Sáng 10-3, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc chính thức ra phán quyết giữ nguyên quyết định của Quốc hội về việc luận tội Tổng thống Park Geun-hye.

Với việc bà Park Geun-hye chính thức bị phế truất, Hàn Quốc có khả năng rơi vào cuộc khủng hoảng chính trị và kinh tế ngắn hạn trong bối cảnh các căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đang leo thang.

Phán quyết lịch sử

Hãng thông tấn Yonhap của Hàn Quốc sáng 10-3 đưa tin Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đã đưa ra phán quyết chính thức phế truất chức vị tổng thống của bà Park Geun-hye, liên quan đến vụ bê bối chính trị giữa bà Park và người bạn thân Choi Soon-sil. Phán quyết được truyền hình trực tiếp trên cả nước và không có sự tham dự của bà Park tại tòa án.

Bà Park Geun-hye bị cáo buộc đã để cho người bạn thân tên Choi Soon-sil can thiệp vào các công việc nhà nước, chỉnh sửa bài phát biểu mặc dù bà Choi không có chức vụ gì trong chính quyền. Bà Park còn bị cáo buộc đã thông đồng với bà Choi gây áp lực buộc các tập đoàn lớn ở Hàn Quốc, trong đó có Tập đoàn Samsung, phải rót tiền vào hai quỹ phi lợi nhuận mà bạn mình kiểm soát. Vụ việc này bị phanh phui hồi tháng 10-2016 và trở thành một trong những bê bối chính trị lớn nhất trong lịch sử Hàn Quốc.

Với phán quyết chính thức từ tòa án, bà Park Geun-hye trở thành tổng thống dân cử đầu tiên ở Hàn Quốc bị phế truất, buộc phải rời khỏi Nhà Xanh và không được hưởng những đặc quyền dành cho tổng thống hết nhiệm kỳ. Bà Park cũng phải đối mặt với khả năng bị truy tố hình sự vì tội tham nhũng, điều mà trước đây bà được miễn trừ do đặc quyền tổng thống.

Tuong lai nao cho Han Quoc? - Anh 1

Những người biểu tình bày tỏ sự vui mừng trước phán quyết của Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc. Ảnh: REUTERS

Hy vọng và lo âu

Tờ Korea JoongAng Daily nhận định phán quyết của Tòa án Hiến pháp sẽ là cơ hội để Hàn Quốc chấm dứt những chia rẽ, xung đột và thù ghét trong suốt thời gian qua, đồng thời đưa đất nước bước sang một trang mới.

Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Chung Sye-kyun cũng kêu gọi người dân đoàn kết để vượt qua những trở ngại mà Hàn Quốc đang gặp phải trong các lĩnh vực kinh tế, ngoại giao và an ninh sau phán quyết. “Trong ít nhất 100 ngày, hoặc thậm chí là sáu tháng tới, đất nước sẽ không thể vận hành bình thường, nhiều người sẽ phải chịu khổ” - tờ Korea Times dẫn lời ông Chung nói. Ông cũng kêu gọi các nghị sĩ cấp cao Hàn Quốc cần đóng vai trò then chốt trong việc đoàn kết người dân và đưa đất nước vượt qua khó khăn.

Theo Hiến pháp Hàn Quốc, một cuộc bầu cử tổng thống mới sẽ diễn ra trong vòng 60 ngày sau khi tổng thống bị bãi nhiệm. Nhiều người dự đoán sự kiện này sẽ rơi vào ngày 9-5 tới. Ông Moon Jae-in, cựu lãnh đạo đảng Dân chủ, hiện đang là ứng viên hàng đầu. Theo kết quả khảo sát mới nhất từ hãng Gallup với hơn 1.000 người Hàn Quốc, ông Moon đang nhận được 32% sự ủng hộ. Ngay sau phán quyết từ tòa án, Mỹ đã lên tiếng khẳng định sẽ tiếp tục là một “đồng minh kiên định” của Seoul. Nhà Trắng tuyên bố sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ mang tính xây dựng với tổng thống mới của Hàn Quốc. Còn tại Tokyo, Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida khẳng định Tokyo sẽ tiếp tục hợp tác với Seoul, nhất là đối phó với Triều Tiên, nhằm duy trì hòa bình, ổn định trong khu vực.

Nhiều chuyên gia nhận định việc bà Park bị phế truất đã tạo ra một khoảng trống chính trị ngay tại thời điểm mà những căng thẳng với Triều Tiên đang leo thang đến khủng hoảng sau vụ thử tên lửa đạn đạo của Triều Tiên hôm 6-3. Thêm vào đó, với việc Trung Quốc phản đối quyết liệt hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) mà Mỹ triển khai đến bán đảo Triều Tiên hôm 7-3, nền kinh tế của Seoul chắc chắn cũng sẽ gặp thách thức vì những động thái trả đũa từ Trung Quốc.

Hai người biểu tình thiệt mạng

Hãng thông tấn Yonhap dẫn lời cảnh sát Hàn Quốc cho biết hai người đã thiệt mạng trong cuộc biểu tình phản đối quyết định phế truất bà Park. Hai người này đều được cho là người ủng hộ bà Park Geun-hye. Một trong hai người thiệt mạng là một cụ ông khoảng 70 tuổi, bị chấn thương ở đầu sau khi ngã từ một chiếc xe cảnh sát ngay trước tòa án.

Trong khi đó, cảnh sát ở thủ đô Seoul được ban bố tình trạng khẩn cấp nhất. Hơn 21.000 nhân viên an ninh đã được triển khai để bảo vệ khu vực lân cận tòa án, nơi phán quyết được ban hành. Hàng ngàn người thuộc cả hai phe ủng hộ bà Park và ủng hộ phế truất tổng thống đã tập hợp trước tòa án để biểu tình trong ngày 10-3. Một số người quá khích còn tấn công cảnh sát và phóng viên.

Theo tờ Korea Times, công tác bảo vệ cho tám vị thẩm phán của Tòa án Hiến pháp cũng được tăng cường, nhất là sau khi một số người ủng hộ bà Park Geun-hye đe dọa sẽ tiết lộ địa chỉ nhà riêng và tiệm làm tóc mà bà Lee Jung-mi, quyền chánh án Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc, hay lui tới.

“Chúng tôi phế truất bà Park Geun-hye. Những hành động của bà Park đã phản bội lòng tin của nhân dân. Đó là sự vi phạm nghiêm trọng hiến pháp và không thể tha thứ” - bà Lee Jung-mi, quyền chánh án Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc, tuyên bố.