TP - Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovich vừa đề xuất giải pháp bán một phần quyền sở hữu đường ống dẫn khí đốt chạy trên lãnh thổ Ukraine cho Nga.

Trong những năm gần đây, đường ống trung chuyển khí đốt do công ty nhà nước Ukraine sở hữu luôn là một trong những vấn đề gây căng thẳng giữa Kiev và Matxcơva, dẫn đến việc Nga tăng giá hơi đốt xuất khẩu sang Ukraine, thậm chí ngừng cấp hơi đốt cho nhiều nước châu Âu giữa mùa đông giá lạnh. Nhằm tránh tình trạng nói trên lặp lại trong tương lai, Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovich vừa đề xuất giải pháp bán một phần quyền sở hữu đường ống dẫn khí đốt chạy trên lãnh thổ Ukraine cho Nga. Tổng thống Yanukovich trước đó mở các cuộc đàm phán với Nga về đề xuất này. Theo đó, Ukraine bán quyền kiểm soát và điều hành đối với đường ống khí đốt nói trên cho một consortium trong đó bao gồm cả công ty của Ukraine, một công ty EU, và Gazprom của Nga. Đến nay, phía Nga đã từng đàm phán và ký kết các hiệp định, tương tự như đề xuất của Tổng thống Yanukovich, với Belarus và Armenia. Theo các hiệp định mà Nga đã ký với Belarus, Gazprom được mua lượng cổ phần chi phối đối với dự án đường ống dẫn khí đốt chạy trên lãnh thổ Belarus nên có quyền phủ quyết những quyết định mang tính chiến lược về năng lượng của consortium. Đổi lại, Belarus được mua hơi đốt của Nga với giá ưu đãi, chỉ gần bằng một nửa giá thị trường. Hiện nay, Belarus chỉ phải trả 168 USD cho 1.000 m3 khí đốt nhập khẩu từ Nga, so với giá 305 USD/1.000 m3 khí đốt mà Matxcơva đang áp dụng cho Kiev hiện nay. Theo tính toán của những người ủng hộ đề xuất của Tổng thống Yanukovich, nếu Kiev được hưởng giá hơi đốt nhập khẩu từ Matxcơva bằng với mức giá đang áp dụng cho Belarus, mỗi năm Ukraine có thể tiết kiệm được 3,7 tỷ USD. Đề xuất nói trên của Tổng thống Yanukovich bị một số người cho là vi phạm pháp luật Ukraine. Tuy nhiên, nếu đề xuất đó được thực hiện, Ukraine vốn đang nợ đầm đìa, sẽ có cơ hội phục hồi kinh tế và tự đứng vững trên đôi chân mình. Hiện nay, mỗi năm chính phủ Ukraine phải chi hàng tỷ USD trợ cấp giá hơi đốt trong nước. Người dùng hơi đốt ở Ukraine hiện nay chỉ phải trả khoảng 30% giá thực của hơi đốt nhập khẩu từ Nga nếu dùng vào mục đích sưởi và phát điện. Trước đây, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có lần đề xuất với Ukraine về việc tăng giá hơi đốt đối với các hộ sử dụng để sưởi nhằm giảm bớt một phần gánh nặng cho ngân sách. Đề xuất này của IMF cũng bị dân chúng Ukraine phản đối đến mức không thể triển khai được. Tuy nhiên, đề xuất của IMF sẽ không còn cần thiết nếu đề xuất của Tổng thống Yanukovich được thực thi. Giới chính trị ở Kiev không hoàn toàn yên tâm với đề xuất của Tổng thống Yanukovich. Cựu Bộ trưởng kinh tế Ukraine Sergei Terokhin cho rằng một khi Matxcơva cho Kiev vay tiền, họ không cần Ukraine phải trả lãi mà họ chỉ cần nhượng bộ về chính trị. Cố vấn kinh tế trưởng của Tổng thống Yanukovich, bà Iryna Akimova cho biết, đối với ông Yanukovich, việc xây dựng quan hệ tốt đẹp giữa Ukraine và các đối tác phương tây và phương đông là rất quan trọng. Bà cố vấn cho biết, đến nay Tổng thống Yanukovich đang sắp hoàn thành lời hứa của ông trước các cử tri về việc đàm phán với Nga về giá hơi đốt. Nếu điều đó giúp Ukraine đáp ứng được các đòi hỏi và điều kiện cho vay vốn của quốc tế thì tất cả các bên sẽ đều có lợi. Đ.P Theo New York Times