Hoàn thành nghiên cứu Tiến sĩ ở Bỉ, Vương Quân Hoàng tập trung vào công việc tìm hiểu đặc tính nền kinh tế Việt Nam. Qua công việc, anh có dịp gặp gỡ nhiều bạn trẻ khởi nghiệp, với tư cách là giám khảo cuộc thi Sáng tạo tương lai trong khuôn khổ hành trình Khát vọng Việt do Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp cùng Tập đoàn Trung Nguyên tổ chức.

TS Vương Quân Hoàng cho biết, khi tập trung vào nghiên cứu, sẽ định hình một triết lý sống rất thật, nhưng phải có sự kiên trì theo đuổi lâu dài, đồng thời có thể phải chấp nhận nhiều thất bại...

Hiểu vẻ đẹp cuộc sống này không đơn giản

Nhiều người cho rằng làm để sống (theo nghĩa hưởng thụ), nhưng với người nghiên cứu khoa học như TS Vương Quân Hoàng thường thì "sống để làm".

Ý nghĩa của cuộc sống thấy qua hành động là có thể làm được một việc nào đấy mà mãi về sau có thể tạo ra những tác động thay đổi tốt đến với cuộc đời này. Đấy là ý nghĩa cực kỳ đẹp, mà cái đẹp là điều tuyệt diệu của xã hội loài người, cả vũ trụ này...

Vương Quân Hoàng chia sẻ, chúng ta bao giờ nhìn thấy cái đẹp cũng bị ấn tượng và choáng ngợp. Nhưng để hiểu đến bản chất cái đẹp không dễ. Đôi khi phải qua công việc, phải làm nhiều, biết chấp nhận thất bại, sai lầm... xong mới hiểu ra là có những thứ còn hay hơn cả lợi ích hay vài ba cái “danh vọng hão”...

TS Kinh tế Vương Quân Hoàng

Ban đầu, Hoàng nghiên cứu thuần túy về các hiện tượng kinh tế trong các thị trường tài chính như: vốn, các giao dịch thương mại, tìm kiếm các bằng chứng thống kê, xây dựng các hiểu biết về ứng dụng toán học, thống kê...

Nhưng sau đó, những vấn đề mới của xã hội đặt ra, thúc đẩy anh mở rộng phạm vi tìm hiểu sang các hướng khác. “Khi còn trẻ mối quan tâm của bạn bị dẫn dắt bởi một số người nào đấy, có thể là bạn, là thầy, là cha mẹ... nhưng tới một lúc nào đó, bạn sẽ nhận thấy mình có thêm những mối quan tâm khác nữa, hoặc đấy là mối quan tâm chính của mình. Việc này chỉ có tự mình nhận ra chứ không ai dẫn dắt mình đi suốt” – Vương Quân Hoàng trao đổi.

Vì vậy, anh bổ sung công việc nghiên cứu về các khía cạnh phi tài chính của khu vực doanh nghiệp, ví dụ “kích thước văn hóa”. Doanh nghiệp là khu vực đáng đầu tư thời gian, vì là nơi sản xuất, cung ứng dịch vụ của xã hội, trong đó có các quá trình sáng tạo, cạnh tranh cũng xảy ra liên tục, dồn dập.

Vào những thời điểm biến động lớn có khi còn phá sản, nhất là những hiện tượng sử dụng các nguồn lực không hiệu quả...

Vương Quân Hoàng cũng xuất bản một số nghiên cứu, trong đó có công trình dựa trên phương pháp mà danh họa Picasso gọi là Không tìm mà thấy (Serendipity). Nói cách khác, người ta cứ đi sục sạo tìm những cái không đâu, nhưng cái rất có giá trị xung quanh mình lại “không có khả năng phát hiện ra”.

Đã có người nhận giải Nobel sinh hóa nhờ đặc tính Không tìm mà thấy này, còn anh muốn dựa trên đặc tính này để nghiên cứu như một lợi thế cạnh tranh chiến lược...

Cái gì cũng đắt đỏ, thời gian để đọc sách cũng đắt theo!

Tham gia Khát vọng Việt , Vương Quân Hoàng nhận thấy việc kiến tạo nên chương trình này cung cấp cơ hội nhận thức cho người trẻ. Nếu không có những cơ hội như thế, việc đúc rút nhận thức tổng quát sẽ rất khó khăn.

