Sau khi mô hình kinh doanh taxi thông qua pháp lý của quản lý giá cước và sử dụng dịch vụ điện tử của Uber, Grab xuất hiện. Đã khiến thị trường vận tải khách bằng taxi truyền thống có những thay đổi. Nhưng vẫn có những băn khoăn của các đơn vị kinh doanh taxi về việc thí điểm xe kinh doanh vận tải hợp đồng điện tử và lo sợ độc quyền trong sân chơi cung cấp phần mềm kết nối vận tải taxi... đã được đưa ra tại tọa đàm trực tuyến “Những vấn đề nóng trong quản lý xe hợp đồng điện tử Grab, Uber” vào sáng 24.11.

Ung dung cong nghe vao kinh doanh taxi: “Cu hich” trong van tai khach - Anh 1

Tạo cú hích trong vận tải hành khách.

Có lợi cho người dân thì ủng hộ

Theo Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ, việc ứng dụng phần mềm hỗ trợ kết nối vận tải như Grab, Uber taxi có nhiều ưu điểm, như giảm thời gian, giảm chi phí trung gian, giảm giá cước và khiến việc đi lại thuận lợi hơn. Điều này được dư luận đánh giá cao. Tuy nhiên, bên cạnh đó, phần mềm hỗ trợ kết nối vận tải có những bất cập nhất định. Theo quy định về kinh doanh vận tải, cụ thể với loại hình taxi thì đối tượng phải là tổ chức, đảm bảo kinh doanh lành mạnh, phục vụ hành khách tốt nhất, an toàn nhất. Ở đây thì chưa đáp ứng điều kiện đó, mà một số xe cá nhân dùng phần mềm này để kinh doanh vận tải, tạo ra sự lộn xộn trong vấn đề kinh doanh, tạo nên một môi trường cạnh tranh không lành mạnh. Việc đón trả khách không đúng quy định cũng gây ùn tắc giao thông trong những giờ cao điểm ở một số thành phố lớn.

Vụ trưởng Vụ Vận tải (Bộ GTVT) - Trần Bảo Ngọc cũng đã khẳng định Uber và Grab chỉ là những nhà cung cấp phần mềm chứ chưa phải là các đơn vị vận tải. Với Grab, những đơn vị này là dịch vụ công nghệ thông tin và dịch vụ vận tải hành khách công cộng trừ xe buýt. Tuy nhiên, Grab có chức năng kinh doanh vận tải khách đường bộ nhưng họ vẫn đang hoạt động như nhà cung cấp phần mềm kết nối là chính. Bộ GTVT đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho thí điểm vận tải khách theo hợp đồng điện tử (GrabCar). Trên xe bắt buộc phải có hợp đồng vận tải và danh sách hành khách, nếu xảy ra có tranh chấp để bảo vệ hành khách vì đã có ký hợp đồng với đơn vị kinh doanh vận tải. Do đó, không có sự nhầm tưởng và có sự trá hình. Đối với Uber, đơn vị này không thuộc đối tượng quản lý của Bộ GTVT, nhưng hoạt động của Uber có liên quan đến lĩnh vực kinh doanh vận tải. Do vậy, Bộ GTVT quan tâm và tạo điều kiện để DN có thể kinh doanh tốt, hiệu quả, đem lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp, góp phần giảm lưu lượng giao thông, giảm tai nạn giao thông, giảm chi phí vận tải.

Phải phù hợp với quy luật thị trường

Thứ trưởng Lê Đình Thọ cho rằng các đơn vị kinh doanh taxi, hợp đồng hay các đơn vị kinh doanh vận tải khác sẽ chuyển đổi mô hình quản lý và phải ứng dụng các công nghệ thông tin vào quản lý để phù hợp với quy luật của thị trường. Theo luật sư Trương Thanh Đức thì Luật Thương mại 2005 quy định, hợp đồng giao dịch có rất nhiều hình thức khác nhau. Trong khi đó, NĐ/86 lại không nói rõ ngoài văn bản hình thức dữ liệu khác có được coi là hợp đồng hay không. Trong trường hợp này, thông tin về dữ liệu điện tử có giá trị ngang văn bản. Hợp đồng tự đặt giá có thể rẻ, có thể đắt tại các khung giờ khác nhau. Đó cũng là chuyện được cho là hợp lý. Với phần mềm Grap tạo cơ hội cho khách rất nhiều để tự đặt giá cho nhà xe. Hành vi này không hề vi phạm pháp luật.

Cùng đó, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển GTVT Lê Đỗ Mười cho biết hiện không có căn cứ xác định khi triển khai Grab taxi thì gây ùn tắc, không có gì cho thấy khi áp dụng một phần mềm ứng dụng thì nhu cầu taxi sẽ tăng lên để có thể gây ùn tắc. Đây chỉ là phần mềm các doanh nghiệp áp dụng để kinh doanh, không có căn cứ chứng minh số lượng phương tiện tăng lên. Hơn nữa, đầu tư 1 xe taxi rẻ nhất cũng mất 300 triệu, nếu chỉ thí điểm 2 năm không kiểu gì thu hồi được vốn, do đó không DN nào dám đầu tư xe để thí điểm trong 2 năm, hoặc đầu tư để phát triển xe rầm rộ chỉ để thí điểm ứng dụng phần mềm này. Còn bản thân số xe hiện nay chúng ta đang có, không có phần mềm này thì số xe này vẫn đi trên đường. Do đó, cơ sở khoa học và thực tiễn đều không thể chứng minh phần mềm này gây ùn tắc.

Thậm chí, khi Grab ký hợp đồng với các hãng taxi để áp dụng phần mềm của họ, thì giảm lượng xe ùn tắc. Bởi bản tính khách hàng của chúng ta hiện nay bắt xe dọc đường rất nhiều, taxi đứng giữa đường tạt ngang tạt ngửa gây ùn tắc. Dùng phần mềm Grab có lộ trình cụ thể, điểm đón cụ thể, thuận lợi cho người sử dụng. Chúng ta cần nhân rộng ứng dụng này cho các hãng taxi truyền thống để tạo nên hệ thống vận tải thông minh như các nước hiện nay. Cùng đó, ông Ngọc cũng cho rằng việc Grab đưa phần mềm vào DN vận tải theo ngày, theo mùa là quyền của họ, nhưng khi Grab điều chỉnh mức lên xuống đó, không phải do Grab mà do chính các đơn vị kinh doanh vận tải điều chỉnh vì đây là quyền của đơn vị kinh doanh vận tải. Người ta chỉ thông qua phần mềm của Grab để thể hiện giá đó thôi. Về hợp đồng, không phải người lái xe ký hợp đồng với Grab mà họ đang đăng ký thông qua phần mềm với đơn vị kinh doanh vận tải.