Dự án Đồng Xô nằm trên bãi vàng. KTNT - Sau khi thâm nhập điểm khai thác vàng và khoáng sản trái phép dưới chân núi thuộc Vườn Quốc gia Ba Vì của Công ty cổ phần Tập đoàn xây dựng và du lịch Bình Minh (gọi tắt là Công ty Bình Minh), chúng tôi đã có buổi làm việc với các cấp chính quyền địa phương. Tuy nhiên, thông tin từ các cấp lãnh đạo lại có nhiều mâu thuẫn.

Bài 1: Thâm nhập “điểm nóng” “Kiểm tra nhưng không thấy!” Nhiều người dân ở gần Vườn Quốc gia Ba Vì đều khẳng định, khu vực này nổi tiếng có nhiều vàng và khoáng sản. Khu vực của dự án Đồng Xô do Công ty Bình Minh làm chủ đầu tư cũng không ngoại lệ. Chủ nhóm đào vàng trong dự án Đồng Xô được người dân xác nhận chính là một tay anh chị đào đãi vàng có tiếng ở Ba Vì. Các khu vực có vàng ông ta nắm rõ như lòng bàn tay. Ông Nguyễn Phi Long, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy xã Vân Hòa thừa nhận, khu vực Đồng Xô trước đây có rất nhiều vàng và người dân đã từng đổ xô vào rừng để khai thác. Còn việc Công ty Bình Minh đào xới đất là để tận thu đá cuội, phục vụ xây dựng kè bờ đập. Nguồn nước suối bị ô nhiễm là do chất thải có từ trước bồi lắng, khi thi công công trình các chất bồi lắng này được xới lên và chảy ra suối. Tuy nhiên, khi chúng tôi đặt câu hỏi: “Tại sao trong công trường xây dựng lại có những dụng cụ chuyên dụng để đào đãi vàng? Việc này UBND xã có biết và đã cho người kiểm tra chưa?”, thì ông Long trả lời: “Xã đã cử cán bộ vào khu vực công trường để kiểm tra nhưng không phát hiện ra. Việc kiểm tra là do bên chính quyền đảm nhận, tôi chỉ phụ trách bên Đảng nên không nắm rõ”. Cùng ngày, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với lãnh đạo huyện Ba Vì xung quanh vấn đề trên. ông Phùng Quang Hiệp, Phó trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện xác nhận, có nghe được thông tin người dân phản ánh việc Công ty Bình Minh đào đãi vàng cách đây khoảng một tháng. “Chúng tôi đã thông báo cho xã để tiến hành kiểm tra, xác minh thông tin nhưng không thu được kết quả gì. Công ty Bình Minh được giao làm chủ đầu tư dự án xây dựng đập Đồng Xô. Sau đó họ cho rào toàn bộ khu vực này, việc ra vào được kiểm tra nghiêm ngặt nên rất khó để biết bên trong đang diễn ra những gì. Việc xử phạt cũng phải có sự phát hiện cụ thể mới tiến hành được. Ngoài ra, người dân đồn thổi về việc có vàng ở khu vực Đồng Xô và cả sườn Đông, sườn Tây của rừng Ba Vì, tôi có cảm giác là có thật. Trước đây, chúng tôi đã đi thăm dò địa chất ở khu vực Đồng Xô và thấy có những hố khai thác vàng từ trước”, ông Hiệp cho biết. Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Hải, Phó chủ tịch UBND huyện Ba Vì khẳng định, dự án xây dựng đập Đồng Xô đã được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt (thực chất là UBND tỉnh Hà Tây cũ phê duyệt - PV) để làm đập chứa nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Tôi chưa nghe thấy việc khai thác vàng ở Đồng Xô. Còn anh Hiệp (Phó trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường - PV) nói như thế nào là quyền của anh ấy”, ông Hải nói. Khai thác vàng là có thật Trái ngược với ý kiến của ông Hải, ông Nguyễn Khắc Thành, Giám đốc Vườn Quốc gia Ba Vì khẳng định: “Qua kiểm tra tôi thấy, việc khai thác vàng ở Đồng Xô là có thật. Tôi đã đến trực tiếp và quan sát tại khu vực xây dựng hồ chứa nước Đồng Xô, thấy việc khai thác vàng trái phép đang diễn ra”. Ông Thành cho biết thêm, Vườn Quốc gia Ba Vì là nơi có nhiều sa khoáng như đồng, vàng, trong đó nhiều nhất là vàng. Trước đây, vàng ở đây nhiều đến mức chỉ cần bới đất lên là có thể tìm thấy vàng, vì thế người dân đổ xô vào rừng đào vàng, tạo nên những hố sâu như hố bom. Công ty Bình Minh đã lợi dụng việc đắp đập chứa nước để tận thu vàng là trái với quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc khai thác vàng của công ty này có ảnh hưởng đến Vườn Quốc gia Ba Vì hay không phải nhờ đến sự vào cuộc của các nhà khoa học. Để triển khai “dự án vàng”, chủ đầu tư sẵn sàng chi những khoản tiền khổng lồ để giải phóng mặt bằng. Anh Phùng Văn Kha ở xóm Xoan, xã Vân Hòa cho biết: “Gia đình tôi đã 3 lần nhận được bản dự thảo về phương án đền bù đất, mỗi lần giá tiền một khác. Bản dự thảo đầu tiên có giá đền bù là 1,7 tỷ đồng, nhưng chúng tôi không đồng ý. Sau đó vài tháng, gia đình tôi nhận được bản dự thảo thứ hai, số tiền đền bù trên 2,1 tỷ đồng. Lần gần đây nhất (năm 2010), chúng tôi nhận được bản dự thảo thứ 3, số tiền đền bù tăng lên 2,3 tỷ đồng”. Dư luận đặt câu hỏi, vì sao các cán bộ của huyện, xã về kiểm tra dự án lại không thấy công nhân đang khai thác vàng, trong khi theo Giám đốc Vườn Quốc gia Ba Vì chỉ cần đứng trên đồi nhìn xuống cũng thấy rõ việc khai thác vàng trá hình đang diễn ra. Phải chăng ở đây có sự khuất tất? Đề nghị các cơ quan chức năng huyện Ba Vì và TP. Hà Nội vào cuộc điều tra làm rõ sự việc. Duy Phong - Phan Phan