Tuy nhiên, Vương Quân Hoàng nhấn mạnh: Giới trẻ, thanh niên là một bộ phận quan trọng của xã hội và đang đông lên, đáng là đối tượng để nghiên cứu rất nghiêm túc, nhưng nhìn xung quanh chưa thấy nhiều người làm...

Cũng theo TS Hoàng, xã hội mình đang bị lẫn lộn nhiều thứ. Chẳng hạn, nhiều người vẫn lầm tưởng, cứ viết sách thì đã là nghiên cứu. Thực tế không phải, xa xưa thì có thể thế thật, nhưng đến bây giờ, hệ thống giáo dục đại học, hệ thống nghiên cứu toàn cầu đã hình thành những chuẩn mực khoa học.

Hơn nữa, ở Việt Nam, xuất bản sách lại quá dễ dàng, nhiều khi chỉ đơn giản là có đủ “tiền in sách”. Và nhiều người sắm cho mình vài cuốn sách để trông cậy vào sự lẫn lộn của xã hội để thấy mình được tăng thêm vẻ “sang trọng về tri thức”. Điều này thực sự không tốt cho hoa học. Tuy nhiên, phân biệt thật giả không khó, chỉ có điều xã hội có muốn nghe không, muốn hiểu không?

Nói về sách, anh Hoàng đặc biệt chú ý đến dự án 100 triệu cuốn sách đổi đời mà Trung Nguyên đang triển khai. Anh Hoàng cho biết, đã đọc tất cả các cuốn trong tủ sách: Nghĩ giàu, làm giàu, Không bao giờ là thất bại, Tất cả là thử thách, Quốc gia khởi nghiệp, Khuyến học, Đắc nhân tâm bởi đây là những cuốn sách giá trị không phải bàn cãi thêm nữa.

Tuy nhiên, việc lựa chọn một số hữu hạn cuốn sách tốt rất quan trọng, bởi nếu có được một bộ lọc sẵn sẽ đỡ cho người trẻ phải tìm tòi gạn lọc quá nhiều. Ngày nay, khi mà sách điện tử nhiều, sách dịch nhiều, chi phí để có sách rất thấp, thì lại dễ rơi vào tình trạng “mang sách về để đấy”!

Hơn nữa, giờ đây, cái gì cũng đắt đỏ, cho nên thời gian cũng đắt đỏ theo, bởi trước kia lương chỉ có ý niệm được tính bằng tháng, còn hiện nay có thể tính theo ngày, thậm chí theo giờ... Do vậy, lựa chọn được kiểm định bao giờ cũng tốt, vì sẽ không có nhiều băn khoăn, tiết kiệm thời gian cũng là tiết kiệm chi phí.

“Cá nhân tôi đặc biệt thích cuốn Khuyến học của tác giả người Nhật Fukuzawa Yukichi. Đây là một cuốn sách có cái tên khiêm tốn, nhưng được viết bởi một con người vĩ đại có ảnh hưởng lớn đến nước Nhật. Hơn nữa, những triết lý trong cuốn Khuyến học này rất giản dị, đánh thức triết lý sống của con người qua những câu chuyện cụ thể...” - Vương Quân Hoàng chia sẻ.

“Nếu để Khuyến học trên một giá sách trong nhà sách chắc chắn sẽ ít người mua, bởi phần đông sẽ tìm đến những cái tên khêu gợi hay kêu oang oang để đọc. Nhưng khi một cuốn sách giá trị như thế được đẩy lên đúng tầm, và giới thiệu đúng chỗ, sẽ nhắc giúp người ta nhận ra giá trị, bổ túc cách đọc, khơi dậy văn hóa đọc...”.

Chia tay chúng tôi, Vương Quân Hoàng còn tiết lộ về những chuyến đi, việc dịch chuyển và nguồn gốc căn bản của tiếp biến văn hóa trong mỗi con người, nhưng quan trọng của việc đi là cơ hội “chạm đến thiên nhiên” bởi ở những khoảng cách và khung cảnh địa lý khác nhau con người ta sẽ suy nghĩ và cảm nhận cái đẹp khác nhau...

An Như
Thể thao & Văn hóa