Thào Thị Mái lớn lên với những bữa ăn chỉ có mèn mén và bát canh rau đạm bạc.

Với nhiều em học sinh và gia đình, việc thi đỗ đại học không chỉ là một niềm vui lớn, mà còn là cơ hội để giúp các em hoàn thành mơ ước tương lai của mình. Thế nhưng đối với cô gái người Mông Thào Thị Mái ( Khuổi Sáp - Xuân Lạc - Chợ Đồn - Bắc Kạn), bên cạnh niềm vui thì việc đỗ đại học của em là một nỗi lo lớn không chỉ riêng em mà cả gia đình. Để tiếp tục đến giảng đường sẽ là một vấn đề không đơn giản đối với gia đình em khi mà cuộc sống của họ còn quá nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Từ Thị trấn Bằng Lũng, huyện Chợ Đồn, Bắc Kạn, vượt chặng đường hơn 40km, men theo con đường trên triền núi, chúng tôi đến thăm gia đình em Thào Thị Mái. Ngôi nhà lá đơn sơ của gia đình em nằm dưới chân đồi cách trung tâm xã 3km. Tài sản giá trị lớn nhất của gia đình em là 3 con trâu được mua từ nguồn vốn vay hộ nghèo của Phòng giao dịch ngân hàng chính sách xã hội huyện. Khi chúng tôi hỏi chuyện về việc đi học đại học, Mái nghẹn ngào chia sẻ: "Khi em nhận được giấy báo trúng tuyển đại học, em và gia đình rất vui. Em rất muốn được đi học nhưng hiện giờ bố thì ốm, nhà chỉ có mỗi mình mẹ, quanh năm suốt tháng lam lũ với việc đồng áng. Việc nuôi em đi học là cả một vấn đề lớn đối với gia đình".

Là con thứ 8 trong một gia đình có 10 anh em, sớm trải qua nhiều vất vả, nghèo đói nên em Mái đã luôn cố gắng học tập. Trong suốt 12 năm học, em đều đạt học sinh tiên tiến, học sinh giỏi. Trong kỳ thi đại học vừa qua, Mái đã thi đỗ vào khoa Luật, trường Đại học Khoa học Thái Nguyên với số điểm là 15,5. Đây là một niềm vui lớn không chỉ đối với riêng em mà còn là niềm tự hào về gương sáng hiếu học của người Mông vùng cao này.

Thế nhưng, niềm vui đỗ đại học chưa dứt thì em đã phải trăn trở, suy nghĩ không biết có nên tiếp tục theo học không? Bởi gia đình em làm nghề nông nghiệp, thu nhập không có nhiều, bố lại bệnh tật hơn chục năm nay. Mặc dù 6 anh chị của Mái đã có gia đình riêng nhưng cuộc sống của họ cũng chẳng khấm khá nên không thể giúp em hoàn thành ước mơ đại học của mình. Tất cả mọi việc nhà, việc nương rẫy đều một tay mẹ em lo toan. Ngoài nuôi em ăn học, mẹ em còn phải nuôi chị gái hiện đang học trường Cao đẳng cộng đồng Bắc Kạn và 2 em đang học tại trường THPT huyện Chợ Đồn.

Tiếp chuyện chúng tôi với giọng nói pha lẫn tiếng dân tộc H'Mông, cô Thào Thị Mị - mẹ em Mái cho biết: "Mấy năm gần đây, do làm việc nhiều nên cô cũng hay bị đau lưng, đau chân. Nhưng thấy các con hiếu học, chăm ngoan, biết thương bố mẹ nên cô cũng cố gắng làm thêm nương ngô, nương rẫy để nuôi các con đi học, đem cái chữ về với người Mông".

Thào Thị Mái và người bố bị bệnh tật hơn 10 năm nay

Gia đình em Thào Thị Mái có hơn 1.800m2 ruộng lúa nhưng do nằm trên vùng núi cao, đất dốc, thiếu nước nên chỉ trồng được 1000m2 ruộng lúa 1 vụ. Số thóc thu hoạch được bố mẹ Mái giành toàn bộ để gửi cho các con đi học. Còn nguồn lương thực hằng ngày của gia đình chính là mèn mén - một món ăn được chế biến từ bột ngô.

Vì không có tiền mua các giống ngô tốt và phân bón nên nương ngô của gia đình Mái mỗi vụ chỉ thu hoạch được hơn 2 tạ. Số ngô này chỉ đủ cho gia đình Mái làm mèn mén ăn dần và làm thức ăn chăn nuôi lợn. Do vậy, ngoài số gạo bố mẹ gửi hàng tháng, mấy chị em Mái chủ yếu dùng số tiền từ nguốn vốn vay sinh viên để lo cho việc học. Vất vả, nghèo đói là vậy nhưng mấy chị em Mái luôn cố gắng phấn đấu học tập đạt kết quả cao. Bố Mái cho biết: "Mặc dù gia đình còn nhiều khó khăn nhưng con gái thi đỗ đại học, gia đình sẽ cố gắng tạo điều kiện cho cháu học hết. Gia đình cũng rất mong em Mái được nhà nước hỗ trợ được phần nào thì gia đình cảm ơn lắm".

Trong thời gian tới, để nuôi 4 đứa con đi học, trong đó có 2 chị em học đại học, cao đẳng thì sẽ là cả một nỗi lo lớn đối với một gia đình người Mông quanh năm chỉ làm nương rẫy, lo đủ ăn cho cả gia đình đã là chuyện không đơn giản.

Ông Long Văn Vàng, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: "Đồng bào Mông đến địa phương đã hơn 20 năm nay, do định cư ở trên núi cao, đi lại khó khăn, việc vận động các cháu đến lớp đi học đầy đủ đã là một việc làm không đơn giản. Chính vì vậy, những tấm gương thi đỗ đại học như cháu Thào Thị Mái này quả là rất hiếm. Nguyện vọng của gia đình và địa phương sẽ cố gắng tạo mọi điều kiện giúp cho cháu Mái được đi học đại học".

Bữa cơm của gia đình Mái chỉ có bát mèn mén và canh rau đạm bạc

Xuân Lạc là một trong những địa phương khó khăn nhất của huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn với trên 50% là dân tộc Mông đời sống của bà con còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu sản xuất nông nghiệp. Chính vì vậy, việc thi đỗ Đại học của em Thào Thị Mái không chỉ là niềm vui, kết quả của sự nghị lực vươn lên cuộc sống mà còn hứa hẹn mang đến sự thay đổi cuộc sống của người Mông trên vùng cao này. Tuy nhiên, chặng đường học đại học đối với các cô gái Mông như em Thào Thị Mái còn quá nhiều khó khăn khi mà bữa cơm gia đình chỉ có bát mèn mén với bát canh rau đạm bạc.

Dù cuộc sống rất khó khăn nhưng với sự quan tâm của người thân, chính quyền địa Phương, Mái hy vọng, giấc mơ vào giảng đường đại học của mình sẽ trở thành hiện thực.