(PL)- Những vạt ruộng xanh um, con đường bê-tông và nhà cửa, hàng quán giờ vùi sâu dưới hàng hàng lớp lớp đá cuội.

Kon Tum là nơi bị thiệt hại nặng nhất trong cơn bão số 9. Tu Mơ Rông là huyện chịu ảnh hưởng nặng nhất, trong đó bốn xã phía tây có số người chết và mất tích, số ruộng rẫy bị vùi lấp nhiều nhất. Gian nan đường vào Đăk Sao Chúng tôi chọn Đăk Sao là xã hiện còn bị cô lập, chưa có đoàn cứu trợ nào đến tận nơi để ghé thăm. Cơn bão đã đi qua ba tuần lễ mà những vùng tôi qua vẫn như bãi chiến trường sau các trận oanh tạc lớn. Những bãi đất, bãi đá rộng mênh mông không một bóng nhà, không một con đường. Thay vào đó là những thân cây rừng bị trốc gốc trôi dạt về nằm ngổn ngang, bên cạnh những ngọn núi trơ thân đỏ lòm (xem ảnh 1). Khởi hành từ Kon Tum lúc 6 giờ 30 sáng, chúng tôi đến suối Đak Tơ Kan đúng 9 giờ. Chiếc cầu bê-tông đã bị lũ cuốn, nước suối chảy như thác đã ngăn cản, không cho bất kỳ phương tiện nào băng qua. Chúng tôi được Tiểu đoàn công binh Sư 320, Quân đoàn 3 giúp đỡ qua suối bằng xe PTS xích sắt bọc thép lội nước. Chiếc xe dài hơn 12 m gầm rú lao xuống vực giữa dòng nước chảy xiết. Hai tay vịn cứng thành xe vậy mà chúng tôi muốn đứng tim khi chiếc PTS lúc lạng qua chao lại, lúc chổng ngược leo lên con dốc dựng đứng. Qua khỏi suối, xe chỉ đi được thêm 6 km là tắc đường hoàn toàn. Từ đây vào Đăk Sao còn 8 km, xe hai bánh cũng chịu thua. Trước mặt không có lối mòn nào mà chỉ có những bãi đá, bãi bùn và cây đổ ngổn ngang. Đoàn phóng viên Báo Pháp Luật TP.HCM, Công ty Sơn Ca cùng một số cán bộ xã, huyện, mỗi người một cây gậy, hai bàn chân bám chặt vào mặt bùn trơn trượt dò dẫm từng bước chân. Hơn một giờ, đoàn đã vượt qua một con suối và đèo Vân Loan (tiếng Xê Đăng nghĩa là đèo Hẻm núi), xem ra mới chỉ đi được hơn 2 km. Nếu không có chiếc xe bánh xích này, đoàn cứu trợ không thể vượt qua suối. Ảnh: ĐỨC HƯNG “Đất đá như ri làm sao sống nổi?” Ngang qua một bãi lầy, Ahơn - một chủ tịch xã, 26 tuổi, chỉ vào chiếc xe nôi và manh chiếu trồi lên mặt bùn: “Đó là vết tích của căn nhà đầu dốc. Nửa đêm, đất sụp lở, anh chồng chạy kịp, chị vợ đang ngủ với đứa con mới 15 ngày tuổi bị lũ bùn ập đến cuốn trôi mất xác. Xóm trên còn thằng Atít, 15 tuổi, đi rừng trưa về gặp nước suối dâng cao. Nó đứng bên kia bờ gọi, lũ làng chạy ra quăng dây qua suối, nó cột dây vào mình, bên này lũ làng kéo. Đến giữa dòng, một thân cây lớn lao theo dòng nước tông mạnh vào thằng bé. Nó bị cuốn mất vào cơn lũ...”. Theo lời Ahơn kể, những trường hợp như thế cũng không đau xót bằng lũ làng Đăk Na. Anh kể, giữa trưa anh nghe tiếng ầm ì kéo dài và sau đó là những tiếng ầm ầm như tiếng bom dội nhưng trầm đục kéo dài đến mươi phút. Một trái núi lở nhào, cuốn theo cả triệu tấn đất đá, cây rừng chảy băng băng tràn xuống làng. Có người chạy kịp, nhiều người bị chôn vùi... Tôi hình dung cảnh vật có vẻ giống như một đợt phun trào của núi lửa. Dòng dung nham trào ra và cuốn trôi cả làng mạc, nhà cửa. Đoàn cứu trợ trao tiền cho dân. Ảnh: ĐỨC HƯNG Đi được ba giờ, thời gian đi bộ chưa nhiều nhưng những con dốc đứng, những bãi bùn nhớp nháp như đã hút hết sức lực chúng tôi. Đến lúc này, chúng tôi chỉ đi bằng cái đầu, hai chân tê cứng, miệng thở dốc... Nơi trước kia là những vạt ruộng xanh um xen giữa là con đường bê-tông có chiếc cầu bắc ngang qua suối; hai bên đường có nhiều nhà cửa, hàng quán. Bây giờ, con suối đã đổi dòng; hàng quán, ruộng nương vùi sâu dưới hàng hàng lớp lớp đá cuội. Anh Lâm Quan Vân, Phó Bí thư Huyện ủy Tu Mơ Rông, thở dài: “Điệu ni, vài tháng nữa là đói dài dài”. Nỗi lo đói tôi đã được nghe nhiều lần trong suốt chuyến đi. Người ta nói ruộng rẫy, vườn tược bị vùi dưới hàng mét cát đá thì lấy chi sản xuất. Anh nói thêm: “Trước mắt, nhờ nhà nước và các nhà hảo tâm giúp đỡ cũng không đến nỗi đói nhưng lâu dài thì...”. Nghe anh nói vậy, tôi cũng tạm yên lòng. Song vừa vào Đăk Sao, tôi lại được tin số gạo của phần đông dân xã Đăk Na chỉ có thể giúp họ cầm cự cỡ sáu ngày nữa. Đoàn đến trụ sở xã đúng 1 giờ trưa, tính ra lội bộ đúng bốn tiếng. 34 gia đình bị sập nhà hoàn toàn đã được trợ giúp mỗi nhà một triệu đồng, riêng hộ có người chết được hỗ trợ thêm một triệu đồng nữa. Rời Đăk Sao trước khi cơn mưa chiều ập xuống, chúng tôi cứ đau đáu trong lòng câu hỏi: Mai này người dân sẽ sống ra sao?