Bài viết của Thủ tướng Úc Julia Gillard trên tờ The Sydney Morning Herald vừa chuẩn bị dư luận chung vừa mở đường cho một điều chỉnh chính sách rất đáng chú ý của Công đảng là cho phép xuất khẩu uranium sang Ấn Độ. Năm 2007, Công đảng sau khi lên nắm quyền đã quyết định ngừng đàm phán với Ấn Độ về việc này.

Lý do được Công đảng đưa ra thời ấy là Ấn Độ không ký Hiệp ước cấm phổ biến hạt nhân. Lý do được bà Gillard bây giờ đưa ra để thay đổi quyết sách của chính đảng của mình là thời thế đã khác. Úc đã xuất khẩu chất liệu phóng xạ này sang Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản và Mỹ, tức là luật pháp cho phép xuất khẩu uranium, luật pháp không quy định mà chỉ Công đảng quyết định không xuất khẩu uranium cho Ấn Độ. Bà Gillard viện dẫn tầm quan trọng của Ấn Độ trong tư cách là nền kinh tế mới nổi, tăng trưởng kinh tế năng động và rất phát triển về công nghệ hạt nhân.

Đằng sau dự định tự giải thoát khỏi vòng kim cô mà đảng cầm quyền áp đặt chính phủ còn là những suy tính lợi ích rất thực dụng và lâu dài. Úc sở hữu tới 40% nguồn khoáng sản đặc biệt này trên thế giới, lại đã quyết định từ bỏ sử dụng năng lượng hạt nhân nên không thể không cần có thêm thị trường tiêu thụ cho tài nguyên dồi dào mà không dùng đến. Ấn Độ là thị trường tiêu thụ đầy tiềm năng về chất liệu phóng xạ. Úc phải cạnh tranh và nhanh chân vì có không ít đối tác khác hiện xếp hàng khai phá thị trường này. Mỹ cũng đã đẩy mạnh hợp tác hạt nhân với Ấn Độ. Chủ trương này của bà Gillard được đảng Xanh hậu thuẫn mà bà thủ tướng cần sự hậu thuẫn của đảng này để cầm quyền. Xuất khẩu uranium giúp bà Gillard có trong tay một con chủ bài sáng giá để gây dựng quan hệ đối tác đặc biệt với Ấn Độ.

Có tự thoát ra được khỏi vòng kim cô này thì mới được lợi nhiều đến thế.

Thảo Nguyên