Vượt ra những hoài nghi của giới chuyên gia về sự tăng trưởng bền vững của thị trường chứng khoán VN, chỉ số VN -Index vẫn dễ dàng vượt qua ngưỡng tâm lý 600 điểm khá nhẹ nhàng trong phiên giao dịch ngày 14/10. Cùng ngày, chỉ số HaSTC-Index cũng nhanh chóng chinh phục mốc 200 điểm.

Liệu điều này đã đủ để chứng minh sức tăng trưởng bền vững của các chỉ số chứng khoán VN trong trung hạn hay thị trường đang tiến gần đến điểm cuối của sóng 5 mở rộng ? Sức tăng mạnh mẽ của thị trường không ngăn cản những dự báo về "gánh nặng" mà Vn-Index và HaSTC-Index có thể sẽ phải đối mặt trong quý IV. Nỗi lo chưa dừng Trên thực tế, nguồn gốc của lượng tiền khổng lồ đang đổ vào chứng khoán đạt khoảng 5.000 tỷ đồng mỗi phiên trong thời gian gần đây vẫn chưa được chứng minh rõ ràng. Những dữ liệu không đầy đủ khiến đã số "hồ nghi" dòng tiền này được bổ sung từ các hoạt động đòn bẩy tài chính. Một bộ phận nhà đầu tư thì khẳng định thực ra, dòng tiền này được xác lập trên cơ sở "dòng tiền xoay vòng" của các hoạt động "đầu cơ" liên tục trong mỗi phiên. Thậm chí, có ý kiến cho rằng một phần nguồn vốn kích cầu đang chảy vào thị trường chứng khoán. Chính việc thiếu thông tin về nguồn gốc của dòng tiền đã tạo ra những nghi ngờ về khả năng tăng trưởng bền vững của thị trường trong một vài tháng tới. Tại hội thảo "DN VN vượt lên sau khủng hoảng", chuyên gia kinh tế cao cấp Bùi Kiến Thành lo ngại rằng, nếu dòng tiền đó không phải của các nhà đầu tư nước ngoài, không phải của các nhà đầu tư cá nhân, cũng không phải của các quỹ tài chính trong nước, mà nếu là một lượng vốn kích cầu đã được DN tuồn vào chứng khoán, vào đầu tư tài chính. Như vậy, khi DN đến hạn đáo nợ ngân hàng thì có thể xảy ra tình trạng bán tháo cổ phiếu. Theo ông Bùi Kiến Thành, thời hạn đáo nợ với những khoản vay giải ngân trong quý II được xác định vào khoảng tháng 11, 12 và tháng 1/2010 . Nền kinh tế VN đang đón nhận những thông tin khả quan từ tăng trưởng GDP, thu hút vốn FDI và kết quả kinh doanh quý III của DN. Nhưng, trong giai đoạn nhạy cảm như hiện nay, những thông tin xấu đến từ nền kinh tế thế giới như các dấu hiệu lạm phát, giá dầu mỏ, giá tiền tệ thế giới và đặc biệt là diễn biến của các chỉ số chứng khoán quan trọng trên thế giới cũng có thể tác động mạnh mẽ đến tâm lý của nhà đầu tư VN, đặc biệt với đối tượng nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ. Mặt khác, xét về chu kỳ kỹ thuật, sau sóng 5 mở rộng thường sẽ xuất hiện các sóng giảm để bắt đầu cho một chu kỳ sóng mới. Như vậy, với thời gian "lên sóng" từ khoảng tháng 8/2009 kéo dài cho đến nay, một bộ phận nhỏ nhà đầu tư đã bắt đầu chuẩn bị cho khả năng điều chỉnh dài hơi hơn mấy phiên điều chỉnh gần đây trong một tương lai không xa của thị trường chứng khoán. Thay vì giữ cổ phiếu chờ các đợt lên mạnh, những nhà đầu tư này thực hiện chiến lược bán ngay, thậm chí quay vòng trong phiên, khi đạt mức lãi kỳ vọng của họ. Đây cũng là lý do khiến giá trị giao dịch đạt mức cao trong thời gian vừa qua. Áp lực nguồn cung từ cổ phiếu thưởng cũng như của nhiều DN sẽ niêm yết sẽ chi phối đáng kể lên lực cầu của nhà đầu tư. Kỳ vọng chia lãi cuối năm Tuy nhiên, thị trường chứng khoán quý IV không chỉ toàn những thông tin "ảm đạm". Những thông tin mới về khả năng có gói kích cầu thứ hai cùng sự ổn định của thị trường tài chính tiền tệ cũng như các chỉ số kinh tế đang tạo nên lực đỡ vững chắc cho thị trường. Mặt khác, ngoài những tác động của dòng tiền, thì yếu tố nâng đỡ thị trường trong thời gian tới chính là tâm lý của nhà đầu tư và kỳ vọng vào hoạt động chia lãi cuối năm khi các DN đang công bố kết quả kinh doanh cuối năm. Đặc biệt, các khoản hoàn nhập dự phòng tài chính cũng giúp cho kết quả kinh doanh của DN trở nên hấp dẫn hơn. Tâm lý của nhà đầu tư đang trở nên ổn định hơn, họ chấp nhận mức độ mạo hiểm cao hơn. Đây chính là một lý do giúp cho thị trường không xuống điểm trước các dự đoán không mấy khả quan được đưa ra liên tục trong thời gian qua. Như vậy, trong trường hợp khả năng bán tháo chứng khoán để đáo nợ ngân hàng có xảy ra thì tâm lý ổn định của các nhà đầu tư, cùng sự hỗ trợ theo kiểu "nước lên, thuyền lên" của các Cty chứng khoán và ngân hàng cũng sẽ giúp cho thị trường không giảm quá sâu, và quá mạnh. Thực tế, trong thời gian qua, mỗi khi VN-Index quay trở về những ngưỡng kháng cự mạnh đều xuất hiện lực lượng bắt đáy cực mạnh, rõ nhất là những phiên giao dịch đầu tuần vừa rồi. Điều này bắt nguồn từ sự lạc quan về nền kinh tế trong nước đã vượt khó cùng sự tin tưởng về xu hướng đi lên trong dài hạn của thị trường. Tính cho đến thời điểm hiện nay, theo phân tích của SacomBank - SBS thì thị trường chứng khoán vẫn khá hấp dẫn khi đặt cạnh một số thị trường khác. P/E của HoSE tại thời điểm cuối tháng 9 là 21,89 lần trong khi hệ số này của HaSTC là 20,6 lần so với P/E của thị trường chứng khoán Thái Lan là 28,75 lần, P/E của thị trường chứng khoán Thượng Hải là 30,75 lần tại cùng thời điểm. SacomBank - SBS lý giải: "Chúng tôi dự đoán, nếu cuối năm 2009 VN-Index đóng cửa tại mức 600 điểm, P/E trailing của VN cũng không có nhiều thay đổi do EPS trailing của các DN niêm yết có thể sẽ cao dần lên vào thời điểm cuối năm do kết quả kinh doanh của hầu hết các DN trong 2 quý cuối năm đều có xu hướng tốt lên rất nhiều so với 2 quý đầu năm nay. Do vậy, giá cổ phiếu trên thị trường VN hiện nay vẫn khá hợp lý". Phạm Lan