Ngày 11-3, tại buôn Ako Dhong TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đã diễn ra lễ “Phục dựng Lễ cúng cầu mưa và Lễ kết nghĩa anh em của dân tộc Ê đê”. Đây là một trong những hoạt động của Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 6.

Theo già làng Aehle (Buôn Ayun xã Ea Kuêh, huyện Cư Mgar), lễ cúng cầu mưa bắt đầu bằng việc đồng bào dựng cây nêu và một chòi Pưk trên rẫy. Lễ vật cúng là một con gà trống trắng, một chén rượu cần. Khi âm thanh của dàn chiêng nổi lên, thầy cúng khấn cầu yang trời, đất, thần mưa đổ nước xuống để người dân có nước trồng tỉa, lúa trổ nhiều bông, chắc hạt, mùa màng bội thu…

Trong lúc thầy đang cúng thì có thêm người vẩy nước. Cùng với đó là hai người đàn ông mỗi người cầm hai cây đi vòng tròn để chọc lỗ xuống đất, bốn người nữ đi sau cầm ống chứa lúa giống để tỉa lúa xuống những lỗ này. Sau đó mọi người cùng nhau quầy quần uống rượu cần, thưởng thức lễ vật.

Lễ cầu no đủ của đồng bào dân tộc Ê đê với mong muốn thần linh ban cho nhiều lúa, cuộc sống no đủ. Để chuẩn bị cho buổi lễ, người ta dựng chòi nhỏ tượng trưng, trong chòi có hai tượng thần làm bằng gỗ. Nóc nhà sàn cắm bốn con cá lóc vào bốn góc. Lúc này, cầu thang sẽ bị dựng ngược nhằm không cho thần ác đi lên, phía dưới là thần ác bằng gỗ bị buộc vào một chân lều, trên đầu bị chém một nhát dao (vì thần ác làm cho lúa lép nên người dân tức giận). Phía ngoài chòi, người ta để năm loại bẫy khác nhau, mỗi loại hai chiếc. Khi làm lễ, thầy cúng đi ba vòng quanh chòi, vừa đi vừa khấn trời đất cho lúa chắc hạt… Kết thúc lễ cúng mọi người sẽ cùng uống rượu cần.

Riêng đối với Lễ kết nghĩa anh em là một nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Ê đê, thể hiện tinh thần đoàn kết trong cuộc sống, sinh hoạt giữa các cộng đồng dân tộc. Lễ vật dâng thần linh là một con gà trống đỏ, ba chén rượu cần, thầy cúng đứng quay mặt về hướng đông. Sau đó thầy cúng mời người kết nghĩa uống rượu và dàn chiêng được tấu lên. Khi các nghi thức cúng kết thúc, dân làng uống rượu cần, múa hát giao lưu…

Ngày mai (12-3), tại Khu du lịch Kô Tam (TP Buôn Ma Thuột) sẽ tiếp tục phục dựng Lễ bắt máng nước của dân tộc Xê Đăng; Lễ mừng lúa mới của dân tộc K’ho; Lễ cưới xin của dân tộc M’Nông; Lễ cúng nhà rông mới của người Ba Na (tại xã Krông Na, huyện Buôn Đôn). Ngoài ra, tại Hồ Lắk (huyện Lắk) còn diễn ra lễ hội đua voi và thuyền độc mộc vào lúc 8 giờ.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 1

Cây nêu (trái) và cồng chiêng (phải) tại lễ cầu mưa.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 2

Trong lúc Thầy cúng (giữa) gọi Yàng cầu mưa thì những người đàn ông đi chọc lỗ, còn phụ nữ đi sau tỉa lúa vào lỗ.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 3

Lễ cúng cầu mưa luôn luôn phải có thịt gà và rượu cần.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 4

Thầy cúng đi ba vòng xung quanh chòi để cầu no đủ. Chòi được thiết kế có chiếc thang dựng ngược không cho thần ác leo lên.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 5

Trên nóc chòi được cắm bốn con cá lóc dựng ngược.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 6

Thần ác làm cho lúa bị lép nên bị chém vào đầu.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 7

Trong lễ kết nghĩa anh em, thầy cúng (trái) sẽ mời các bên lên uống rượu cần.

Ve Dak Lak xem thay cung cau mua - Anh 8

Lễ cúng của lễ kết nghĩa anh em.