Ngày 7/9, tại Hà Nội, Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức hội thảo công bố hai báo cáo với tiêu đề: “Việt Nam trước ngã rẽ: Tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới” và “Nghiên cứu về tăng cường năng lực cạnh tranh và liên kết của doanh nghiệp vừa và nhỏ” do Ngân hàng Thế giới thực hiện.

Viet Nam co the huong loi hon nua tu cac chuoi gia tri toan cau - Anh 1

Giám đốc Quốc gia WB tại Việt Nam Ousmane Dione phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Trần Việt/TTXVN

Phát biểu khai mạc, ông Ousmane Dione, Giám đốc Quốc gia của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho biết, Việt Nam đã hội nhập thành công vào một số chuỗi giá trị toàn cầu. Qua đó tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo. Tuy nhiên, Việt Nam có thể vươn lên, nâng cao giá trị gia tăng bằng những cải cách, sáng kiến chính sách ở những lĩnh vực như giao thông, dịch vụ, thủ tục biên giới, hội nhập khu vực.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã và đang đem lại những lợi ích to lớn cho Việt Nam về tăng trưởng, xuất khẩu và việc làm. Nội dung các khuyến nghị của hai báo cáo đã chỉ ra nhiều ý tưởng về cách thức Việt Nam có thể tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới, đồng thời đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.

Hai báo cáo mới của Nhóm Ngân hàng Thế giới cho thấy, việc tham gia vào các hoạt động đem lại giá trị gia tăng cao hơn, đẩy mạnh kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với các nhà đầu tư nước ngoài, thị trường quốc tế có thể giúp Việt Nam chuyển dịch lên nấc thang cao hơn trong các chuỗi giá trị toàn cầu.

Báo cáo “Việt Nam trước ngã rẽ: Tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới” cho thấy, Việt Nam có thể tiếp tục phát triển theo hướng làm cứ điểm xuất khẩu cho các chuỗi giá trị toàn cầu và tập trung vào các công đoạn gia công, lắp ráp đem lại giá trị gia tăng thấp, hoặc có thể tận dụng làn sóng tăng trưởng hiện nay để đa dạng hóa, vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu, tham gia vào các công đoạn đem lại giá trị gia tăng cao hơn. Hiện nay, một số doanh nghiệp trong ngành điện tử, ô tô xe máy của Việt Nam đã hội nhập thành công vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, nhìn chung, Việt Nam mới chỉ tập trung vào các hoạt động gia công, lắp ráp ở công đoạn sản xuất cuối cùng và chưa kết nối được nhiều với các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.

Báo cáo cũng đưa ra một số khuyến nghị chính để giúp Việt Nam tiến sát hơn với mục tiêu của mình. Đó là cải thiện sự phối hợp giữa các bộ, ngành, tạo thuận lợi về trao đổi thông tin, liên hệ giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, đồng thời hỗ trợ có mục tiêu nhằm phát huy thế mạnh của một số nhà cung ứng trong nước.

Viet Nam co the huong loi hon nua tu cac chuoi gia tri toan cau - Anh 2

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Trần Việt/TTXVN

Nếu đạt được vị thế cao hơn trong các chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam có thể thu hút thêm đầu tư nước ngoài quy mô lớn, qua đó tạo thêm việc làm và tạo thêm cơ hội cho các nhà cung ứng trong nước. Nhưng để đạt được mục tiêu đó, theo báo cáo, cần phải có một gói sáng kiến cải cách toàn diện như: Thu hẹp khoảng cách chênh lệch về hạ tầng thông qua đẩy mạnh huy động vốn của khu vực tư nhân và áp dụng cách tiếp cận tổng hợp hơn trong phát triển các hành lang giao thông; phát triển các thị trường dịch vụ cạnh tranh và tự do hóa các quy định về đầu tư trực tiếp nước ngoài; hợp lý hóa các thủ tục biên giới để nâng cao minh bạch và khả năng tiên liệu; thúc đẩy quan hệ với các nước phát triển để đảm bảo nhu cầu mạnh mẽ và đầu tư về công nghệ.

Theo Báo cáo “Nghiên cứu về tăng cường năng lực cạnh tranh và liên kết của doanh nghiệp vừa và nhỏ”, Việt Nam có thể chọn đi theo hướng đa dạng hóa và hỗ trợ sự phát triển của các doanh nghiệp trong nước có tinh thần đổi mới sáng tạo và có tiềm năng tạo ra các sản phẩm “sáng chế tại Việt Nam”. Các cơ chế chính sách nhằm tăng cường năng lực và công nghệ của các doanh nghiệp trong nước sẽ tạo điều kiện cho họ kết nối với các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài và vươn ra thị trường quốc tế.

Nhân dịp này, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Ousmane Dione chủ trì tọa đàm về các vấn đề chính của Việt Nam trong tham gia  chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới và kết nối với doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài, các giải pháp cần thiết.

Những bài học kinh nghiệm trong nước và quốc tế trình bày tại tạo đàm đã chỉ ra những điểm chung để có được chương trình kết nối tốt giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Đó là tinh thần chủ động, cam kết cao ở cấp chính sách, được bổ sung bằng cơ chế thể chế, quản trị tốt. Bên cạnh đó là chiến lược được xây dựng dựa trên bằng chứng để thúc đẩy các chương trình kết nối, cơ sở dữ liệu tốt về các nhà cung cấp, các dịch vụ kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp, các chương trình phát triển nhà cung cấp dựa trên nhu cầu.

Nguyễn Hồng Điệp (TTXVN)