỉ đồng xây mới trường mầm non, hơn 1.000 tỉ đồng xây mới toàn bộ phòng học tạm và phòng học cấp 4... Nhưng ngay cả với số đầu tư này, Hà Nội cũng chỉ hi vọng sẽ đáp ứng được cho 35% trẻ em dưới 3 tuổi đến nhà trẻ, 95% trẻ 3-5 tuổi đến trường mẫu giáo. Trưởng phòng giáo dục mầm non (Sở GD-ĐT Hà Nội) Nguyễn Thị Lan Hương cho hay theo yêu cầu phổ cập giáo dục mầm non từ năm nay, tất cả các bé 5 tuổi đều phải được nhận vào trường mầm non công lập, chỉ khi dư chỗ mới dành cho các bé 3, 4 tuổi. Còn theo Sở GD-ĐT TP.HCM, trên toàn TP trường tư phải gánh 30-50% số trẻ cần gửi. Sở cho biết riêng nhóm trẻ gia đình được cấp phép của TP.HCM đã là hơn 1.054 nhóm (so với 723 trường mầm non, trong đó 326 trường mầm non ngoài công lập). Điều đó lý giải vì sao cũng như Hà Nội, TP.HCM rất khó siết chặt quy định với các trường mầm non ngoài công lập và các nhóm trẻ. Mục tiêu phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi trong năm học 2010-2011 vẫn là... mục tiêu, vì theo bà Nguyễn Thị Kim Thanh - trưởng phòng mầm non của sở, năm học này TP.HCM cũng chỉ có thể ưu tiên nhận vào trường công số trẻ 5 tuổi có hoàn cảnh khó khăn. TP.HCM hiện có 65 trường mầm non công lập đạt chuẩn quốc gia và 100 trường tiên tiến cấp TP, thu hút khá đông phụ huynh có điều kiện kinh tế gửi con theo học. Các trường này hằng năm vẫn nhận bao cấp từ ngân sách. Cách đây nhiều năm, sở từng đề nghị cho phép các trường này định mức học phí sao cho có thể tự hạch toán toàn bộ hoạt động, TP sẽ có một khoản khá lớn để đầu tư cho các vùng còn thiếu và yếu khi không phải chi thường xuyên cho các trường trên. Giải pháp này đến nay vẫn được ngành giáo dục ấp ủ như một cách đầu tư hiệu quả và công bằng hơn cho ngành học mầm non, song lại chưa hề nhận được hồi đáp chính thức từ cấp lãnh đạo chính quyền. “Hãy tự mở rộng hình thức xã hội hóa, đừng trông chờ vào ngân sách nhà nước” như lời khuyên của Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thị Nghĩa mới đây đối với các địa phương có lẽ nên được thực hiện từ một việc đơn giản như gật đầu đồng ý. Theo TÚ ANH (TTO)