Những ngày tháng Tám lịch sử, chúng tôi về thăm xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang - một xã nằm trong khu vực ATK, Thủ đô khu giải phóng, Thủ đô kháng chiến năm xưa.

Nơi đây, 68 năm về trước đã diễn ra cuộc khởi nghĩa Thanh La - cuộc khởi nghĩa giành chính quyền đầu tiên của khu vực miền núi phía bắc, tạo tiền đề chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945 giành thắng lợi.
Tự hào truyền thống
Theo chân ông Ma Triệu Phú, Bí thư Đảng ủy xã Minh Thanh, chúng tôi tới thăm ngôi đình Thanh La lịch sử. Tại đây, vào ngày 10/3/1945, dưới sự lãnh đạo của Khu ủy phân khu Nguyễn Huệ, nhân dân xã Thanh La đã nhất tề nổi dậy khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền thắng lợi và thành lập Ủy ban lâm thời Châu Tự Do vào ngày 16/3/1945 - chính quyền cách mạng đầu tiên trong cả nước.
Ông Ma Triệu Phú cho biết: Hiện, xã Minh Thanh có 36 di tích lịch sử cách mạng quan trọng như: Đình Thanh La, Nha Công an, địa điểm Bộ Nội vụ, địa điểm Bộ Tài chính.... Mỗi địa điểm đều là nơi ghi dấu những năm tháng đấu tranh quật cường của dân tộc. Tự hào là quê hương cách mạng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc xã Minh Thanh đã vượt nhiều khó khăn, thách thức, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Cụ Nguyễn Văn Chiểu ở thôn Niếng, xã Minh Thanh năm nay đã 89 tuổi nhưng vẫn còn nhớ như in ngày diễn ra cuộc khởi nghĩa Thanh La cách đây 68 năm. Năm ấy, cụ Chiểu được giao nhiệm vụ làm lán bí mật cho các đồng chí cán bộ cấp cao, làm tuyên truyền viên và làm giao liên giữ liên lạc giữa các đồng chí cán bộ, giúp các đồng chí nắm bắt thông tin, chủ động chỉ đạo khởi nghĩa. Trong cuộc khởi nghĩa Thanh La, cụ Chiểu cũng có mặt trong đoàn quân khởi nghĩa đi giành chính quyền.
Theo lịch sử Đảng bộ xã Minh Thanh, ngày 10/ 3/1945, từ nhà ông Nguyễn Đức Đại, làng Toa ( lúc đó là Chủ tịch Việt Minh của xã Thanh La) quân khởi nghĩa kéo cờ đi đánh Đăng Châu (huyện lỵ Sơn Dương). Quân khởi nghĩa đã giương cao cờ đỏ sao vàng, hô vang những khẩu hiệu như: “Việt Nam độc lập đồng minh muôn năm”, “Ủng hộ Việt Minh...”
Quân giải phóng đi đến đâu đều được nhân dân nô nức đón chào. Số người tham gia đội quân cách mạng cũng ngày càng đông đảo. Các chức sắc trong chính quyền phong kiến ở địa phương đều ra trình diện, giao nộp bằng sắc, triện đồng của chế độ thực dân phong kiến, xin theo ủng hộ cách mạng. Đêm 12/3/1945, quân giải phóng bao vây đánh đồn Đăng Châu, địch xin đầu hàng, giải phóng đồn xong, ta tổ chức míttinh và tuyên bố xóa bỏ chế độ cũ, thành lập chính quyền cách mạng Việt Minh của dân, do dân làm chủ.
68 năm đã trôi qua, giờ đây tuổi đã cao, sức đã yếu nhưng những người từng tham gia và chứng kiến giờ phút lịch sử của cuộc khởi nghĩa như cụ Nguyễn Văn Chiểu vẫn hàng ngày kể cho con, cháu nghe về một thời hào hùng của dân tộc, để thế hệ trẻ thêm tự hào về truyền thống cách mạng quê hương.
Ngày mới trên quê hương cách mạng
Đến xã Minh Thanh hôm nay, chúng tôi thấy những ngôi nhà được xây kiên cố, đường bêtông trải dài vào tận thôn, xóm, những đồng lúa xanh mơn mởn.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Minh Thanh Nguyễn Mạnh Hứa phấn khởi cho biết: Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, hệ thống cơ sở hạ tầng của xã đã được đầu tư xây dựng khang trang. Trong 2 năm qua, xã đã làm được gần 20 km đường giao thông nông thôn, tạo đà để phát triển kinh tế. Sự nghiệp giáo dục, văn hóa được quan tâm, cơ sở vật chất phục vụ việc dạy và học được đầu tư ngày càng hiện đại. Trường học các cấp đều được công nhận chuẩn. Đến nay, trên 90% hộ dân trong xã đã được sử dụng nước hợp vệ sinh. Tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện còn 32,5%, giảm 7% so với năm 2012. Hệ thống chính trị ngày càng được củng cố, an quốc phòng, trật tự an toàn xã hội được ổn định và giữ vững.
Cuộc sống của người dân Minh Thanh cũng đã khấm khá hơn nhiều. Trên địa bàn xã đã có hàng chục gia đình xây dựng các mô hình kinh tế cho thu nhập hàng năm từ 60-80 triệu đồng, tiêu biểu như mô hình sản xuất gạch và chăn nuôi lợn của gia đình anh Nghiên Trung Tính, thôn Lê cho thu nhập trên 60 triệu đồng/năm. Mô hình trang trại vườn rừng của gia đình anh Nguyễn Văn Quang, thôn Đồng Đon hàng năm cho thu nhập gần 80 triệu đồng.
Xã Minh Thanh đã có bước đột phá trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng, khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai, sức lao động hiện có. Hiện nay, diện tích lúa vụ đông của xã đạt trên 186 ha, năng suất ước đạt 66 tạ/ha/ vụ, sản lượng ước đạt trên 1200 tấn lúa. Diện tích trồng chè được xã duy trì trên 130 ha.
Chính quyền và nhân dân trong xã đang tập trung thực hiện các mục tiêu xây dựng nông thôn mới. Trước mắt, xã tập trung đầu tư xây dựng, chỉnh trang các công trình kết cấu hạ tầng, phục vụ sản xuất như đường điện, trạm bơm, bêtông hóa hệ thống kênh mương nội đồng, chuyển dịch cơ cấu cây trồng phù hợp.Phát huy truyền thống cách mạng, với tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, người dân Minh Thanh đang từng bước xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp./.

Quang Cường (TTXVN)