Ông Moon Jae-in, người có khả năng cao nhất để trở thành tổng thống Hàn Quốc sau khi bà Park Geun-hye bị phế truất là một cựu binh sĩ đặc nhiệm, nhà hoạt động ủng hộ dân chủ và luật sư về nhân quyền.

Ung vien sang gia ke nhiem tong thong Han Quoc - Anh 1

Ông Moon Jae-in (giữa) đang dẫn đầu các cuộc thăm dò về những ứng viên tổng thống tiềm năng của Hàn Quốc

Ông Moon Jae-in là cựu lãnh đạo đảng Minjoo đối lập, từng bị bà Park Geun-hye đánh bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2012.

Sau khi bà Park bị phế truất vào ngày 10.3, Hàn Quốc sẽ phải tiến hành cuộc bầu cử chọn người kế nhiệm trong vòng 60 ngày. Chủ tịch Ủy ban bầu cử quốc gia Hàn Quốc Kim Yong-deok ngày 11.3 tuyên bố cuộc bầu cử tổng thống sắp tới sẽ diễn ra trễ nhất là vào ngày 9.5, theo Reuters.

AFP ngày 11.3 dẫn kết quả thăm dò mới đây cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Moon là 36,1%, vượt xa con số 14,2% dành cho ứng viên tiềm năng thứ 2 là quyền tổng thống kiêm Thủ tướng Hwang Kyo-ahn.

Cựu viện trưởng Viện nghiên cứu Sejong (Hàn Quốc) Park Kie-duck nhận định với AFP rằng ông Moon có nhiều khả năng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới. Tuy nhiên, nhà phân tích này cho rằng ông Moon ”thiếu nhạy bén về chính trị”, “quá nhân nhượng nên khó có thể ứng phó những trò chơi bẩn trong chính sách thực dụng”. Theo một số nhà bình luận, ông Moon còn bị cho là không cứng rắn với CHDCND Triều Tiên.

Hồi tháng 12.2016, ông Moon tuyên bố nếu được bầu làm tổng thống, ông sẽ thăm Triều Tiên trước Mỹ. Sau khi bị chỉ trích vì tuyên bố này, ông Moon nói rõ rằng theo ông giải quyết căng thẳng với Triều Tiên là vấn đề khẩn cấp nhất.

Từng bị bắt và đuổi học

Ông Moon, sinh năm 1952, từng là lính nhảy dù trước khi vào trường luật ở Seoul vào năm 1972. Tuy vậy, ông Moon sau đó bị bắt và bị đuổi khỏi trường do dẫn đầu cuộc biểu tình sinh viên chống lại sự lãnh đạo độc đoán của tổng thống khi đó là ông Park Chung-hee, cha của bà Park.

Ông Moon trở lại trường luật vào năm 1980 và bị bắt một lần nữa. Ông bắt đầu mối quan hệ bạn bè thân thiết với ông Roh Moo-hyun, người sau này trở thành tổng thống Hàn Quốc. Năm 1982, hai người mở công ty luật ở thành phố Busan, phía nam Hàn Quốc. Công ty này tập trung vào các vấn đề về dân quyền và nhân quyền.

Ônh Moon và ông Roh trở thành những nhân vật lãnh đạo trong các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ lan rộng khắp Hàn Quốc vào năm 1987.

Năm 2002, ông Roh giành chiến thắng bất ngờ trong cuộc bẩu cử tổng thống và một năm sau, ông Moon trở thành trợ lý tổng thống, được giao nhiệm vụ quét sạch tham nhũng, soi xét những ứng viên cho các vị trí cấp cao trong chính quyền. Không lâu sau đó, ông Moon trở thành chánh văn phòng tổng thống.

Khi mãn nhiệm kỳ, ông Roh bị thẩm vấn về một số cáo buộc hối lộ, rồi sau đó nhảy xuống vách núi tự sát vào năm 2009. Dù vậy, Giáo sư Kang Won-taek tại Đại học Quốc gia Seoul nhận định với AFP rằng ông Moon vẫn miễn nhiễm các cáo buộc tham nhũng và lạm quyền.

Khi bước vào con đường chính trị, ông Moon vẫn tiếp tục hành nghề luật sư ở Busan, bảo vệ những sinh viên, công nhân bị bắt vì dẫn đầu các cuộc biểu tình và đình công. ”Tôi luôn hạnh phúc vì có thể giúp đỡ người khác với những gì mình đã được đào tạo”, ông Moon viết trong cuốn tự truyện.

Văn Khoa